Ústimizdegi jylǵy 26 sáýir kúni ótip, búkil Qazaqstan halqynyń ortaq jeńisi men jetistigi retinde baǵalanyp otyrǵan Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń saılaýy 29 sáýir kúni kerýen kergen Memleket basshysyn ulyqtaý rásimimen birge óziniń tolyq máresine jetti. Ol aqpannyń 14-i kúni alǵash ret Qazaqstan halqy Assambleıasy Keńesiniń otyrysynda kezekten tys prezıdenttik saılaý ótkizý týraly usynys kóterilgen ýaqyttan bergi qysqa aralyqta bizdiń elimizdiń eldigi men erteńge qol sozǵan mindet-mejeleriniń órisi men óresin tanyta alatyn aıtýly joldardyń jondarymen júrip ótti. Bul aralyq bizdiń barsha ulttar men ulystarynyń birligi jarasqan jasampaz elimizdiń Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń sara da sarabdal saıasatynyń arqasynda durys baǵytpen júrip kele jatqanyn taǵy bir márte aıqyn aıǵaqtap berdi.
Al osy kúnderdegi oqıǵalardyń tizbegi bylaısha sóıleıdi.
14 aqpan
Astanadaǵy Beıbitshilik jáne kelisim saraıynda Qazaqstan halqy Assambleıasy Keńesiniń otyrysy boldy. Keńes jumysyna Parlament depýtattary, respýblıkalyq etnomádenı birlestikterdiń, úkimettik emes uıymdardyń jetekshileri, Qazaqstan halqy Assambleıasy Ǵylymı-saraptamalyq keńesiniń músheleri, buqaralyq aqparat quraldarynyń ókilderi qatysty.
Otyrysta Assambleıa Tóraǵasynyń orynbasary Anatolıı Bashmakov sóz alyp, Assambleıa atynan 2015 jyly kezekten tys Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń saılaýyn ótkizý jóninde bastama engizdi. Ol bul usynysty Keńes músheleriniń biraýyzdan qoldap otyrǵanyn aıtý arqyly jetkizdi.
Jıynda Qazaqstan halqy Assambleıasynyń músheleri Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisindegi Assambleıanyń depýtattyq tobyna, saıası partııalarǵa, memlekettik emes uıymdarǵa jáne búkil Qazaqstan halqyna kezekten tys Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń saılaýyn ótkizýge bastama kóterý týraly Úndeý qabyldady. Bastama kóterýshiler muny álemde qazirgi tańda qalyptasyp otyrǵan ekonomıkalyq daǵdaryspen jáne kúrdeli halyqaralyq jaǵdaımen baılanystyra otyryp alǵa tartty.
«Jahandyq syn-qaterler kezeńinde elimizdiń Prezıdenti Nursultan Nazarbaevqa Qazaqstandy daǵdarystan alyp shyǵýyna múmkindik beretin jańa senim mandaty berilýi qajet, – delingen odan ári. – Álemde turaqsyzdyq oryn alǵan jańa ári kúrdeli kezeńde elimiz strategııalyq baǵytynan aınymaı, Qazaqstandy jańǵyrtý jáne dúnıejúziniń ozyq 30 eliniń qataryna enýi úshin Elbasy N.Á.Nazarbaevqa senim bildirý qajet».
Keńes músheleri atap ótkendeı, álemdik ekonomıkalyq daǵdarys kezinde bizdiń elimizde kezekten tys saılaý ótkizý «Nurly Jol – bolashaqqa bastar jol» baǵdarlamasyn tıimdi júzege asyrýǵa, «Qazaqstan-2050» Strategııasynda kórsetilgen elimizdi damytýǵa baǵyttalǵan baǵdarlamalardy damytýǵa múmkindik beredi.
