Sherhan Murtazanyń «Tilsiz qońyraý» áńgimesindegi qoıshy Medeý men Shynarkúlge de ıneniń synyǵyndaı bir úmit kórinip edi. Mal sońynan oıǵa-qyrǵa kóship júrgen úıden qanshama jyldan beri jalǵyz tuıaq Jeksenbiniń súıegi Stalıngrad túbinde qalǵan sátten, tek jalǵyzdyq qońyraýy soǵatyn. Jyńǵyl ortasyndaǵy alańqaıǵa túsip qalǵan qońyraý syndy.
«Aınala – án salǵan sheńgel. Tikeni zárli, ózi turpatsyz bolsa da, osy sheńgelden áýendi, muńy mol ósimdik joq. Ásirese myna kúzde sharshaǵan jelge qosylyp, taýsylmas saǵynyshty sazǵa basady».
Iá, avtordyń shap-shaǵyn bul áńgimesinde de áldebir dúnıelik mýzyka esedi. Sol muńdy áýen shyǵarmanyń sońyna deıin bir úzilmeıdi. Bul qaıdan shyqqan mýzyka? Neniń mýzykasy? Sazsyrnaıdyń úni me? Joq, shańqobyzdyń ýili me? Shýlaǵan sheńgel me eken? Jo-oq, jylaǵan balanyń daýsy ma?
Bul shańyraqtyń únsiz jalǵyzdyǵyna, tilsiz qońyraýyna tabıǵat ta úırengen. «Uly qumnyń bosaǵasyndaǵy júgirgen ań, ushqan qusqa bul otardyń tirshilik tynysy: qozynyń mańyraǵany, qoıdyń mekirengeni, ıttiń úrgeni, qoıshynyń aıqaıy, radıonyń saryny – bári tanys».
Iá, qaraıǵan úıden shyqqan jylaǵan balanyń daýsy bul mańaıdaǵy ań men qusqa da jat. Olar bezek qaǵa shyryldaǵan daýystyń shyraǵy sóngen osy shańyraqqa úmit bolyp kelgenin qaıdan sezsin... Jalǵyz uldy sum soǵys jalmap, janary sýalǵan shal men kempirdiń kúndelikti qońyr tirshiligi maldyń ý-shýymen ótip jatqan. Kenet ǵaıyptan taıyp, úıge sábı keldi. Shýlaǵan sheńgel muńdy ánin sábı Seriktiń shyryldaǵan únimen birge shyrqady. Sáýledeı úmit jalǵyz-ilik úıdi jaryqqa bóledi. Qan maıdannyń qısapsyz jolynda qanshama taǵdyr jutylyp, talaı jannyń aq armany ketti deseńizshi. Buny sanap jatqan eshkim joq, sanaýdyń da qajeti bar ma: júrekke salmaq salady. Bes kúndik jalǵandaǵy pende baıǵustyń bar qyzyǵy bala bolsa, sol soǵys talaı shańyraqty qyzyǵynan aıyrdy. Qoıshy Medeý men Shynarkúl de pendelik ómirdiń bar qyzyǵynan qur qalǵan beıbaqtar. Bóten úıge kelgenine eki kún bolǵan sábı Serik bul úıdiń jan-muńyn qaıdan uqsyn... Shynarkúldiń armanyn qaıdan túsinsin... Eki kúnnen beri shyr-shyr etip jylaýyn qoımady.
«Seriktiń óz armany bar: ol úbirli-shúbirli, dúbirli óz úıin saǵynady. Adam, shirkin, týa salysymen armanshyl-aq».
Iá, arman da aýa syndy. Armansyz bul ǵumyrdyń túr-túsi joq. Qyzyldy-jasyldy tirshiliktiń aq paraǵyn endi bastap, taǵdyrdan kúteri kóp jas júrek armanyna júgiredi. Bárine senedi. Taýqymetti tanymaıdy. Medeý men Shynarkúldiń armany bolǵan joq deısiz be?.. Bári de bolǵan. Qar sýymen shaıylyp, tek júrektegi izi qaldy.
Buryn bul mańda sheńgel salǵan án ǵana estiletin. Qalyń tiken sopaıǵan jalǵyz úıdiń jan-jarasyn, arman-ańsaryn, ózekti órtegen ókinish, tas bolyp qatqan qaıǵysyn, saǵynysh-muńyn, aq úmitin jyrlaǵandaı ýildeýshi edi. Kúzdiń sýyq jeline qosylyp, jalǵyzdyq ánin syzyltýshy edi. Tek qoıshy úıiniń qońyraýy únsiz. Tilsiz qońyraý zamannyń zapyranyn jutyp, Medeý men Shynarkúldiń bar óksigin, jarym kóńilin únsiz joqtaıdy. Jalǵyzdyq jyryn jyrlaıdy. Endi bul boılaýyq mýzykaǵa bóten úıdi jatyrqaǵan sábı Seriktiń shyryldaǵan úni qosyldy. Japandaǵy jalǵyz úıdiń shyraǵy jandy. Kemseńdegen qos qarııanyń úmiti jalǵandy. Iá, «úmit bolmystan da ómirsheń».
