Sharaına
Eýropa keńesi 12 aqpanda terrorızmge qarsy kúres sharalaryn talqylaıtyn bolady. Bul týraly juma kúni onyń basshysy Donald Týsk habarlaǵan.
Men Parıjde oryn alǵan sumdyq oqıǵadan keıin 12 aqpan kúngi kezdesýdi Eýropa keńesiniń terrorshylar tarabynan bolatyn qaterlerge jaýap qatý qabiletin naqtyly talqylaý úshin paıdalanbaqpyn, dep atap ótken ol Rıgada jýrnalısterge. Aıta ketý kerek, 7 qańtar kúni Parıjdiń ortalyǵyndaǵy Charlie Hebdov satıralyq jýrnalynyń redaksııasy ǵımaratynda oq atylǵan bolatyn. Shabýyl saldarynan 12 adam ólim qushty. Olardyń 8-i jýrnalıst. Oqıǵa basylym tvıtterinde «Islam memleketi» tobynyń kóshbasshylarynyń biri Ábý Bakr ál-Baǵdadıdiń karıkatýrasy jarııalanǵannan soń birneshe saǵattan keıin oryn aldy. Bul aptalyq sol sııaqty óz betterinde Muhammed paıǵambar beınesin saıqymazaq túrinde jarııalaýmen de tanymal.
Áýe apaty qurbandarynyń sany artýda
2014 jyly álemde áýe apattary saldarynan 884 adam qaza tapqan. Bul, Bloomberg habarlaýynsha, 2005 jyldan keıingi eń nashar kórsetkish.
2013 jyly 220 adam ushaq apattarynyń qurbanyna aınalǵan bolatyn. 2014 jyly áýe apatynan qaza bolǵandardyń tórtten úshi ońtústikazııalyq tasymaldaýshy ushaqtardyń qatysýyndaǵy úsh birdeı iri apatqa tıesili bolǵan. Máselen naýryz aıynda «Boıng-777» ushaǵyndaǵy 227 adam Úndi muhıtynyń ústinde iz-túzsiz joǵalyp ketti. Ýkraına áýe keńistiginde atyp túsirilgen dál sol kompanııanyń dál sondaı ushaǵynda da 283 adam bolǵan. 155 adam qurban bolǵan sońǵy áýe apaty ótken jyldyń jeltoqsan aıynda oryn aldy. Bir tańǵalarlyǵy, oryn alǵan úsh apat jaǵdaıynda da ushaqtar neǵurlym qaýipsiz sanalatyn kreıserlik bıiktikte ushyp kele jatqan.
250 mıllıard dollar jumsamaq
Qytaı taıaýdaǵy ondaǵan jyldar ishinde Latyn Amerıkasyna 250 mıllıard dollar qarjy salmaq. Bul týraly QHR tóraǵasy Sı Szınpın Qytaı-SELAK (Latyn Amerıkasy jáne Karıb memleketteri qaýymdastyǵy) alǵashqy mınıstrlik forýmynyń ashylý saltanatynda sóılegen sózinde málimdedi.
Latyn Amerıkasyna tikeleı Qytaı ınvestısııalary taıaýdaǵy on jylda 250 mıllıard dollarǵa jetetin bolady, dep atap ótti QHR tóraǵasy. Sondaı-aq, ol osy kezeńde Qytaı men SELAK elderi arasyndaǵy ekijaqty taýar aınalymyn 500 mıllıard dollar deńgeıine jetkizý maqsatyn da alǵa qoıyp otyr. Beıjiń deklarasııasy men jan-jaqty yntymaqtastyq jónindegi besjyldyq jospardy qabyldaý eki kúnge sozylatyn forýmnyń qorytyndysy bolmaq. Atalmysh elder qazirdiń ózinde energetıka, ınfraqurylym, qurylys, sol sııaqty ǵarysh salalarynda tyǵyz yntymaqtastyq ornatqan.
Lańkesterdiń shabýylynan saqtandyrdy
Brıtanııa qarsy barlaý qyzmetiniń basshysy Batysty yqtımal degen terrorlyq shabýyldardan saqtandyryp otyr. Onyń aıtýynsha, Batys elderine «Islam memleketi» men «Ál-Kaıda» sodyrlary tarapynan qaýip týyndaýy múmkin.
