Kollajdy jasaǵan – Almas MANAP, «EQ»
«Jýsan ıisi» shyǵarmasynda aıaǵyna jýsan kirip ketken qaharly patsha búkil jýsandy otap tastaýdy buıyrady. Hannyń buıryǵymen jýsan bitken otalyp, typ-tıpyl bolady. Alaıda munan keıin halyq kútpegen oqıǵaǵa tap bolyp, jer betin baqa-shaıan men tyshqan basady. Tabıǵat ananyń úılesim zańy buzylyp, bir ǵana qatelik adamdarǵa edáýir azap ákeledi. Shyn máninde, adamzat qoǵamy damý kókjıeginiń birneshe satysyna jetse de, uly tabıǵat anamyzdyń qudiretine tańǵalýmen, ǵıbrat alýmen keledi.
1957 jyly 18 aqpanda Qytaı kommýnıstik partııasynyń kezekti sezinde Qytaıdy damytýdyń «Úlken sekirisi» atty baǵdarlamasy talqylanady. Baǵdarlamada aýyl sharýashylyǵyn damytyp, halyqty tamaqpen qamtamasyz etý úshin torǵaı men egeýquıryqtardy jappaı joıý usynylady. Chjoý Szıannyń esebi boıynsha elde ósiriletin bıdaıdyń basym bóligin torǵaılar men egeýquıryqtar jeıdi eken. Eger olar joıylsa, mıllıondaǵan adamdy tamaqtandyrýǵa jáne el halqyn kedeılikten alyp shyǵatyn bıdaı mólsherin únemdeýge bolady. Osylaısha, «Úlken sekirý» baǵdarlamasy bekitilgennen keıin, torǵaılar men egeýquıryqtardy qalaı joıý týraly jospar jasalady. Bul jumysqa bıýdjettik mekeme qyzmetkerleri, sharýalar, áskerıler, mektep oqýshylary men stýdentter de jumyldyrylady. Torǵaılar tabıǵı túrde aýada 15 mınýttan artyq usha almaıtynyn eskersek, onymen kúresip júrgenderge bul paıdaly edi. Adamdar torǵaılardy qajytý úshin barabandarmen, basqa da kúshti dybys shyǵaratyn qurylǵylarmen qarýlanady. Solaısha 1958 jyly naýryz-sáýir aılarynda bir ǵana Beıjiń men Shanhaıda 1 mıllıonǵa jýyq torǵaı qyrylyp, Qytaıda jalpy sany 1,96 mlrd torǵaı kózden bul-bul ushady. Mine, osydan soń-aq tabıǵat ananyń úılesim zańy buzylyp, tepe-teńedikke nuqsan keledi. Bul adamdarǵa óz zaýalyn keltire bastaıdy. Kelesi jyldyń kókteminde aýmaqtardy masa men shegirtke basyp alyp, jolyndaǵy barlyq nárseni, sonyń ishinde pispegen bıdaıdy kemiredi. Sol jyly astyq ótken jylmen salystyrǵanda áldeqaıda tómen bolyp, arǵy jyldary jaǵdaı tipti qıyndaı túsedi. 1960-1961 jyldyń ózinde bıdaı egininiń basym bóligin shegirtke jep qoıǵandyqtan, asharshylyq buryn-sońdy bolmaǵan dárejege jetedi. Aqyry eldi ashtyq jaılaıdy...
Úılesim zańy – Jaratýshynyń ózi qondyrǵan buljymas dúnıe. Al adamdar arasyndaǵy úılesim, tepe-teńdik, qarym-qatynas úılesimi – jeke áńgimege júk. Bul turǵyda ashylmaǵan syrlar da mol.