19 aqpan
Parlament Senatynyń jalpy otyrysynda palata depýtattary Qazaqstan halqy Assambleıasy Keńesiniń kezekten tys prezıdenttik saılaý ótkizý týraly usynysyn qarap, Prezıdent Nursultan Nazarbaevqa Úndeý joldady. «Qurmetti Nursultan Ábishuly! Parlament Senaty Qazaqstan halqy Assambleıasy keńesiniń kezekten tys Prezıdent saılaýyn ótkizý týraly bastamasyn tolyǵymen qoldaıdy, – dedi palata atynan Úndeýdi oqyǵan Senat Tóraǵasy Qasym-Jomart Toqaev. – Ýaqyttyń ózi talap etip otyrǵan bastama barsha halyqtyń qyzý qoldaýyna ıe boldy, qazaqstandyq qoǵamda oń pikirler qalyptastyrdy». «Halyqaralyq shıelenistiń artyp otyrǵan jaǵdaıynda jahandyq ekonomıkada daǵdarys qubylystary kúsheıe túsken ýaqytta ishki saıası turaqtylyqty qamtamasyz etý, Siz aıqyndaǵan álemniń ozyq 30 eliniń qataryna enýdi maqsat etetin «Qazaqstan-2050» uzaq merzimdi Strategııasyn, Máńgilik El tujyrymdamasyn, «Nurly Jol» baǵdarlamasyn júzege asyrýǵa jaǵymdy ahýal qalyptastyrý qajet, – dedi ol sosyn. – Sizdiń dana ári kúshti kóshbasshylyǵyńyzben Qazaqstan óziniń damýy men qalyptasýyna qatysty barlyq qıynshylyqtardy laıyqty eńserdi. Táýelsizdik jyldary Sizdiń saıasatyńyzdyń nátıjesinde naryqtyq ekonomıkasy damyǵan, halyqaralyq qaýymdastyq aldynda bedeldi, qýatty memleket qalyptasty. Sondyqtan da, qazaqstandyqtar barlyq jetistikterdi Sizdiń atyńyzben baılanystyrady».
25 aqpan
Prezıdent Nursultan Nazarbaev elimizde kezekten tys Prezıdent saılaýyn ótkizý máselesine qatysty úndeý jarııalady. Ol Memleket basshysy el ishinde bıyl kezekten tys prezıdenttik saılaý ótkizý máselesiniń qyzý talqylanyp jatqanyna toqtala kelip, ózine elimizdiń túkpir-túkpirinen osy mazmunda kúnine júzdegen hattardyń kelip túsetinin jetkizdi.
«Bul kúnderi meniń atyma kásiporyndardyń eńbek ujymdarynan, ardagerlerden, stýdentterden, jasy jáne kásibi ártúrli adamdardan kóptegen hattar men jedelhattar túsip jatyr. Munyń ózi bizdiń azamattarymyzdyń óse túsken saıası belsendiligi men olardyń el taǵdyryna shynaıy qamqorlyǵyn bildiredi. Barlyqtaryńyzǵa osy úshin zor rahmet», – dep málimdedi Nursultan Nazarbaev óziniń Úndeýinde. Al bizdiń azamattarymyz úshin búgin ne nárse asa mańyzdy? Birinshiden, Elbasyna joldanǵan barlyq úndeýlerde eshqandaı ishki kıkiljińder men syrtqy janjaldar bizdiń elimizge kesirin tıgizbesin degen búkilhalyqtyq alańdaýshylyq baıqalady. Adamdar bul úshin turaqtylyq pen qoǵamymyzdyń birligin nyǵaıtý qajet ekenin túsinedi. Ekinshiden, álemdik ekonomıkalyq daǵdarys beleń ala túsken kezeńde halyqqa erteńgi kúnine degen senimdilik kerek. Bul, eń aldymen, jumys oryndarymen qamtamasyz etý, áleýmettik tólemderdiń, jalaqynyń, stıpendııalardyń turaqtylyǵy. Úshinshiden, jahandyq geosaıası qarama-qaıshylyqtar ýshyǵa túsken jaǵdaıda, bizdiń azamattarymyzdy ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý máselesi alańdatady. Sondyqtan qazaqstandyqtar teńdestirilgen ishki jáne syrtqy saıasattyń ári qaraı jalǵastyrylǵanyn qalaıdy.