Ekstremıster Batys elderi turǵyndaryna keń aýqymdy shabýyldar daıyndaýda, dep habarlaǵan Londonda brıtandyq qarsy barlaý qyzmetiniń basshysy Endrıý Parker. Biz «Ál-Kaıda» terrorshylar tobynyń Sırııada Batys elderine qarsy shabýyldar daıyndap jatqanyn bilemiz. Áriptesterimizben birlesip qoldan kelgenniń bárin jasap otyrǵanymyzǵa qarmastan, biz barlyq shabýyldardyń aldyn ala almaımyz, dep atap ótken ol. Osy oraıda «Islam memleketi» sodyrlarynyń ótken jyldyń jazynda Iraktyń soltústigi men batysynda aıtarlyqtaı aýmaqty basyp alǵanyn aıta ketý qajet. Al halyqaralyq koalısııa kúshteri olardyń shabýyldaryn toqtatý úshin áýe soqqylaryn jasaýda.
Izdestirý jumystary áli jalǵasýda
AirAsia kompanııasy avıalaıneriniń ózdiginen jazý qurylǵysyn izdeýmen aınalysýshylar ushaqtyń artqy jaq bóliginen 300 metrdeı qashyqtyqta belgili bir dybystardy tirkegen.
Bul týraly jýrnalısterge Indonezııa qarýly kúshteriniń qolbasshysy, general Moeldoko habarlaǵan kórinedi. Biz estilgen dybysty baqylaýda ustap otyrmyz jáne dybys shyqqan baǵytqa qaraı súńgýirler jibermekpiz, dep atap ótken ol. Onyń aıtýynsha, dybysty Indonezııanyń «Djadaııat» kemesiniń ekıpajy alǵash ret tirkegen. Aıta ketý kerek, AirAsia aerobýsy Sýrabaıdan Sıngapýrǵa qaraı ushyp bara jatyp ótken jyldyń 28 jeltoqsanynda Iаva teńizinde apatqa ushyraǵan bolatyn. Onyń bortynda bolǵan 162 adamnyń bári de qaza tapty. Qutqarýshylar laınerdiń synyqtary men qaza tapqandardyń denelerin áli de izdestirip jatyr.
Saılaýda oppozısıoner jeńiske jetti
Shrı-Lankada ótken prezıdent saılaýynda oppozısııadan túsken kandıdat jeńiske jetti. Ortalyq saılaý komıssııasynyń málimetterine qaraǵanda, burynǵy densaýlyq saqtaý mınıstri Sırısena saılaýshylardyń 51,28 paıyz daýysyn alsa, qazirgi prezıdent Mahında Radjapaksa 47,58 paıyz ǵana daýys jınaǵan.
Radjapaksa 2005 jylǵy ótken saılaýda jeńiske jetken bolatyn. Biraq ekinshi merzimge qaıta saılanǵannan keıin ol prezıdent úshin belgilengen eki merzimdik shekteýdiń kúshin joıyp, el konstıtýsııasyna ózgeris engizgen edi. Al saılaýda jeńip shyqqan Sırısenaǵa kelsek, ol juma kúni jergilikti ýaqyt boıynsha saǵat 18.00-de ant qabyldaıtyn bolady.
Sıklon týyndatqan qolaısyzdyq
Shotlandııada sıklon týyndatqan aýa raıynyń qolaısyzdyǵy saldarynan 70 myńǵa tarta úı elektr qýatynsyz qalǵan. Jumaǵa qaraǵan túni Soltústik Shotlandııa qyrqasynda jyldamdyǵy saǵatyna 176 kılometrdi quraıtyn daýyl tirkelgen.
ScotRail temirjol kompanııasy aýa raıynyń qolaısyzdyǵyna baılanysty tasymaldy ýaqytsha toqtatatyndyǵy týraly habarlap otyr. Glazgo qalasynan úılerdiń shatyrlarynyń julynyp ketkeni týraly málimetter kelip túsken. Osy qalada oqý ornynyń zaqymdanýyna baılanysty bir mektepte oqýshylar sabaqtan taratylǵan. Jergilikti bılik júrgizýshilerdi avtomobılmen jolǵa shyqpaýǵa shaqyryp otyr. Qaýipsizdik maqsatynda polısııa jekelegen jol ýchaskelerinde qozǵalysqa shekteýler qoıǵan.
Internet materıaldary negizinde ázirlendi.