«...Onsyz maǵan eshteńe qyzyq emes»

Anna Rodıonovna – Pýsh­­­kın áýletiniń tár­bıeshisi. Za­manynda ol aqynnyń ájesi Marııa Gannı­bal­ǵa da qyzmetshi bolyp, eńbek etken. Keıin otba­synyń bir múshe­si retinde qa­byldanyp, Pýshkın­niń úlken ápkesi Olga Sergeev­na­nyń kindik sheshesi boldy. Al Aleksandr Sergeevıch dúnıege kelgende, onyń tárbıesimen tolyq Arına Rodıonovna aınalysty. «Ol sondaı jumsaq, bııazy, qarapa­ıym ǵana áıel bolatyn» deıdi zamandastarynyń esteliginde. Krepostnoılyq quqyq dáýirinde ómir súrgen bul áıelge Pýshkın áýleti birneshe ret bostandyq bergen. Alaıda eshbir usynysty qosh kórmedi. Sebebi Arına Rodıonovna bul otbasyna óte qatty baýyr basyp qalǵan edi.

Aqyn men tárbıeshi ara­syndaǵy baılanys Aleksandr Sergeevıchtiń inisi Lıovýshka dú­nıege kelgende bekı tústi. Ata-anasy jańa týǵan baýyrymen álek bolyp júrgende, Sasha búkil ýaqytyn Arına Rodıonovna­­­men ótkizetin. Tárbıeshi apasy oǵan halyq ánderi men ertegilerin, ańyz-ápsanalaryn jáne el ishindegi qyzyqty oqıǵalardy yjdaǵatpen aıtyp beretin. Keıin munyń barlyǵy Pýshkın shyǵarmashylyǵynda bederlengen edi. Alaıda HIH ǵasyrdyń bekzadalyq úrdisine saı balany aýyz-ádebıetinen góri shetel etıketine baýlý óris alǵan. Sol sebepti Arına Rodıonovna­nyń ulttyq tárbıesin fransýz tili sabaqtary almastyrady. Al aıaýly tárbıeshini Máskeýden Mıhaılovskoedegi úıge qonys ­aýdartady.

Aqyn men tárbıeshi araǵa jyldar salyp kezdesýge múm­kindik alady. Ol kezde Aleksandr Sergeevıch 25 jasta bolady. Dańqy men daqpyrty búkil Reseıge taraǵan aqyn «essiz» óleńderi úshin bıliktiń sheshimimen osy meken­­­ge ­aıdalady. Súıikti tárbıe­shi­s­i­­­­­men Pýshkın osy buıryq­­tyń ­«ar­qasynda» tabysady. Osy­laı­sha, aqyn bala kezdegideı kún­de kesh­kilik Arına Rodıonovna­­­nyń er­tegilerin tyńdaı bastaı­dy. Ájeı áńgimeni aıtyp qana qoı­­maı, ony eski dástúr boıynsha áýele­­tip, ándetip aıtatyn edi. Aqyn onyń osy tabıǵılyǵyna bas ıetin. Baýyryna jazǵan hattarynyń birinde Pýshkın bylaı dep jazady: «Arına Rodıonovna – meniń jalǵyz qurbym, onsyz maǵan eshteńe qyzyq emes».

Aqyn tárbıeshisinen tek er­tegi tyńdaǵan joq. Sonymen qa­tar ol kóptegen dinı minájat­ty da qulaǵyna quıyp ósti. Arına Rodıonovna óte dindar adam bolǵan. Bul týraly Aleksandr Ser­geevıch Vzıamskııge jazǵan hatyn­da atap ótedi.

Eki jyldan keıin, Mıhaı­lov­skoeden shyǵýǵa ruqsat alǵanda ázız tárbıeshisi Pýshkınge sa­ǵynyshqa toly tolassyz hat jol­dap otyrady. Ol qalam us­tap, jazý jazyp kórmegen edi. Áıt­se de, arnaıy adam aldyryp Pýsh­kındi qalaı jaqsy kóretinin qa­ǵazǵa túsirtip otyratyn. Mine, Pýshkınge joldaǵan hatynda bylaı deıdi: «Men sizdi kútemin. Qudaı­dan amandyǵyńyzdy jáne tezi­rek jolyǵýymyzdy tileımin».

О́kinishke qaraı, olar qaı­ta qaýysha almady. Arına Ro­dıo­novna 1828 jyly 70 jasynda baqıǵa bet alady. Alaıda meıi­rimdi tárbıeshi aqyn shyǵar­mashylyǵynan sondaı bıik oryn aldy. Sebebi Pýsh­kın dál Arına Rodıonovnany jyr­laǵan­daı, ana­syna nemese ákesine óleń ar­na­maǵan edi. Kim bilsin, anasynan ala almaǵan meıirimdi aqyn tár­bıeshisinen alǵannan bolar...