– Rozaqul Satybaldyuly, Memleket basshysy Qazaqstan halqy Assambleıasyn qurý týraly ıdeıany 1992 jyly Táýelsizdiktiń bir jyldyǵyna arnalǵan Qazaqstan halqynyń forýmynda aıtqan edi. Bul ómirsheń ıdeıanyń sol kezde jaıdan-jaı aıtyla salmaǵany túsinikti. Aldymen osyǵan toqtalyp ótseńiz.
– Álemdegi birqatar memleketterdiń ornyqty damýyna etnostyq jáne dinı janjaldar aıtarlyqtaı qater tóndirip otyrǵany shyndyq. Qazaqstan mundaı máselelerdi júıeli túrde sheshe bilýge qabiletti ekenin kórsetti. Elimiz etnosaralyq tatýlyq pen kelisimniń biregeı úlgisin jasaı aldy. Barlyq qazaqstandyqtardyń ulty men nanym-senimine qaramastan, teń bolýy jáne bir-birine degen qurmeti, qoǵamdyq kelisimniń nyǵaıýy, halyqtar dostyǵy Qazaqstannyń memlekettik saıasatynyń basty basymdyqtary boldy jáne solaı bola bermek. Etnosaralyq qatynastardyń berik birlikke negizdelgen úlgisin jasaýdaǵy Qazaqstannyń tájirıbesi sátti shyqqan jáne biregeıligimen erekshelenedi. Prezıdentimiz N.Á.Nazarbaevtyń bastamasymen qurylyp, ulttyq-memlekettik saıasattyń ortalyq ınstıtýty retinde qalyptasqan Qazaqstan halqy Assambleıasyna álemde balama joq.
Qazaqstanǵa táýelsizdigin jarııalaǵaly bergi 23 jyl boıy etnosaralyq turaqtylyqty saqtaýdyń sáti qalaı tústi? Bul kóptegen sarapshylar úshin jumbaq bolyp kele jatyr. Jáne bul – jaı ǵana beıbitshilik súıgishtikti saqtaý ǵana emes, ol burnaǵy KSRO aýmaǵymen shektelmeı, búkil Eýrazııa keńestiginde ultaralyq teńdiktiń, tynyshtyq pen kelisimniń etalonyna aınalý. Al elimizde Qazaqstan halqy Assambleıasy arqyly ulttyq saıasatty, etnosaralyq jáne dinaralyq únqatysýdy júzege asyrýdyń biregeı ári tıimdi tetigi qurylǵan. Bul organ etnosaralyq qatynastardaǵy jarasymdylyqtyń ortalyq býyny bolyp tabylady jáne saıası turaqtylyqty ornyqtyrýda, qoǵamdyq kelisim men tynyshtyqty nyǵaıtýda mańyzdy ról atqarady.
Jalpy, elimizdegi kópkonfessııaly, kópetnosty qoǵamda birlikti saqtaý men nyǵaıtýdyń baı ári biregeı tájirıbesi jınaqtalǵan. Assambleıanyń qyzmetin demokratııalyq ınstıtýttardy qalyptastyrýda sanǵasyrlyq tájirıbesi bar memleketter de muqııat zerttep otyr. Osynyń bári aıtarlyqtaı aýqymdaǵy keshendi jáne kópetnosty ári kópkonfessııaly Qazaqstan halqy birliginiń ózindik úlgisin quraıdy. Bul – respýblıkany órkendetýge, qýatty jáne qarqyndy damytýǵa bastaıtyn baǵdar.
Bıyl Qazaqstan halqy Assambleıasynyń qurylǵanyna 20 jyl tolady. Halyq arasyndaǵy berik kelisim men beıbitshilikti qamtamasyz etý men toleranttylyqty qalyptastyrýdy tek saıası norma retinde ǵana qarastyryp qoımaı, qazaqstandyqtardyń ómir saltyna aınaldyrý Nursultan Nazarbaevtyń memlekettik basqarýdaǵy alǵashqy qadamdarynyń biri boldy. Keńes Odaǵy ydyraǵan soń, 70 jyl boıy qordalanǵan ultaralyq máseleler Tájikstanda, Kavkazda, Taýly Qarabaqta boı kórsete bastady. Sol jyldary Batystyń keıbir sarapshylary endigi kezek Qazaqstanǵa kelse, bul eldiń jaǵdaıy óte qıyn bolady. Sebebi, onda júzden astam ulttyń ókilderi turady, olardyń ortaq mámilege kelýi qıyn. Qazaqstan degen memleket joıylyp ketýi de múmkin degen boljam jasaǵan edi.