«Meniń Memleket basshysy laýazymyndaǵy konstıtýsııalyq ókilettiligimniń merzimi 2016 jyly aıaqtalady, – dep osy oıdy jalǵaı túsedi Elbasy. – Osyǵan baılanysty eki usynys aıtylýda. Birinshi – kezekten tys el Prezıdentiniń saılaýyn ótkizý. Ekinshi – Memleket basshysynyń ókilettiligin uzartý týraly referendým ótkizý. Eki usynysty da júzege asyrýǵa bolady. Kóńilge qonymdysy, Konstıtýsııa talaptaryna jaýap beretini saılaý ótkizý bolyp tabylady. Sondyqtan halyqtyń múddesine oraı, onyń ótinishin, jalpyǵa ortaq erik-jigerin esepke ala otyryp, Negizgi Zańdy buljytpaı saqtaý úshin men Konstıtýsııanyń 41-babynyń 3.1 tarmaǵyna sáıkes sheshim qabyldap, 2015 jyldyń 26 sáýirinde kezekten tys prezıdenttik saılaý belgileý týraly Jarlyqqa qol qoıdym».
11 naýryz
Osy kúni Astanadaǵy Táýelsizdik saraıynda «Nur Otan» partııasynyń kezekti XVI sezi bolyp ótti. Onda Memleket basshysy, partııa kóshbasshysy Nursultan Nazarbaev kezekten tys prezıdenttik saılaýǵa qatysatynyn málimdedi.
Prezıdent alǵa qoıǵan belgili bir maqsatyń joq bolsa, saılaýǵa qatysýdyń qajeti joq ekenin atap ótti.
Prezıdenttikke kandıdat retinde Nursultan Nazarbaev Lıngvıstıkalyq komıssııaǵa memlekettik til boıynsha emtıhan tapsyrdy. Komıssııa músheleriniń baıandaýlarynsha, ol jazba jumysy barysynda birde-bir qate jibermegen.
Komıssııa tóraǵasy Myrzataı Joldasbekov: «Jazba jumysy Nursultan Nazarbaev ózi tańdaǵan konvert boıynsha «Bizdiń kúshimiz – birlikte» degen taqyrypta boldy. Bul kisi Prezıdent bolǵaly beri memleketimizdiń týyn tuǵyrly etip, eldiń yntymaǵyn kóterip kele jatqan adam. Sol yntymaq-birliktiń arqasynda Qazaqstan 23 jyldyń ishinde osyndaı dárejege jetti. Osynyń bárin eki paraq qaǵazǵa óte keń, aýqymdy, syıymdy etip, taqyrypty óte ádemi asha bildi. Qate joq. Kandıdat osyndaı bolý kerek dep oılaımyn», – dedi.
13 naýryz
Bul kúni Qazaqstan Respýblıkasy prezıdenttigine kandıdat – is basyndaǵy Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń saılaýaldy shtaby quryldy. Oǵan bes partııa kirdi. Al shtab jumysyn basqarý Memleket basshysynyń burynǵy keńesshisi Muhtar Qul-Muhammedke tapsyryldy.
30 naýryz
Prezıdenttikke kandıdat Nursultan Nazarbaevtyń saılaýaldy baǵdarlamasy «Barshaǵa birdeı osy zamanǵy memleket: bes ınstıtýttyq reforma» dep ataldy. Onda Elbasy óziniń 5 tarmaqtan turatyn jumys josparyn usyndy. Baǵdarlamanyń «Qazaqstandyq uly jol» dep atalatyn birinshi taraýynda elimizdiń táýelsizdik jyldarynda júrip ótken joldaryna qysqasha sholý jasalyp, qol jetkizilgen jetistikterdiń jaıy tarqatylyp aıtylady. Al «Dáýirdiń syn-qaterleri» degen ataý alǵan kelesi taraý arqyly qazirgi álemniń jaı-kúıi, Qazaqstannyń ondaǵy alatyn orny saraptalyp kórsetiledi.
