Ol áıgili Márııam Jagorqyzynyń inisi edi
Tarıhy tereń, eli eren Qorǵaljynda júrekti tolǵanysqa bóler dúnıeler kóp-aq. Solardyń biri burynǵynyń armana ańyzdaryn jalǵastyrǵan, qazirgi kúni de máńgilik áfsana jyr tógildirip turatyn «Ǵashyqtar» eskertkish kesheni. Aýyldyń kireberis qaqpasyndaǵy eńseli jotaǵa ornatylǵan eskertkish Márııam Jagorqyzy men Dúısen baýyrymyzdyń aq mahabbatyn únemi asqaqtatyp turady. Janynan syldyrap aǵyp, myń-san syr shertetin erke Nuramen qosylyp «Márııam Jagorqyzylatyp» án salyp turǵanyńyzdy da baıqamaı qalasyz. Aýyl-aımaqtyń úılený toıy osynaý mahabbat ordasynan bastalatyny jaqsy dástúr, ǵanıbet tálim deısiz erteńge súısinip. Tirshiliktiń tutqasy – mahabbat. Bul sezimdi bastan ótkergender baqytty. Al, keń aýqymda alsaq, ómirdiń ózegi, dúnıeniń máni, eldik paryz, azamattyq qalyp osynaý qymbat sezimderden qalyptasady. Uly qasıetterdiń ulaǵatty uıada oıanatyny da anyq. Muny biz Márııamnyń aǵasy Pavelden týǵan Sergeı Rekınge qaratyp aıtsaq jarasqandaı eken. Ol 1943 jyldyń sońynda, 17 jasynda eriktiler qatarynda soǵysqa attanypty. Vengrııanyń Raba ózeninen ótip, kúshi basym jaýmen shaıqasta kózsiz erlik kórsetip mert bolǵan. Sol joly, 1945 jyldyń sáýirinde Keńes Odaǵynyń Batyry ataǵyna usynylǵan. Soǵys saldarynan mektepti bitire almaǵan Sergeı Uıaly aýylynda atqosshy, balyq aýlaýmen aınalysqan eken. Maıdanǵa aýyldasy Dmıtrıı Vsıakıhpen birge attanǵan. Urystan aman kelgen D.Vsıakıhtiń aıtýynsha, olardy Smolensk oblysynyń Semenovka stanısasynda ornalasqan 39-shy zapastaǵy atqyshtar polkine tirkepti. Odan ári jyljyp, Vıazma qalasynyń mańyndaǵy Oreshkı derevnıasyna jetkende Sergeıdi dıvızııa shtabyna shaqyrtypty. Munda eriktiler tizimine jazylǵandardy jańadan qurylǵan desant dıvızııasynyń quramynda alǵy shepke jiberetindigi belgili bolady. Sodan keıin olar bir-birimen kezdespegen. Sergeı Rekınniń ápkeleriniń jazbalarynan bilgenimiz, Uly Otan soǵysy aıaqtalǵan soń ákelerine qatardaǵy jaýynger S.Rekınniń habarsyz ketkendigi jóninde qaǵaz kelgen. Onda Sergeıdiń erligi jóninde bylaısha qysqasha baıandalypty: «...Sizdiń ulyńyz Rekın Sergeı Raba ózenin júzip ótip, jaýdyń 35 ofıseri men soldatyn joıdy...». Áıtkenmen, ápkeleri, bertińgi kompıýter shyqqan kezde olardyń uldary men qyzdary izdeý salýdy toqtatpaǵan. Aqyrynda, «Memorıal» saıtynan baýyrlarynyń 1945 jyldyń 12 sáýirinde qaıtys bolǵandyǵy, bul qaıta jerleý rásimi kezinde jaýynger medalony arqyly aıqyndalǵany jáne Avstrııanyń Groızbah derevnıasyndaǵy baýyrlastar zıratynda jer qoınaýyna berilgendigi týraly habar alynypty. Budan keıingi izdenister de jemisti bolǵanyn aıtqan jón. Jýyrda gazetimizdiń