Joǵaryda atap ótkendeı, Elbasymyz 1992 jyldyń jeltoqsanynda Almatydaǵy Balýan Sholaq atyndaǵy sport saraıynda Qazaqstan halqynyń birinshi forýmyn shaqyrdy. Jıynǵa elimizdegi barlyq etnostardyń ókilderi qatysty. Ol kezde men Ońtústik Qazaqstan oblysyndaǵy, Saıram aýdanynyń ákimi edim. Forýmǵa delegat retinde men de qatystym ári jeti adamnyń biri bolyp sóz de sóıledim. Prezıdentimiz óziniń baıandamasynda eldegi, álemdegi bolyp jatqan jaǵdaılardy aıta kelip: «Biz damyǵan el bolýymyz úshin, Qazaqstan halqy jaqsy ómir súrýi úshin bizge keregi halyqtyń birligi, qoǵamdyq kelisim jáne barlyq ulttardyń arasyndaǵy tatýlyq», – dedi.
Memleket basshysynyń sóziniń túpki máninde keıbireýler sııaqty taıaq alyp kóshege shyqpaıyq, elimizdegi turatyn ulttar men ulystardyń ókili bas qosyp, ózderiniń problemalaryn talqylaıtyn bir qoǵamdyq ınstıtýt qurý qajettigi jatqan bolatyn. Kezekte sóz alǵan men Elbasynyń usynysyna qoldaý bildire kelip, osyndaı qoǵamdyq ınstıtýt qurý kerek, dedim. Qyzdy-qyzdymen sózimdi ózbek tilinde aıaqtadym. Bul Saıram aýdanynda turatyn ózbek aǵaıyndardyń ótinishi edi.
– Elbasymyz Qazaqstan halqy Assambleıasynyń birinshi sessııasynda (24 naýryz, 1995 jyl) sóılegen sózinde «Bizdiń qoǵamdy biriktiretin tutqalardyń biri – Qazaqstan halqy Assambleıasy bolýǵa tıis» dep atap ótken eken. Assambleıa osy senimnen qalaı shyǵa bildi?
– Assambleıa – Qazaqstan Prezıdenti janyndaǵy organ. Bul – Konstıtýsııamyzda aıtylatyn jáne zań shyǵarýshy bılikti qurý barysynda mańyzdy ról atqaratyn bedeldi qurylym. Biraq, ol basqa da konstıtýsııalyq organdarǵa qaraǵanda, memlekettik bılik organy emes. Munymen qosa, onyń Qazaqstannyń saıası júıesindegi orny men bedeli bıliktiń klassıkalyq úsh tarmaǵynyń kez kelgen organynan – Parlament, Úkimet jáne Joǵarǵy Sottan esh kem emes. О́ıtkeni, birinshi kezekte Assambleıanyń qyzmetin Qazaqstan Prezıdenti basqarady. Demek, basqa da bılik satylary aınalyp ótilip, Qazaqstan halqy toptarynyń qajettilikteri men pikirleri Elbasyna Assambleıa arqyly tikeleı jetkiziledi.
Assambleıa sheshimderi Prezıdent úshin keńes maǵynasyna ıe. Qoǵamnyń árbir birliginiń múddesin muqııat eskerý qajet bolatyn etnosaralyq qarym-qatynastardy úndestirý salasynda, Parlamenttegideı mindetti sheshimderdi daýystar sanynyń kóptigimen qabyldaý zııanyn keltiretin edi. Sonymen qatar, halyq toptarynyń daýysyna ınstıtýttyq resimdeý qajet. Assambleıanyń parlamenttik emes qyzmettermen saıası júıede «parlamenttik» ádispen qurylýy da sondyqtan. Memleket basshysy QHA-ǵa qatysty is-qımyldar erkindigin saqtaıdy, munymen qosa, qazaqstandyq memleketti quraıtyn barlyq toptardyń múddesin eskeredi. Assambleıa – konsensýstyq negizde jáne halyqtyq egemendiktiń joǵary beınesi – memleket óz Prezıdentimen kelisimde jumys isteıtin ulttyń moraldyq bedeliniń organy.