Qazir Qazaqstan ekonomıka salasynda taǵy da senimdi jaýap qaıtara aldy. «Nurly Jol» Jańa Ekonomıkalyq Saıasaty der kezinde ázirlenip otyr. Ol, birinshiden, ınfraqurylymdyq damýdyń memlekettik baǵdarlamasy sheńberinde álemdik daǵdarysqa qarsy turý sharalarynan, ekinshiden, ekinshi besjyldyq sheńberinde ındýstrııalandyrý baǵytyn jalǵastyrýdan quralady.
Baǵdarlamanyń «Bes ınstıtýttyq reforma» dep atalatyn taraýy búgingi Qazaqstannyń aldynda turǵan basty mindetteri atap kórsetiledi. Elbasy osy bes reformany «Barshaǵa birdeı osy zamanǵy memleket», «Zańnyń ústemdigi», «Ornyqty ekonomıka», «Bolashaǵy birtutas ult» jáne «Ashyq jáne halyqqa esep berýshi memleket» dep atalatyn tarmaqtar boıynsha jiktep beredi. Jáne bulardy kezeń-kezeńimen iske qosý kerek ekenine qazyq baılaıdy.
23 sáýir
Astanadaǵy Beıbitshilik jáne kelisim saraıynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń Tóraǵasy Nursultan Nazarbaevtyń qatysýymen «Máńgilik El: bir el – bir taǵdyr» taqyrybynda Qazaqstan halqy Assambleıasynyń 20 jyldyq mereıtoıyna arnalǵan HHII sessııasy bolyp ótti.
Mereıtoı jylynda bolǵan sessııanyń jumysyna 1500-den astam adam qatysyp otyrdy. Olardyń arasynda elimizdiń barlyq óńirlerinen kelgen Assambleıa músheleri men ardagerleri, respýblıkalyq jáne óńirlik etnomádenı birlestikterdiń tóraǵalary, Parlament depýtattary, memlekettik ortalyq atqarý organdarynyń, saıası partııalardyń, dinı birlestikterdiń, ÚEU men JOO-lardyń basshylary, sheteldik dıplomatııalyq mıssııalar men shyǵarmashyl zııaly qaýym ókilderi boldy. Halyqtyń kóńil kúıi kóterińki, kóńil-hoshy erekshe ekendigi úlken zaldyń barlyq buryshynan kórinip turdy.
«Qazaqstan halqy Assambleıasynyń 20 jyldyǵymen barshańyzdy shyn júrekten quttyqtaımyn, – dep bastady sózin Elbasy Nursultan Nazarbaev. – Biz bıylǵy jyldy Qazaqstan halqy Assambleıasy jyly dep jarııaladyq. Bul – Assambleıanyń mereıin asyrý arqyly nyǵaıa túsetin El birligi jyly. Tarıhı jylda biz Qazaqstan halqynyń myzǵymas birligi men Uly Otanǵa máńgilik súıispenshiligin ulyqtaı túsemiz».
Sessııa jumysynyń qorytyndysy boıynsha Qazaqstan halqyna Úndeý qabyldandy. Onda QHA HHII sessııasy Memleket basshysynyń «Máńgilik El» ıdeıasy, «Nurly Jol» Jańa Ekonomıkalyq Saıasaty sııaqty kórnekti bastamalaryn tolyǵymen qoldaıtyndyǵy aıtyldy. Sondaı-aq, qazaqstandyq birtektilikti odan ári nyǵaıtyp, tilderdiń úshtuǵyrlylyǵyn damytyp, orta tapqa negizdelgen «Bolashaǵy birtutas ult» qana tabysty memlekettiń senimdi irgetasy bolatyny atap ótildi.
24 sáýir
Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Konstıtýsııa kepili retinde jalpyǵa ortaq saılaý quqyǵyn júzege asyrý týraly Qazaqstan azamattaryna Úndeý jarııalady.
