03 Aqpan, 2015

Jeńis nege tek Máskeýde merekelenedi?

266 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin
SharaınaSharaına Polshanyń syrtqy ister mınıstri Gjegoj Shetyna Jeńis kúni nelikten tek Máskeýde ǵana atalyp ótiletinin túsinbeıtinin málimdedi. Onyń oıynsha, bul merekeni Polshanyń Vesterplatynda da óz deńgeıinde merekeleýge bolar edi. «Bizdiń bárimiz Jeńis toıy Máskeýde toılanatynyna jeńil úırenip ketkenbiz. Al eger bul kún Londonda nemese Berlınde atap ótilse, ol burynǵydan da tabıǵı bola túspes pe edi?» deıdi Shetyna. Onyń sózine qaraǵanda, Jeńis kúnin soǵys bastalǵan jerde ǵana atap ótý tipti de mindetti emes. Sóz oraıynda aıta ketsek, Polsha prezıdenti Bronıslav Komorovskı ekinshi dúnıejúzilik soǵystyń aıaqtalýyn Eýropa elderiniń basshylaryn shaqyra otyryp, 1939 jylǵy 1 qyrkúıekte ekinshi dúnıejúzilik soǵys bastalǵan Gdansk janyndaǵy Vesterplatt buǵazynda atap ótýdi josparlap otyr eken. Madýro Baıdenge aýyr aıyp taqty Venesýela prezıdenti Nıkolas Madýro AQSh-tyń vıse-prezıdenti Djozef Baıdendi elde memlekettik tóńkeristiń jańa kezeńin ótkizýge bastamashylyq nıeti bar dep aıyptady. Mundaı málim­deme­sin ol 1 aqpan kúni jasady. Shar-1Atalǵan kún HIH ǵasyrdyń ortasyndaǵy demokratııalyq kóterilisshiler qozǵalysynyń kósemi Esekıel Samoranyń týǵan kúni retinde atalyp ótedi. «Soltústik ımperııanyń bıligi meniń úkimetimniń taǵynan taıdyrylǵanyn qalaıdy. Osyǵan oraı, men Djo Baıdendi aıyptaımyn», delingen N.Madýronyń sózinde. Prezıdent, sondaı-aq, saltanatty rásimge qatysýshylardy joǵary daıyndyqta turýǵa shaqyrǵan. О́ıtkeni, saltanatqa Venesýela ulttyq qarýly kúshteriniń ofıserleri de qatyssa kerek. Janjaldasýshylar bılikti bólip aldy Ońtústik Sýdan prezıdenti Salva Kıır men kóterilisshiler kósemi Rıek Mashar keshe bılik ókilettiligin bólisý týraly kelisim jasasty. Bul qadam 15 aıdan beri jalǵasyp kele jatqan qarýly janjaldy túpkilikti retteýge múmkindik beredi deýge negiz bar. Taraptardyń bılikti bólisý týraly kelisimine sáıkes, Kıır jańa ákimshiliktiń prezıdenti bolyp qalady, al Mashar vıse-prezıdenttikke taǵaıyndalatyn bolady. Eki kóshbasshy kelissózdi 20 aqpanda jalǵastyrý týraly ýaǵdalasqan. Ońtústik Sýdandaǵy saıası jáne etnosaralyq qaqtyǵystar 2013 jyldyń jeltoqsanynda bastalǵan edi. Al Ońtústik Sýdan jer betindegi eń «jas» memleket bolyp tabylady. Ol 2011 jyldyń shildesindegi referendýmnyń qorytyndysy boıynsha táýelsiz memleket retinde jarııalanǵan-tyn. AQSh-tyń bıýdjeti – 4 trıllıon dollar AQSh prezıdenti Barak Obama Kongreske 2016 jyldyń bıýdjetin qabyldaýdy usynady. Aldaǵy qarjy jylynyń bıýdjet kólemi 4 trıllıon dollardy quraıdy. Qarjy tapshylyǵy 474 mıllıard dollar nemese IJО́-niń 2,5 paıyzy shamasynda bolady dep kútilip otyr. Kongreske barǵan kezinde Obama, sonymen qatar, turǵyndardyń asa baı bóligine salyqty ulǵaıtý jóninde usynys jasamaq. Tabystaryn shetelderde qaldyratyn asa iri korporasııalarǵa qatysty fıskaldy saıasatty da qatańdatýdy usynatyn bolady. Sonymen bir mezgilde, AQSh