Assambleıa bılik qurylymdarynyń jumysynda qarama-qaıshylyq týǵyzbaıdy, olar úshin «basy artyq» mekeme de emes. Ol ózinen basqa saıası júıeniń birde-bir ınstıtýty tıimdi júzege asyra almaıtyn naqty aıqyndalǵan ókilettikterge de ıe. Prezıdenttiń taǵaıyndaýymen memlekettik bılik organdary ókilderiniń Assambleıaǵa kirýi óte mańyzdy. Bul – onda memlekettik bılik pen Qazaqstan halqynyń shynaıy toptary arasynda ózara tikeleı shyǵarmashylyq áreket júzege asyp jatqandyǵynyń belgisi. Bul bılik tarmaqtaryn aralastyrý emes. О́ıtkeni, Assambleıa bılik organy bolyp tabylmaıdy. Biraq mańyzy jaǵynan olardan esh kem emes.
QHA-nyń Qazaqstannyń saıası júıesinde artyp otyrǵan róli, onyń qoǵamdaǵy bedeli 2007 jyldyń mamyr aıynda Prezıdent N.Á.Nazarbaevtyń bastamasymen qabyldanǵan Qazaqstan Konstıtýsııasyna engizilgen túzetýlerde kórinis tapty. Osylaısha, budan bylaı Májilistiń 107 depýtatynyń 9-yn Qazaqstan halqy Assambleıasy saılaıdy. Bul – táýelsiz memlekettiń jańa saıası sapaǵa qadam basýynyń belgisi. Sarapshylardyń pikirinshe, mundaı norma, saıası sheshimderdi daıyndaý men qabyldaý úderisin odan ári jetildirýge, bıliktiń úsh tarmaǵynyń ózara jáne Assambleıamen is-áreketterin zań shyǵarý qyzmetinde Qazaqstan halqynyń alýan túrli pikirlerin áldeqaıda tolyq eskerý úshin tereńdetýge yqpal etetin bolady.
Qazirgi kezde elimizde qazaq tilinde oqytatyn 3784 mektep, orys tilinde oqytatyn 1672 mektep, ózbek tilinde bilim beretin 65 mektep bar jáne 14 mektep uıǵyr tilinde bilim beredi, eki mektep tájik tilinde oqytady. Respýblıkanyń 104 mektebinde ózindik pán retinde Qazaqstan halqynyń 18 tili oqytylady. Etnosaralyq qatynastar salasyndaǵy bizdiń tájirıbemiz, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń tabysty qyzmeti – Nursultan Ábishulynyń keremet saıası noý-haýy – búgingi tańda álemdik úlken qyzyǵýshylyq pen qurmet týdyryp otyr. Jáne biz bul tájirıbeni EQYU-ǵa tóraǵalyǵymyzdyń barysynda tolyq paıdalana bildik. Assambleıa osy jyldar ishinde Memleket basshysynyń bolashaqqa umtylǵan halqymyzdyń birligin odan ári nyǵaıtýdaǵy tiregi boldy jáne solaı bolyp qalady.
– Búginde elimizdiń toleranttylyq pen qoǵamdyq kelisim tájirıbesi bedeldi halyqaralyq uıymdardyń, sondaı-aq, kóptegen elderdiń nazaryn aýdaryp, qyzyǵýshylyǵyn týdyryp otyr. Buǵan ne alyp-qosar edińiz?
– Táýelsizdiktiń alǵashqy kúninen bastap Qazaqstanda memlekettik ishki saıasattyń basty baǵyttarynyń biri bolyp etnosaralyq jáne konfessııaaralyq kelisim belgilendi. Azamattardyń ulttyq jáne dinı tıesiligine qaramastan, teń quqylyǵy qaǵıdaty joǵary zańnamalyq deńgeıde bekitildi. Ultaralyq, dinaralyq arazdyqty qozdyratyn áreketterge, dinı negizde saıası partııalar qurýǵa zań turǵysynan tyıym salyndy. Ultaralyq únqatysýdy nyǵaıtý, sondaı-aq, memleket tarapynan júrgiziletin saıasatqa ondaǵy etnostardyń túgeldeı qatysýyn qamtamasyz etý maqsatynda 1995 jyly Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy N.Á.Nazarbaevtyń bastamasy boıynsha elde biregeı qoǵamdyq-saıası ınstıtýt – Qazaqstan halqy Assambleıasy quryldy.