Búkilhalyqtyq saılaý – bizdiń Konstıtýsııamyzda, arnaıy zańymyzda kórinis tapqan asa mańyzdy saıası is-shara. Saılaý arqyly azamattarymyz, birinshiden, óziniń konstıtýsııalyq quqyǵyn júzege asyrady, ekinshiden, el basqarý isine tikeleı qatysady. Árbir azamat ózine unaıtyn, saıasatyn túsinetin, halyqty alǵa bastaı alady dep senetin kandıdatqa daýys beredi.
Bul – álemdik qaýymdastyq ókilderiniń nazaryn aýdaratyn el ómirindegi eleýli oqıǵa. Saılaýdy baıqaý úshin elimizge 1 myńnan astam baıqaýshy, 200-ge jýyq sheteldik aqparat quraldarynyń ókilderi keledi. Olardyń aldynda biz yntymaǵymyzdy kórsetýimiz kerek. Halyq neǵurlym belsene qatysatyn bolsa, soǵurlym elimizdiń birligi nyǵaıady, bolashaqqa degen senimi bekı túsedi.
«Barshańyzdy saılaýǵa qatysyp, daýys berýge shaqyramyn», – dep atap ótti Elbasy.
26 sáýir
Qazaqstannyń is basyndaǵy Prezıdenti, «Nur Otan» partııasynyń Tóraǵasy Nursultan Nazarbaev Qazaqstan prezıdentiniń kezekten tys saılaýynda aıtarlyqtaı basymdyqpen jeńiske jetkeni aldyn ala belgili boldy.
«Buǵan saılaý ýchaskelerinde júrgizilgen saýaldama barysy aıǵaq bolyp otyr», – delingen habarlamada.
«Demokratııa ınstıtýty» ǵylymı-zertteý assosıasııasy» qoǵamdyq birlestigi júrgizgen exit-poll nátıjeleri boıynsha, Nursultan Nazarbaev úshin saılaý ýchaskelerine kelgen saılaýshylardyń 97,5 paıyzy daýys bergen.
Saılaýdaǵy ekinshi kandıdat – Qazaqstan halyqtyq kommýnıstik partııasynyń ókili Turǵyn Syzdyqov 1,87 paıyz daýys alǵan. Úshinshi kandıdat – ózin ózi usynýshy, Qazaqstan Kásipodaǵy federasııasynyń tóraǵasy Ábilǵazy Qusaıynov úshin elektorattyń 0,63 paıyzy óz daýystaryn bergen.
exit-poll osyndaı nátıjeler kórsetti.
Qazaqstan Prezıdenti saılaýyn 37 elden 200-den astam sheteldik jýrnalıster jazyp kórsetti.
27 sáýir
Bas prokýratýra saılaý týraly qorytyndy málimdeme jarııalady. Onda saılaý naýqanynda saılaý prosesiniń barlyq qatysýshylarynyń zańnama talaptaryn jáne azamattardyń konstıtýsııalyq quqyqtaryn múltiksiz saqtaý máseleleri prokýratýra organdary úshin jumystyń basty basymdylyǵy bolǵany atap kórsetildi.
Júrgizilgen qadaǵalaý is-sharalary kezinde saılaý komıssııalary nemese memlekettik organdar tarapynan qandaı da bir buzýshylyqtar anyqtalǵan joq.
Saılaý naýqanynda prokýratýra organdaryna saılaýmen baılanysty nebári 4 ótinish tústi, olardyń 3-ýi zańnamany buzý faktileri týraly aqparat nemese shaǵymdardy qamtymaǵan.
«Saılaý kúni qandaı da bir eleýli buzýshylyqtarsyz, tynysh jaǵdaıda ótkenin atap ótemiz. Daýys berý kúni qarsańyndaǵy kezeńde tek qana saılaý aldyndaǵy úgitti ótkizý, sondaı-aq, qoǵamdyq pikirge suraý salý nátıjelerin jarııalaý sharttarynyń jekelegen buzýshylyqtary tirkelgen, olar boıynsha aldyn alý sıpatyndaǵy sharalar qoldanyldy», – delingen málimdemede.
