Biz osyǵan deıin Qazaqstan qor bırjasy men Máskeý bırjasy (MOEH) arasyndaǵy uzaqqa sozylǵan kelissózderdiń sońǵy núktesi qoıylǵanyn jazǵanbyz. Ulttyq bank tóraǵasy Tımýr Súleımenov Máskeý bırjasyn Qazaqstan qor bırjasy (KASE) aksıonerleriniń quramynan shyǵarý týraly túbegeıli sheshimdi qos tarap ta (Qazaqstan men Reseı) qoldaǵanyn málimdegen. AQSh sanksııasyna ushyraǵan Máskeý qor bırjasy KASE-niń 13,1% aksııasyna ıelik etetin edi. AQSh Máskeý qor bırjasyna sanksııa salǵan soń, MOEX-tiń Qazaqstan qor bırjasy aksıonerleri qatarynan shyǵýy týraly másele kóterilgen. О́ıtkeni qor aksıonerleriniń birine sanksııa salyný KASE-de aıyrbastaý men jeke tólemder qyzmetine qaýip tóndirdi. Qazanda MOEX ózine tıesili úlesti reseılik «Tetıs Kepıtal» jáne «Balans Esset Menedjment» degen kompanııalarǵa satqany belgili boldy. Olar jabyq ınvestısııalyq paı qorlaryn basqarady.
KASE basshysynyń aıtýynsha, ótken jyly ózgeris kóp boldy. Saýda-sattyq kóleminiń ósýi valıýta naryǵynda da baıqalady: Dollar-teńge valıýtalyq juby boıynsha saýda-sattyq kólemi 47%-ǵa, 27,4 trln teńgege deıin (72%) ulǵaıǵan.
«Buǵan deıin biz 2023 jyly tokendelgen (kásibı termın – Red.) oblıgasııalardy ornalastyrý boıynsha jıyntyq jasaý úshin barlyq qajetti sharalardy jasaǵanymyzdy aıtqan edik. Tokendelgen platforma – uıymdardyń qaǵazdaryn shyǵarý men ornalastyrýdyń basqa tetigi, sebebi token – smart-kelisimshart. О́tken jyly biz jumys júrgizdik jáne osyndaı platformany iske qosyp, jańa tehnologııalardy engizý úshin is júzinde barlyq seriktesti taptyq. Qazir oblıgasııalarmen jalǵastyrý nemese tokendelgen platformada jańa quraldardy iske qosý máselesin qarastyryp jatyrmyz», deıdi KASE basshysy.
2024 jyldyń qorytyndysy boıynsha Qazaqstan qor bırjasy kapıtaldandyrýdyń aıtarlyqtaı ósýin kórsetip, ony 23%-ǵa ulǵaıtty. Bul kórsetkish 32,9 trln teńgege jetti. 2025 jylǵy 1 qańtardaǵy jaǵdaı boıynsha KASE resmı tiziminde memlekettik emes baǵaly qaǵazdar men emıtentterdiń rekordtyq sany tirkelgen – 756 baǵaly qaǵaz jáne 260 emıtent.
Onyń aıtýynsha, qazir shaǵyn jáne orta bıznes (ShOB) armııasynan 7 kompanııa oblıgasııalaryn bırjaǵa ornalastyrdy. Jalpy kólemi – 18,5 mlrd teńge. Kýpon mólsherlemesi – 3 jyldan 10 jylǵa deıingi aınalys merzimimen 19,50%-dan 21,75%-ǵa deıin, ShOB-tyń úsh ókili «jasyl» oblıgasııalar shyǵardy.
«Bırja Qazaqstan ekonomıkasyna aıtarlyqtaı áser etedi. Bul tetik naryqtyń ınvestısııalyq tartymdylyǵyn arttyryp, ekonomıkany ártaraptandyrýǵa negiz bolmaq. 2024 jyly Qazaqstan qor bırjasynyń klırıngtik ortalyǵyn qurý aıaqtaldy. О́timdilikti arttyrý sheńberinde jańa ınvestorlardy tartý jáne shaǵyn jáne orta bıznestiń uıymdastyrylǵan baǵaly qaǵazdar naryǵyna qatysýyn qoldaý jónindegi jumys jandandy. Jańa qarjy quraldaryn iske qostyq, saýda sharttary jaqsardy, bul neǵurlym ótimdi sheteldik baǵaly qaǵazdar saýdalanatyn KASE Global sektoryn belsendi damytýǵa múmkindik berdi», deıdi A.Aldambergen.
KASE basshysy aıtyp ótkendeı, bıylǵy jospar úsh baǵytta jalǵasady – kapıtal ınfraqurylymyn damytý, qoldanystaǵy naryqtardy jaqsartý jáne emıtentter men ınvestorlar úshin quraldardy keńeıtý.
ALMATY
