Tarıh • 29 Qańtar, 2025

Maıdangerge arnalǵan kesh

31 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Máken Tóregeldın. Bul esim Jezqazǵan-Ulytaý aımaǵyna óte jaqsy tanys. Ony 16 jasynda Qanysh Sátbaev ózi basqaratyn geologııalyq barlaý partııasyna kollektor etip jumysqa qabyldaıdy.

Maıdangerge arnalǵan kesh

Soǵys bastalǵanda eriktiler qatarynda maıdanǵa attanyp, Stalıngradty jaýdan  azat etýge qatysady.  Jaýyngerlik erlikteri úshin I,II dárejeli Otan soǵysy ordenderimen, birneshe medaldarmen marapattalyp, eline aman-esen oralady.

Elge oralǵan soń qatardaǵy muǵalimnen aýdandyq partııa komıtetiniń birinshi hatshysyna deıingi joldan ótken M.Tóregeldın halyqtyń shynaıy qurmetine bólendi. Ol zeınet jasyna shyqqan soń ázirge Orta Azııada teńdesi joq taý-ken jáne balqytý isi murajaıyn uıymdastyrdy. Máken Tóregeldın kóptegen orden, medeldarmen marapattaldy,  Jezdi, Ulytaý aýdandarynyń, Túrkistan qalasynyń Qurmetti azamaty, Jezqazǵan Ýnıversıtetiniń Qurmetti professory, Qazaqstan Respýblıkasynyń Mádenıet qaıratkeri ataqtaryn ıelendi.

Ulytaý oblysyndaǵy  Uly Jeńistiń 80 jyldyǵyna baılanysty alǵashqy is –shara Máken Tóregeldındi  eske alýǵa arnalǵan  oblystyq ámbebap kitaphanada ótken «Ǵıbratty ǵumyr» dep atalǵan keshten bastaý aldy.

«Tarıhqa taban tiregen tarlan» beınefılmimen ashylǵan keshke qatysýshylardy   Ulytaý oblysynyń mádenıet, tilderdi damytý jáne arhıv isi basqarmasynyń basshysy Maǵjan Tabyldın  quttyqtady.

Ulytaý

Ulytaý oblysy ardagerler Keńesiniń tóraǵasy S. Qojamseıitov óz    esteliginde Máken Tóregeldınniń soǵysta qaza tapqan jaýynger dosynyń ata –anasyn arada 30 jyl ótkende taýyp, Reseıdiń bir derevnıasyna izdep barǵanyna toqtaldy. Olar «ekeýmizdiń birimiz ólip, birimiz tiri qalsaq, áke –sheshemizge qalaı ólgenimizdi  aıtyp beremiz» dep ýádelesken eken.

«Sonda álgi kisiler: «Qazaq degen netken keremet halyq edińder.  Soǵysta osydan otyz jyl buryn bergen ýádem bar edi dep, bizdi sonaý qazaqtyń qıyrynan izdep kelip otyrsyń. Al, meniń sol balamnyń qurdastary osy derevnıada turyp, bizge kelip sálem berýdi de bilmeıdi» dep rızashylyǵyn bildirgen eken. Sóıtip, Mákeń óziniń asqan parasattylyǵynyń arqasynda ultymyzdyń atyn asqaqtata bilgen aǵamyz edi», dedi Saǵyndyq Úsenuly.

Ulytaý

Sátbaev qalasynyń Qurmetti azamaty О́tesh Ahmetov  Jezdi aýdanynda Máken aǵamen qyzmettes bolǵan.

«1983 jyly 60 jasqa  tolýyna baılanysty aǵaǵa qos  qalamsap salyp  qoıýǵa arnalǵan shaǵyn sývenır ázirledik, quttyqtaý lebizimizdi oıdyryp jazdyq. Jeme –jemge kelgende basqa syılyq berildi de, bul qalyp qoıdy. Biraq, «aǵaǵa arnalǵan syılyq edi ǵoı» dep laqtyryp tastaýǵa qımaı osy kezge sheıin úıde saqtap kelip edim. Endigi jerde Mákeńniń mýzeıin tolyqtyryp tursyn», degen ol arada 42 jyl ótkende  shaǵyn  sývenırdi Jezdi kentindegi M.Tóregeldın atyndaǵy taý-ken jáne balqytý isi murajaıynyń dırektory Zeıpin Qazanbaevaǵa tabystady.

Qazaqstannyń eńbek sińirgen artısi Ǵalym Muhamedınniń oryndaýyndaǵy  Ramazan Elebaevtyń «Jas qazaq» áni tyńdaǵandardy tebirentpeı qoımady. Kesh sońy  «M.Tóregeldın.Meniń paryzym» atty jyljymaly kórmeni tamashalaýǵa ulasty.

Sońǵy jańalyqtar