úkimeti áleýmettik shyǵyndar men salyqtyq jeńildikter esebinen orta taptyń tabystaryn joǵarylatýdy kózdep otyr. Obamanyń jasaıtyn usynystaryna sáıkes, bıýdjet tapshylyǵy ár jyl saıyn ulǵaıa otyryp, 2025 jylǵa qaraı 687 mıllıard dollardy quraıtyn bolady. «Ál-Jazıra» jýrnalısi – bostandyqta Mysyr prezıdenti Ábdel Fatah as-Sısı 7 jylǵa bas bostandyǵynan aıyrylǵan Avstralııa azamaty, «Ál-Jazıra» telearnasynyń jýrnalısi Pıter Grıstke raqymshylyq jasap, túrmeden bosatty. Ol «Musylman baýyrlar» tyıym salynǵan qozǵalysyna qoldaý kórsetti dep aıyptalǵan bolatyn. EGYPT-JAZEERAО́tken jyldyń 23 maýsymynda Kaırdiń qylmystyq soty Katardyń «Ál-Jazıra» telearnasynyń 7 qyzmetkerin 7 jylǵa bas bostandyǵynan aıyrǵan edi. Jýrnalısterge qatysty shyǵarylǵan úkim Batys elderinde jáne Avstralııada úlken qarsylyq reaksııasyn týǵyzǵan bolatyn. Kezinde mundaı jazaǵa narazylyǵyn, sonymen qatar, BUU-nyń Adam quqyqtary jónindegi Joǵarǵy komıssary Navı Pılleı de bildirgen edi. Endi Pıter Grıst óziniń basqa áriptesteri de túrmeden bosatylǵansha tynyshtyq tappaıtynyn málimdep otyr. Baqtalasynan tájdi tartyp alǵan arý Brazılııada da álemniń kóptegen elderindegideı arýlar baıqaýy ótkizilip turady. Elde sońǵy ótken baıqaýda oqys oqıǵa boldy. Miss Amazonas baıqaýyna qatysýshy Sheıslane Haıalla jeńimpaz atanǵan Kerol Toledonyń tájin ol ony basyna kıer-kımesten tartyp alyp, jerge bir-aq urǵan. Haıallanyń pikirinshe, Toledo tájdi «satyp alǵan». Áıtpese, arý atanýǵa múldem sáıkes kelmeıdi. Oqıǵa barysyn kórermender beınetaspaǵa jazyp alyp, ınternetke salyp jibergen. Onda áýeli ekinshi oryn alǵan Haıalla básekelesiniń tabysyna qýanǵan syńaı tanytady da, birneshe sekýnd óter-ótpesten ásem áshekeıdi jeńimpaz qyzdyń basynan julyp alyp, jerge laqtyryp jiberedi. Bul áreketin Haıalla «Júregim buıyrǵan nárseni jasadym», dep ózin aqtap almaqshy bolǵan. Qysqa qaıyryp aıtqanda: *Sırııanyń astanasy – Damask qalasynda lıvandyq qajylyqqa barýshy shııtterdi ákele jatqan avtobýs jarylyp, 7 adam qaza tapsa, 20-shaqtysy jaralanǵan. Lańkestikti «Ál-Kaıdanyń» quramyna kiretin súnnıttik «An-Nýsra maıdany» toby jasady degen kúdik bar. *Soltústik Koreıa amerıkalyq avıanosesti sýǵa batyryp jiberý boıynsha jattyǵý ótkizgen. Jattyǵýǵa qolbasshylyqty eldiń basshysy, marshal Kım Chen Ynnyń ózi jasaǵan. Onyń málimdemesinde óz eliniń kez kelgen soǵysta, tipti, ıadrolyq soǵysta da kez kelgen jaýǵa qarsy tura alatyny atap kórsetiledi. *2 aqpanǵa qaraǵan túni Nıý-Iorktiń ortalyǵyndaǵy Manhetten aýdanynda atys boldy. Jergilikti bılik ókilderiniń aqparattaryna qaraǵanda, atys saldarynan 1 adam qaza tapsa, 4-eýi jaralanǵan. Olardyń kimder ekeni, ne úshin atysqany, ustalǵany-ustalmaǵany týraly eshteńe aıtylmaıdy. *Bırjalyq saýda-sattyq barysynda eýronyń baǵamy 79 rýblden asyp tústi, naqtyraq aıtqanda, 79,36 rýbl boldy. Al 1 dollar úshin 70,13 rýbl berilip otyr. Brent markaly munaıdyń 1 barreliniń baǵasy London bırjasynda 51,56 dollardy quraǵan. Internet materıaldary negizinde ázirlendi.