О́tken jyldar ishinde Assambleıa elimizdegi etnomádenı birlestikterdiń qoǵamdaǵy etnosaralyq jáne konfessııaaralyq turaqtylyqty saqtaý jónindegi bastamalaryn ótkizýine múmkindik beretin ózindik portalyna aınaldy. Birikken Ulttar Uıymynyń Bas hatshysy Pan Gı Mýn Qazaqstanǵa sapary kezinde bizdiń eldiń etnosaralyq jáne konfessııaaralyq kelisimdi qamtamasyz etý jónindegi saıasatyn joǵary baǵalaı kelip, «Qazaqstan az sandy ulttar men etnostyq toptardyń salt-dástúrin, mádenıetin, tilin saqtaý arqyly uzaq merzimdi turaqtylyqtyń negizin qalap otyr», dep atap kórsetti. Bizdiń etnosaralyq kelisimdi nyǵaıtý jolynda jetken jetistikterimiz elimizdiń EQYU-ǵa tóraǵa bolýyna zor yqpalyn tıgizdi. Uly órkenıetter túıisken tusta ornalasqan elimiz mádenıetter men dinder arasynda turaqty únqatysýdyń bolý qajettigin jete sezinip qana qoımaı, osyndaı únqatysýlardyń iske asýyna araaǵaıyn retinde belsene atsalysyp keledi.
Búgingi kúni Qazaqstan Shyǵys pen Batystyń arasyn jalǵaıtyn «kópir» retinde beıbitshilik pen qaýipsizdik máselelerin ashyq talqylaýdyń qolaıly alańyna aınalyp otyr. Prezıdentimizdiń bastamasy boıynsha Astanada ótkizilip júrgen Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń sezderi konfessııaaralyq jáne mádenıetaralyq únqatysýdyń ozyq nysanyna aınaldy. Qazaqstan Azııadaǵy ózara is-qımyl jáne senim sharalary jónindegi keńesti qurýǵa da bastamashy boldy. Bul Uıym qazirgi zamanǵy qaýip-qaterlerge qarsy turý jónindegi jahandyq júıeniń ajyramas bóligine aınalyp, qurlyqtyń azııalyq bóliginde turaqtylyq pen qaýipsizdikti qamtamasyz etý isine súbeli úles qosyp keledi. Osy jerde Qazaqstannyń mádenıetter men órkenıetter arasyndaǵy únqatysýdy damytý, etnostar men konfessııalardyń ózara túsinistigin tereńdetý ustanymyna adaldyǵy turǵysynan atap ótetin bir jaǵdaı, BUU-nyń 62-sessııasynda bizdiń elimizdiń usynysy boıynsha 2010 jyldy Mádenıetterdi jaqyndastyrýdyń halyqaralyq jyly dep jarııalaý jóninde qarar qabyldandy.
Búginde kóptegen ıntegrasııalyq úderister aıasynda etnostyq jáne mádenı áralýandyq problemasy ózekti mánge ıe bolýda. О́ıtkeni, barlyǵymyz baıqap júrgendeı, bul problema kóp jaǵdaıda daǵdarystar men qaqtyǵystardyń sebebine aınalyp otyr. Onyń ústine, búgingi álemde biren-saran bolmasa, bir ultty memleketti kezdestirý de qıyn. Qazirgi memleketterdiń negizin polıetnostyq halyq quraıdy. Sondyqtan da mádenıetter arasyndaǵy únqatysý arqyly toleranttylyqty qalyptastyrý isi qazirgi zamanǵy mańyzdy ólshemderdiń biri retinde qarastyrylýda. Memlekettik, mádenı jáne bilim berý salalaryn qamtıtyn mýltımádenıetti álemdik qoǵamdastyqtyń birtindep damýy da toleranttylyq máselesiniń mańyzyn arttyra túsýde.
Eýrazııalyq ıdeıanyń negizin qalaýshylardyń biri bolǵan L.N.Gýmılev: «Halyqtyń kúshi onyń sanynyń kóptiginde emes, onyń urpaqtarǵa jáne basqa álemge bere alatyn rýhanı mádenıetinde jatyr», dep aıtqan eken. Osyǵan baılanysty urpaqtar sabaqtastyǵy, onyń ishinde qoǵamda etnostyq, mádenı jáne dinı tatýlyqty saqtaý turǵysyndaǵy sabaqtastyq máselesi basym baǵytqa ıe bolyp otyr. Jas adamdy mádenı qundylyqtardyń ıesi retinde qalyptastyrýǵa, ulttyq-mádenı sáıkestik pen mádenıetaralyq toleranttylyqty qalyptastyrý úderisin úılestirýge qabiletti pedagogıkalyq sheshimderdi jasap shyǵarý – aǵa býyn urpaqtyń aldynda turǵan mindetterdiń mańyzdysy. Qazir jastarymyz ómirdegi alǵashqy qadamyn buryn ata-baba jınaqtaǵan baı muranyń ústine óziniń jańa bilimi men qundylyǵyn qosa otyryp, aǵa urpaq qol jetkizgen bıikten bastaı alatyndaı rýhanı transmıssııa tetigin qamtamasyz etý máselesi asa ózekti bola túsýde.