Kókshetaý qalasyndaǵy qosynyna Sergeı Pavlovıchtiń jıeni Muhamedrahym Seıitbattaluly Omarov pen onyń Rýslan, Azamat esimdi uldarynan Rekınge qatysty jańa qujattar jıyntyǵy kelip tústi. Bul Rekınder úshin asa mańyzdy dúnıeler edi. Birinshiden, qaHarman sarbazdyń jaýyngerlik «Qyzyl Tý» ordenimen nagradtalǵandyǵy jáne sol Avstrııadaǵy Alland qalasyndaǵy zıratta qaıta jerlengeni resmı túrde anyqtalyp otyr. Iаǵnı, qazaqy nanym boıynsha arýaqtyń da, úmbettiń de jany baıyz tapqandaı. Endi bular naǵashy qorymynda quran oqytý nıetinde júr. Ekinshiden, Reseıdiń áskerı vedomstvolary men muraǵattarynan Qorǵaljynnyń qyran ulyn Keńes Odaǵynyń Batyry ataǵyna usyný týraly naqty qujattar tabylyp otyr. Biz atalǵan qujattyń orys tilindegi nusqasyn oqyrmandar nazaryna usynýdy jón kórdik. «Kratkoe, konkretnoe ızlojenıe lıchnogo boevogo podvıga: REKIN SERGEI PAVLOVICh. Zvanıe – gvardıı rıadovoı. Doljnost – zamestıtel komandıra otdelenııa 1-ı Strelkovoı roty, 324 Gvardeıskogo Strelkovogo Polka 103-ı Gv.Strelkovoı Dıvızıı. 29 marta 1945 g., 324 Gvardeıskomý Strelkovomý Polký byl otdan boevoı prıkaz forsırovat reký Raba (Vengrııa) severnee goroda Ikelvar. Pýlemetchık – gvardıı krasnoarmees S.Rekın so snaıperom Nazarenko po svoeı ınısıatıve vyzvalıs perepravıtsıa na bereg, zanıatıı protıvnıkom ı razvedat protıvnıka, oboronıavshego perepravý. Pod pýlemetnym ı mınometnym ognem protıvnıka perepravılıs vplav cherez reký ı derzkım naletom zanıalı blındaj protıvnıka, ýstanovılı v nem svoı rýchnoı pýlemet ı otkrylı ogon po prıblıjaıýshemýsıa protıvnıký. V techenıı chasa pýlemetchık Rekın sovmestno so snaıperom Nazarenko sderjıvalı natısk vraga, tem samım dalı vozmojnost perepravıtsıa pervoı grýppe 9 chelovek sovmestno s kotoroı ı obespechelı perepravý vsego polka. V etom boıý tov. Rekın ýnıchtojıl ognem svoego pýlemeta do 35 soldat ı ofıserov protıvnıka. Dostoın prısvoenııa: GEROIа SOVETSKOGO SOIýZA s vrýchenıem ordena Lenına ı medalı ZOLOTAIа ZVEZDA. Komandır 324 Gv. Str. Polka Geroı Sovetskogo Soıýza Gvardıı polkovnık (Haskovıch) S relasıeı ı vyvodamı soglasen: Komandır 103 Gv. Str. Dıvızıı Gvardıı polkovnık (Stepanov) «8» aprelıa 1945 g. Dostoın Pravıtelstvennoı nagrady prısvoenııa zvanııa GEROIа SOVETSKOGO SOIýZA. Komandır 37 Gvardeıskogo Strelkovogo Svırskogo Korpýsa Gvardıı general-leıtenant (MIRONOV) «13» aprelıa 1945 g. Osynaý resmı tildegi qujatty oqı otyryp, qııan-keski urystyń boıamasyz sýretin kóz aldyńyzǵa elestetesiz. Áskerı tarıhta «16 naýryz-15 sáýir aralyǵyndaǵy Vena shabýyly operasııasy» atymen belgili shaıqastyń taǵdyrsheshti mańyzyna qanyǵasyz. Sheshýshi shabýylǵa jol ashyp, el