Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Sotynyń janyndaǵy Sottardyń qyzmetin qamtamasyz etý departamenti Aqmola oblystyq sotynyń keńsesi oblys aýmaǵyndaǵy jergilikti sottardyń qyzmetin qamtamasyz etip, olardyń materıaldyq-tehnıkalyq, kadrlyq jáne uıymdastyrý máselelerine qatysty bar sharýany júzege asyrady. Iаǵnı, sot tóreligin atqarý tetiginde sot keńsesiniń alatyn orny erekshe jáne óte mańyzdy.
Aqmola oblystyq sotynyń keńsesi byltyr departament basshylyǵynyń qoldaýymen jergilikti sottardyń jumysyn jetildirý jáne sapasyn arttyrý baǵytynda birqatar nátıjeli is-sharalar júrgizdi. Jumystyń shynaıy aýqymdylyǵyn aıqyndaıtyn sharalardyń biri – sot ǵımarattarynyń qurylysy jáne jóndeý jumystary. Qazirgi tańda tek bizdiń oblysymyzda ǵana emes, respýblıka boıynsha sot ǵımarattarynda qajetti alańdardyń tapshylyǵy baıqalýda. Osy máseleni sheshý úshin Departament bastamasymen sot ǵımarattaryna arnalǵan tıptik jobalyq-smetalyq qujattamalar ázirlenip, byltyr Eńbekshilder, Jarqaıyń aýdandyq jáne Stepnogor qalalyq sot ǵımarattary qurylystarynyń jobalaryn jerge baılanystyrý jumystaryna jalpy 8 mln. 71 myń 940 teńge bólindi. 2015-2016 jyldarǵa arnaıy zamanaýı ǵımarat qurylystaryn salý josparlanýda.
Júrgizilgen jóndeý jumystaryna toqtalar bolsaq, Aqmola oblystyq jáne Aqkól aýdandyq sottarynyń ǵımarattary kúrdeli jóndeýden ótti. Máselen, Aqkól aýdandyq sotynyń ǵımaraty tolyǵymen keshendi jóndeýden ótip, syrtqy jáne ishki kelbetimen birge aýlasynyń abattandyrý jumystary da júrgizildi. Turǵyn úı máselesi de nazardan tys qalǵan emes. Byltyr turǵyn úıge muqtaj jergilikti 9 sýdıaǵa qyzmettik páterlerdiń kiltteri tabystaldy.
Sondaı-aq, ótken jyl basynan beri Joǵarǵy Sot departamenti tarapynan 8 jańa avtokólik bólinip, qazirgi tańda osy kólikter aýdandyq jáne oǵan teńestirilgen sottardyń paıdalanýlaryna berildi.
Osyǵan qosa, bıylǵy jyly kólemdi is-sharalardyń birine – sot májilis zaldaryn sońǵy úlgidegi dybys-beınejazý júıelerin (DBJ) ornatý jumystaryn jatqyzýǵa bolady. Jalpy, DBJ basty maqsaty sot prosesteriniń ashyqtyǵyn kórsetý, halyqtyń sotqa degen senimin arttyrý jáne sot tóreliginiń barynsha qoljetimdiligin qatysýshylarǵa jetkizý. О́ıtkeni, sot bıliginiń halyq úshin ashyq ári qoljetimdi bolýy – Elbasy men memleket tarapynan qoıylyp otyrǵan basty talap. Sonymen qatar, sot jumysynyń aýyrtpashylyǵyn azaıtyp, ıaǵnı hattamalar elektrondy pishimge ótip, qaǵazbastylyqtan arylýǵa birden-bir sebepshi bolýda. Júıeni ornatý jumystary ótken jyldyń qarasha aıynda bastalsa, jyldyń sońyna deıin oblystaǵy 26 sottyń barlyǵy dybys-beınejazý júıelerimen qamtamasyz etildi.
Qazirgi tańda memlekettik turǵydan mańyzdy bolyp tabylatyn obektilerdiń qaýipsizdigin kúsheıtý sharalary jan-jaqty qoldanylýda, bul rette Aqmola oblystyq soty da nazardan tys qalmady. «Memlekettik kúzetilýi tıis obektilerdiń keıbir máseleleri týraly» Úkimet qaýlysynyń talaptaryn oryndaý maqsatynda oblystyq sot ǵımaraty «Kirýdi baqylaý jáne basqarý júıesimen» qamtamasyz etildi. Bul júıeniń tehnıkalyq, aqparattyq, baǵdarlamalyq úılesimdiligi bar jáne adamdar men kóliktiń kirýine televızııalyq baqylaý jasaýǵa jáne qashyqtyqtan basqarýǵa múmkindik beredi.