Al Ortalyq saılaý komıssııasynyń otyrysynda Qazaqstan Prezıdenti saılaýynda Nursultan Nazarbaevtyń jeńimpaz atanǵany resmı túrde jarııalandy. Saılaýshylardyń 97,75 paıyzy Nazarbaevtyń kandıdatýrasyn jaqtap daýys bergen.
«Saılaýda barlyq daýys berýshilerdiń 95,21 paıyzy óz tańdaýyn jasady. Olardyń daýystary tómendegideı bólindi: Ábilǵazy Qusaıynovqa – 57 718 nemese 0,64%, Nursultan Nazarbaevqa – 8 833 250 nemese 97,75%, Turǵyn Syzdyqovqa – 145 765 nemese 1,61% saılaýshy daýys bergen. Oblystardan jáne Almaty men Astana qalalarynan alynǵan nátıjeler negizinde Ortalyq saılaý komıssııasy Nursultan Ábishuly Nazarbaev Qazaqstan Prezıdenti bolyp sanalsyn dep qaýly etedi», – dedi Ortalyq saılaý komıssııasynyń tóraǵasy Qýandyq Turǵanqulov.
29 sáýir
Astanadaǵy Táýelsizdik saraıynda Qazaqstan Prezıdenti bolyp saılanǵan Nursultan Nazarbaevty ulyqtaý rásimi ótti.
Is-shara Memlekettik Tý men Prezıdent Baıraǵynyń, sondaı-aq, Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııasynyń Táýelsizdik saraıynyń Úlken zalyna saltanatty jaǵdaıda ákelinýinen bastaldy.
Memleket basshysynyń korteji «Aqorda» rezıdensııasynan Táýelsizdik saraıynyń basqy esiginiń aldyna keldi. Osy jerde jańadan saılanǵan Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentine Memlekettik kúzet qyzmetiniń bastyǵy A.Kúreńbekov raport berdi.
Nursultan Nazarbaev artıllerııalyq ot-shashý bolyp jatqan kezde Táýelsizdik saraıyna kirdi.
Táýelsizdik saraıynyń Úlken zalynda Konstıtýsııalyq Keńes tóraǵasy I.Rogov Konstıtýsııanyń 42-babyna sáıkes, Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti halyqqa ant bergen sátten bastap laýazymyna kirisetinin málimdedi.
Nursultan Nazarbaev oń qolyn Konstıtýsııaǵa qoıyp: «Qazaqstan halqyna adal qyzmet etýge, Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııasy men zańdaryn qatań saqtaýǵa, azamattardyń quqyqtary men bostandyqtaryna kepildik berýge, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń ózime júktelgen mártebeli mindetin adal atqarýǵa saltanatty túrde ant etemin!», – dep memlekettik tilde ant qabyldady.
Sodan keıin Elbasy Memlekettik týdy súıdi. Memlekettik gımndi oryndaý barysynda 21 ret zeńbirekterden oq atyldy.
Ortalyq saılaý komıssııasynyń tóraǵasy Qýandyq Turǵanqulov Nursultan Nazarbaevqa Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń kýáligin tapsyrdy.
Memleket basshysy ulyqtaý rásiminde sóılegen sózinde Prezıdent saılaýy qoǵam birliginiń qýatyn pash etkenine toqtaldy.
Qazaqstan Respýblıkasy Ortalyq Saılaý komıssııasynyń málimeti boıynsha, daýys berýge 9 090 920 adam nemese saılaýshylardyń 95,21 paıyzy qatysqan. Nursultan Nazarbaev saılaýshylardyń 8 833 250 daýsyna ıe boldy, bul daýys berý rásimine qatysqan saılaýshylar daýsynyń 97,75 paıyzyn quraıdy.
Saılaý Qazaqstan halqynyń óz kóshbasshysynyń tóńiregine burynǵydan da jaqyn toptasa túskenin aıǵaqty túrde anyq kórsetip berdi.
Serik PIRNAZAR,
«Egemen Qazaqstan».