bostandyǵy úshin qyrshyn jandaryn qıǵan qaısar jerlesimiz Sergeı Rekın men erjúrek mergen Nazarenkoǵa rıza bolasyz. Mundaı erlikti joǵary baǵalaǵan Aleksandr Nevskıı, jaýyngerlik «Qyzyl Tý» ordendi polk pen Qyzyl týly Kýtýzov ordendi gvardııalyq dıvızııanyń ataqty qolbasshylaryna rahmetimizdi aıtamyz. Soǵan qaramastan «átteń» deısiz. Erliktiń de baǵalanbaı qalatyn tustaryna ókinesiz. Áskerı keńes joǵarydaǵy usynysty bekitpeı, S.Rekındi jaýyngerlik «Qyzyl Tý» ordenimen nagradtaýǵa qorytyndy jasaǵan eken. Qalaı bolǵanda da Sergeı Rekın moıyndalǵan batyr. Soǵysqa qatysqan ákelerimiz ben aǵalarymyz «eshkim maıdanǵa marapat alý úshin barmaıdy» dep aıtyp otyrýshy edi. Iá, erlikti josparlaý múmkin emes. Ony dáleldep jatýdyń da qajeti joq. Erlik boıdaǵy qymbat qasıetterdiń, izgilikke qushtarlyq pen ómirge degen mahabbattyń ǵajap qozǵalysynan týyndaıtyn qubylys. Biraq, erlik pen ony jasaǵandar umytylmaýy, mahabbat mazdaqtarynyń máni kúsheıe túsýi úshin búgingi urpaqtyń marhabaty molynan shashylýy tıis. Osy turǵydan alyp qaraǵanda, týǵan el Sergeı Rekındi qurmetteýdiń, esimin ardaqtaýdyń qamynda bolǵany jón deımiz. Al, qazirshe Sergeı Pavlovıchtiń jıenderi men jıensharlarynyń «Biz umytpaımyz, biz maqtan etemiz!» degen taqyryppen jádiger jınaqtap, elimizdiń bas gazetine usynýyn sol qurmettiń bastamasy dep bilemiz. Endi sol jıenderdiń tegi men aty-jóni taza qazaqsha bolyp keletinine qyzyǵýshylyq bildirgen oqyrmandarymyzdyń saýalyna Rekınder áýletiniń tarıhymen jaýap berýge bolady. Áýlet basshysy Egor Rekın HIH ǵasyrdyń sońynda Reseıden qonys aýdarǵan sharýa adamy edi. Olar Qorǵaljyn aýdanyndaǵy Nura ózeniniń boıynda shańyraq kóterip, jergilikti turǵyndarmen emen-jarqyn aralas-quralasta bolǵan, birte-birte qazaq tilin erkin meńgergen. Aýyldastary Egor aqsaqaldy – Jagor, onyń balalary Paveldi – Páshke, Maksımdi – Maqsum, Fedordy – Shódir, Alekseıdi – Áleke, qyzy Marııany – Márııam atap ketipti. Osy Márııam Jagorqyzy qazaqtyń halyq ánderin oryndaýshy, tanymal aqyn, Qazaq KSR mádenıetiniń eńbek sińirgen qaıratkeri ataǵyn aldy. Ol – áıgili halyq áni «Dýdaraıdyń» avtory. Jagordyń úlken uly Paveldiń úsh qyzy, bir uly bolǵan. Olar: Shýra (Zýra), Sergeı (Serikbaı), Nadıa (Nasıha), Tamara (Bátıma). Sergeı 1926 jyly Qorǵaljyn aýdanynyń qazirgi «Keńbıdaıyq» JShS-ine qarasty Uıaly aýylynda týǵan. Rekınderdiń barlyq urpaǵy derlik qazaq mektebinde oqyǵan, qazaqtarǵa úılenip, kelin túsirgen. Musylman dinin ustanypty. Qazir olar Qorǵaljyn aýdanynda, Astana qalasynda jáne Qazaqstannyń ózge óńirlerinde turyp, urpaq órbitýde. Baqbergen AMALBEK, «Egemen Qazaqstan». Aqmola oblysy, Qorǵaljyn aýdany.
