Osyndaı dúnıelik mýzyka Beıimbet Maılınniń «Túıebaı» áńgimesinde bar. Sol zamannyń, sol qoǵamnyń bar bet-beınesi Túıebaı obrazynan kórinetin shap-shaǵyn shyǵarma bala-keıipkerdiń armany men ańsaryn, bolashaqqa degen umtylysy men ókinishin jyrlaıdy.
Jalpy, Beıimbet keıipkerleriniń ishinde, ásirese Túıebaıdy oqyrman jaqsy tanıdy. О́zi qaısar, armanshyl, adal, keıde tentek Túıebaı ishteı qatarlas dostarynyń ómirine qyzyqsa, kóp oqyrman onyń batyldyǵyn, kirshiksiz kóńilin, er minezin úlgi etedi. Degenmen aldap-arbaýǵa, ótirik pen qýlyq-sumdyqqa, baı men kedeıdiń arajigine qurylǵan zamanǵa bala Túıebaı qarsy tura ala ma?
Balasyn oqýǵa bergen úıdiń bári juma saıyn esepshil moldany qonaq qylady. Kelgen saıyn batasyn surap, alaqanyna bes tıyndyq qara baqyr ustatyp jiberedi. Árıne, bul áýre-sarsańnyń bir-aq maqsaty bar: balasyna moldanyń taıaǵy tımese boldy. Al shoqsha saqaldy moldany juma saıyn qonaqqa shaqyrmaıtyn jalǵyz-aq Túıebaı. Nege deseńiz, julym-julym qara úıdiń oǵan jaǵdaıy joq, endi bir jaǵynan, tentek Túıebaıdy taıaqtan arashalaıtyn shesheniń de nıeti joq. Esepshil qý molda mundaı múmkindikti qur jibersin be?..
«Bárimiz birge oqydyq, sabaqtaspyz, zerektigi bizden kem emes, biraq bastap oqyǵannan-aq Túıebaıǵa moldanyń qylyǵy kelispedi. Alǵashqy kezderde «aqymaq, haıýan!» dep sógetin boldy. Júre-júre qulaǵyn buraıtyndy shyǵardy. Birqatar oqyǵan jıyrma shaqty balanyń ishinde Túıebaıdan buryn taıaq jegeni bolmady».
Túıebaı da joqshylyqta ósken soń anaý-mynaý taıaqqa myńq etpeıdi. Sál nársege basqa balalar sııaqty úıine jylap baryp, aryz aıtatyn adam emes. Boıynda bir jigittik baısaldylyq, shydamdylyq, qaısarlyq bar. Biraq qansha degenmen ómirdi endi tanyǵan bala emes pe – kúnderdiń bir kúni moldanyń eki aıyr qamshysyna shydamaı alǵash ret ókirip qoıa berdi. «Shoqynyp ketsem de endi moldanyń aldyn kóre alman!» dep sońǵy sózin aıtty. Bul – Túıebaıdyń ómirdegi óz erkimen qabyldaǵan alǵashqy (bálkı, sońǵy) sheshimi edi.
Iá, osy oqıǵadan soń Túıebaı molda betin kórmedi. Ákesi qoı sońyna salyp, bireýdiń malyn baqty. Esepshil moldanyń qamshysy etinen ótpese, zerek bala el qatarly oqýyn oqyp júrer edi. Bálkı, óz ortasynan oza shaýyp, zerdesi ashylyp, bilimdi qazaq atanar edi. Biraq jalań aıaq qoı baǵyp júr. О́z tańdaýy – óz sheshimi.
«Áldenege qyzyǵyp, telmirip qarady. Kózqarasynda «Sen baqyttysyń ǵoı» degen sóz bar edi. Jazdygúni moldadan taıaq jep, kún bata ekeýmiz qaıtqanda Túıebaı maǵan osy kózqaraspen qarap edi. Onda da «Sen baqyttysyń ǵoı» degen sózdi aýzymen aıtpasa da kózqarasy eriksiz bildirerlik edi».
Túıebaıdyń bala armanyn eshkim bilmeıdi. Biraq ol da aýyl balalary sekildi baqytty balalyqty, asyr salǵan oıyndy, táýir kıim men toqshylyqty, oqýdy qalady. О́mirdiń bar shyndyǵy men ádiletsizdigin uǵynyp tursa da bala janyn qııa ma, dostarymen balasha júrgisi keldi, balasha ómir súrgisi keldi. Biraq ómir ony erte eseıtti.
«Moldanyń uryp jábirlegeni sekildi baıdyń da at bermeı, jábirlegeni kórindi. Biraq «shoqynyp ketsem de, moldanyń aldyn kórmeımin» dep aıtqany sekildi, «ashtan ólsem de, baıdyń qoıyn baqpaımyn» dep sol saǵatynda Túıebaı aıta almady. Ony aıtatyn ózinde qudiret joq sekildendi». Ádiletsizdik ár zamanda túrli formada kórinedi. Túıebaıdyń qoǵamynda da esepshil moldalardyń áserinen qanshama balanyń qoı baǵyp ketkenin kim bilsin...