Respýblıka sýdıalarynyń VI sezinde Elbasy ádil sot tóreliginiń halyqtyń barlyq toptary úshin qoljetimdi bolýyn qamtamasyz etýdi, bul iste elektrondy resýrstardy keńinen paıdalanýdy tapsyrǵan bolatyn. Mine, búgingi kúni el azamattary men zańdy tulǵalary úshin sot júıesine qoljetimdilikti arttyrý jáne ońtaılandyrý maqsatynda «Sot kabıneti» aqparattyq júıesi iske qosylyp otyr. Azamattar aqparattyq servısterdiń arqasynda óz úılerinen shyqpaı-aq, ǵalamtor arqyly sot qujattarymen tanysa alady.
«Sot kabıneti» – sot organdarynyń servısine elektrondy túrde qoljetimdi birtutas tereze. Bul joba sot óndirisiniń qyzmetin jeńildetýge, sondaı-aq, azamattardyń ýaqyty men qarjysyn, bıýdjet qarajatyn únemdeýge, sonymen qatar, sot júıesiniń jedeldigin, azamattardyń sot aqparatyna qoljetimdiligi men ashyqtyǵyn qamtamasyz etýge baǵyttalǵan.
Sottarmen aradaǵy qujat aınalymy máselesi birte-birte qaǵazdan elektrondyq pishimge aýystyrylyp, sýdıalar men sot qyzmetkerleri jańa zaman talaptaryna saı jumystaryn júzege asyrýda.
Oblys sottary taraptardy sotqa uıaly telefonnyń abonenttik nómiri arqyly shuǵyl habarlaý men shaqyrtý servısin sátti qoldanyp keledi. Sot azamat nemese zańdy tulǵanyń sotqa shaqyrtylǵany týraly qysqa ǵana mátin habarlamasyn jiberedi. Bul servıs azamattar men zańdy tulǵalardyń qolaılylyǵy úshin paıdalanylady.
Endi sotqa shaqyrtý týraly mátindik habarlamany qaǵazǵa shyǵaryp alýǵa da bolady, mysaly, qajet bolǵan jaǵdaıda jumys berýshige usyný úshin.
Osy maqsatta Joǵarǵy Sottyń (www.sud.gov.kz) resmı saıtynda «Sot shaqyrtýy» – qysqa mátindik habarlamany qaraý men shyǵarý servısi júzege asyryldy. Ony qarap, sot shaqyrtýyn qaǵazǵa basyp shyǵaryp alý úshin SMS-habarlandyrý kelgen uıaly telefonnyń nómirin jáne habarlandyrý mátinindegi kod nómirin engizý qajet (habarlandyrý mátinine alty sannan turatyn kod qosylǵan). Osynyń nátıjesinde paıdalanýshynyń kompıýterine elektrondy sot shaqyrtýy júktelip, ony qalaýyńyzsha saqtaýǵa jáne shyǵaryp alýǵa bolady.
Taǵy bir jańashyldyq – ótken jyldyń qazan aıynan bastap Joǵarǵy Sottyń janyndaǵy sottardyń qyzmetin qamtamasyz etý departamenti men «Qazposhta» AQ Aqmola oblysynyń Ereımentaý jáne Qorǵaljyn aýdandyq sottarynda «Gıbrıdtik elektrondy poshta» qanatqaqty jobasy endirilgen bolatyn. Gıbrıdtik poshta – bul elektrondy quraldy paıdalaný arqyly alýshyǵa jetkiziletin qaǵaz poshta.
Osy jaǵdaıda tapsyrys berýshi poshta qyzmetkerine elektrondy qujattardy paıdalanýshyǵa elektrondy tasyǵyshta beriletin nemese paıdalanýshynyń derbes kompıýterine jiberiletin elektrondy habarlamany joldap, ol poshta mekemesinde qaǵaz túrinde shyǵarylyp, konvertterge salynyp alýshyǵa shuǵyl jetkiziledi. Bul bir jaǵynan tapsyrys berýshiniń hat-habardy jiberý shyǵynyn azaıtyp, kóp kólemdegi shottar men habarlamalardy, al ekinshi jaǵynan, poshta qyzmetkerine qaǵaz hattardy jetkizý boıynsha qolaıly jáne sapaly qyzmet usynýǵa múmkindik beredi.
Sot júıesine zamanaýı tehnologııalardy engizý jáne qoldaný sot isin júrgizýdi ońaılatady, tóreshildik tosqaýyldardy joıady, sot júıesi qyzmetkerleriniń azamattarmen baılanysyn azaıtady, bul sybaılas jemqorlyqtyń oryn almaýyn qamtamasyz etip, azamattardyń ýaqytyn jáne qarajatyn únemdeıdi, halyqtyń sot júıesiniń jarııalylyǵy men qoljetimdiligine kóz jetkizýge múmkindik beredi.
Danııar SARYMSAQOV,
Aqmola oblystyq sotynyń keńse basshysy.
KО́KShETAÝ.