Ádebıet • 03 Shilde, 2024

Ádebı bólimniń áleýeti

160 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Túrkistan mýzykalyq drama teatry bıyl sáýirde Qazaqstan Jazýshylar odaǵymen birlesip kórnekti kompozıtor Shámshi Qaldaıaqovtyń ómiri men shyǵarmashylyǵyna arnalǵan dramatýrgııa baıqaýyn jarııalaǵan edi. Kúni keshe respýblıkalyq baıqaýdyń jeńimpazy anyqtaldy.

Ádebı bólimniń áleýeti

Báıgege túsken shyǵarmalar ara­synan aqyn, ardager us­taz Baıdilda Aıdarbekovtiń ­«Án-ǵumyr» atty pesasy júldeli oryn­­ǵa ıe boldy. Qazaqstan Jazýshylar oda­­ǵy basqarmasy tóraǵasynyń orynbasary, aqyn, jazýshy Nurjan Qýantaı báıgeniń júldesin tabystady.

Baıdilda Aıdarbekov Túrkistan oblysy Sozaq aýdanynda dúnıege kelgen. Zeı­net­kerlikke deıin aýdandyq mektepterde ustazdyq etken. Osyǵan deıin óleńderi arqyly tanymal bolǵan Aıdarbekovtiń «Ustaz», «Altyn ordanyń altyn taǵy», «Qaıta oralǵan baqyt», «Jahıd», «Taǵdyr taý­qymeti», «Álııanyń bıigi», «Janym – arymnyń sadaǵasy», «El bolamyn deseń, besigińdi túze», «Kúná men jaza», «Oryndalǵan tilek», «О́tiriktiń shegi», «Mahabbat pen dostyq» syndy pesalary Sozaq aýdany, Shymkent, Taraz, Qyzylorda jáne Almaty teatrlarynda qoıylǵan.

Baıqaý qorytyndysyna oraılas­tyryl­ǵan óńirlik 15 teatrdan kelgen ádebı bólim meńgerýshileriniń «Teatr­lardaǵy ádebı bólim­derdiń strategııasy» atty ıntensıv semınaryna baı­lanysty ótken baspasóz konfe­ren­sııasyna Qazaqstan Jazýshylar oda­ǵynyń basqarma hatshysy, synshy Álııa Bópejanova, Qazaqstannyń teatr synshylar birlestiginiń vıse-prezıdenti, teatrtanýshy Amangeldi Muqan, jazýshy-dramatýrg, rejısser, Asylbek Ihsanov, jazýshy-dra­matýrg, ádebıettanýshy Álibek Baı­bol, Túrkistan mýzykalyq drama teatrynyń dırektory Álimhan Myr­zahan qatysty. Semınarda ádebı bólim meńgerýshileri­niń ortaq máselesi qoz­ǵaldy. Aldaǵy ýaqytta olardyń teatr repertýaryn tańdaýda alatyn orny­nyń mańyzdylyǵyna basa mán berý, ádebıet bóliminiń teatr shyǵarmashyly­ǵy­na yqpaly jaıynda ashyq suhbat boldy. Dramatýrg pen teatr arasyndaǵy baılanysty qalyptastyratyn ádebı bólim meńgerýshisi – pesalardy oqyp, saralaıtyn, baǵa beretin, avtorlarmen tyǵyz qarym-qatynasta jumys isteıtin, repertýaryn qalyptastyra­tyn maman. Qatysýshylar kezinde teatr­da áde­bı bólim meńgerýshileri bolyp Muhtar Áýezov, Qalıhan Ysqaq, Asqar Súleımenov, Jaqsylyq Túmenbaev, Israıl Saparbaı, Áshirbek Syǵaı, Sultanáli Balǵabaı syndy qazaqtyń bir­týar azamattary eńbek etke­nin atap ótti. Sondaı-aq semınarda búgingi ádebı bólim meńgerýshileriniń bedeli týraly aıtyldy. N.Qýantaı «Ádebıet pen ónerdi memlekettik qoldaý saıasaty­nyń zamanaýı ereksheligi», Sh.Omarova «Teatrlardaǵy ádebı bólimderdiń strategııasy», Á.Bópejan «Teatrlardyń repertýarlyq saıasaty», Á.Baı­bolov «Bala­lar ádebıetindegi zamanaýı izde­nister» taqyrybynda leksııalar oqyp, taqyryptar talqylandy. A.Muqan «Qazaq dramatýrgııasynyń damý ten­den­sııalary», A.Ihsanov «Prozaǵa ıns­senırovka jasaý óneri» atty sheber­lik sabaq­taryn ótkizdi. Ádebı bólim meńge­rý­shilerin kóptegen teatr basshysy «pısarǵa» aınaldyryp, kúlli kirip-shyǵatyn hatyn «moınyna ilip», qyzmettik júktemege aınaldyratyny týraly da sóz qozǵaldy. Ásirese bas­shy­lyqqa qarsy daýys kótermeıtin jas­tarǵa mindettep qoıatyny aıtyldy. «Jazýshylar odaǵy men Mádenıet mınıstrligi birigip, teatr repertýaryn nazarǵa alsa, kóp másele sheshiler edi», deıdi dramatýrg Saıa Qasymbek. Al Túrkis­tan mýzykalyq drama teatrynyń kórkemdik jetekshisi jáne ádebıet bóliminiń meńgerýshisi Shynar Omarova qazir ádebı bólim meńgerýshileriniń kóbi teatr, fılologııa, jýrnalıstıka salasynan shyqqan mamandar ekenin aıtady. «Múmkin bizdiń bilimimizdiń jetkiliksizdigi teatrdaǵy «orny joq mamandyq» bolýǵa ıtermelep turǵan shyǵar. Sondyqtan da, aldymen bilik­tili­gimizdi kóterýimiz kerek degen oı keldi. Semınar ótkizýge de osyndaı oılar túrtki boldy», dedi Sh.Omarova.

Sonymen qatar semınarǵa qatysý­shy­lar kóne Túrkistandy aralap, tarıhı maǵlu­mattarmen sýsyndady.

Túrkistan 

Sońǵy jańalyqtar