Elimiz ótken zamandardan ulttyq mádenıetter men dástúrlerdiń áralýandyǵyn mıras etti. El aýmaǵynda turatyn etnostardyń ókilderi azııalyq jáne eýropalyq komponentterdi úılestiretin biregeı mádenı naqyshty quraıdy. Sondyqtan jahandyq mádenı standarttar men úlgilerdi jappaı taratý jaǵdaılarynda mádenı áralýandyq pen ózindik ereksheligi bar mádenı dástúrdi saqtaý ózekti máselege aınalyp otyr. О́z mádenıetin qorǵaý úlgilerin ár el óz qolymen jasaıtyny kezdeısoq emes. Osy máseleniń mańyzdylyǵyn uǵynǵan Qazaqstanda memlekettik deńgeıde basym baǵyt – mádenı saıasat nysanaly túrde jasala bastady. «Mádenı mura» biregeı baǵdarlamasy sonyń negizin qalady, osy baǵdarlamanyń eldegi mádenı tektik qordy saqtaýǵa, damytý men taratýǵa qatysty júıeli tásili naqty praktıkalyq is-sharalardyń jemisi arqyly iske asyrylýda.
El Prezıdenti Nursultan Nazarbaev uıytqy bolǵan osy baǵdarlama bizdiń qoǵamymyzdyń mádenı jáne rýhanı jańǵyrýynda mańyzdy ról atqardy. О́ıtkeni, elimiz óziniń áleýmettik jáne mádenı saıasatyn júrgizýde eldiń etnostyq-mádenı áralýandyǵyn, atap aıtqanda, janynda etnomádenı birlestikter jumys isteıtin Qazaqstan halqy Assambleıasy sııaqty qurylymnyń qoldaýy arqyly saqtaýǵa kúsh salady. Mádenıetaralyq, konfessııaaralyq únqatysýdyń túrli nysandaryn retteı otyryp, osyndaı qurylym Eýrazııa halyqtarynyń rýhanı birigýine, tilderdiń, mádenıetter men dinderdiń úılesimdi úndestiginiń damýyna septigin tıgizýde.
Eldiń birligi men qoǵamdyq kelisim bul tek bizdiń elimiz úshin ǵana emes, búkil álem elderi úshin de erekshe mańyzdy máselege aınaldy. Mine, el táýelsizdigine 23 jyldan asty. Álgi Batystyń sarapshylary men saıasatkerleriniń sáýegeılik tanytqandary dalada qaldy. Al búginde osyndaı yntymaqqa, birlikke, tatýlyqqa qalaı qol jetkizdik degen suraq kópshilik elderdi qyzyqtyryp otyr. Buryn bizder shetelderden úırensek, endi olar bizden úırene bastady. Búginge deıin Assambleıanyń is-tájirıbesin bilý úshin alys-jaqyn shetelderden 50-ge jýyq delegasııa kelgen eken.
– Qazaqstan halqy Assambleıasyn «qazaqstandyq brend» dep te ataıdy ǵoı.
– Birqatar elderde assambleıalar jumys isteıdi. Biraq, olar qoǵamdyq uıym bolyp sanalady. Al Qazaqstan halqy Assambleıasynyń ereksheligi, ol konstıtýsııalyq organ retinde Parlamentke depýtat saılaý quqyǵy bar. Saılanǵan toǵyz depýtat arqyly Assambleıa zań shyǵarý úderisine qatysady. Ekinshiden, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń Tóraǵasy Elbasynyń ózi. Prezıdent Assambleıaǵa Tóraǵa bolǵannan keıin QHA-nyń ár sessııasynda talqylanǵan másele boıynsha qabyldanǵan qaýly jáne Memleket basshysynyń sessııada bergen tapsyrmalaryn oryndaý úshin arnaıy is-sharalar ázirlenip, memlekettik organdarǵa jiberiledi. Olar sol tapsyrmalardy júzege asyrýǵa mindetti bolady. Bizdiń Assambleıaǵa qatysty «qazaqstandyq brend» degenimiz, mine – osy.
– Rozaqul Satybaldyuly, Elbasymyz ótken jyldyń sońyna taman Qazaqstan halqyna Joldaýyn jarııa etti. Bul qujat burynǵy Joldaýlarǵa qaraǵanda ózgesheleý bolǵan sııaqty.
– Qazaqstannyń búginde jahandyq saıası dodada sheshýshi daýysy men ózindik orny bar. Álem kóshbasshylary Qazaqstan Prezıdenti N.Á.Nazarbaevtyń ýáli sózin tosatyn, kesimdi pikirimen sanasatyn, aıǵaq oıyna kelisetin boldy. Bul – Nazarbaevtyń ǵana taqqa otyrýy emes, qazaqtyń taqqa otyrǵany. Bul – bile bilsek, baǵa jetkisiz ulttyq abyroı, aıryqsha memlekettik mártebe. Álemdegi tanymal saıasattanýshylar men sarapshylar «Nur Otan» partııasy Saıası keńesiniń keńeıtilgen otyrysynda jarııalaǵan Elbasynyń Qazaqstan halqyna «Nurly Jol – bolashaqqa bastar jol» dep atalǵan Joldaýyn elimizdiń Jańa Ekonomıkalyq Saıasaty dep baǵalaýda.
Memleket basshysynyń jańa Joldaýy jahandyq daǵdarys kezeńinde Qazaqstannyń ornyqty damýyn qamtamasyz etýge baǵyttalǵan strategııalyq mańyzy zor qujat retinde tarıhta qalatyny sózsiz. О́ziniń mazmuny turǵysynan alǵanda, Joldaý bizdiń eldiń sheńberinen tys máselelerdi de qamtıtynyn atap ótken jón. Bul ishki jáne syrtqy máselelerdi qamtyǵan halyqaralyq qujat bolyp tabylady. Joldaýdyń taldaýǵa, oılanyp-tolǵanýǵa, tujyrym jasaýǵa rýhanı azyq bere alatynyn erekshe aıtýymyz kerek. Sondyqtan da álemdik qoǵamdastyq bizdiń Prezıdenttiń úndeýine belsendi jáne múddeli túrde kóńil bólip otyrǵany túsinikti jaıt.
Bizdiń jalpyulttyq ıdeıamyz – Máńgilik El. Bul ıdeıany ómirsheń etetin – eldiń birligi. Birlik bolmaǵan, aýyzbirshilik qashqan, alaýyzdyq tasqan jerde bereke bolmaıdy. Sol sebepti Elbasy Joldaýda aıtqandaı, bizdiń keıingi urpaqqa amanat eter eń basty baılyǵymyz – el birligi bolýy kerek. Qazaqstan halqynyń birligi, memlekettik til, barsha azamattardyń teńdigi jáne olardyń Otanymyz aldyndaǵy jaýapkershiligi Qazaqstannyń HHI ǵasyrdaǵy qaryshty damýyn qamtamasyz etetin temirqazyqqa aınalýy qajet.
Bıylǵy jyl – ulttyq tarıhymyzdy ulyqtaý jáne búgingi bıikterimizdi baǵalaý turǵysynan erekshe jyl, ıaǵnı Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵy, Qazaqstan halqy Assambleıasy men Konstıtýsııamyzdyń 20 jyldyǵy, Uly Otan soǵysyndaǵy Jeńistiń 70 jyldyǵy. Bul tarıhı belester el birligin nyǵaıtýda, qazaqstandyq patrıotızmdi urpaq jadyna sińirýde aıryqsha rólge ıe. Rım fılosofy Senekanyń «Joldy júrgen adam eńseredi» degen sózi bar. Elbasy bastaǵan halqymyz nurly jolǵa tústi, bul jarqyn bolashaqtyń baǵdary ekeni anyq. Endeshe, Elbasynyń sózimen aıtqanda, «Uly joldaǵy saparymyz sátti, bolashaǵymyz jarqyn bolsyn!»
– Salıqaly áńgimeńizge rahmet.
Áńgimelesken
Álısultan QULANBAI,
«Egemen Qazaqstan».
