Sýret: elordainfo.kz
Bul kóptegen kásiporynnyń shaǵyn bıznes retinde bólshektenýine, QQS tóleýshi retinde tirkelmeýine alyp keldi. Sonyń saldarynan QQS tetigi tolyq jumys istemeı, is júzinde satýdan alynatyn salyqqa aınaldy. QQS mólsherlemesi 12% bolǵanymen, onyń tıimdi mólsherlemesi tómendeýge tıis. Bul jaǵdaı salyqtyń ashyqtyǵyn tómendetip, ákimshilik shyǵyndardy arttyryp, bıýdjetke túsetin kiristerdiń azaıýyna ákeledi.
QQS shegin tómendetý salyq bazasyn keńeıtip, salyq júktemesin ádil bólýge múmkindik beredi. Sonymen qatar QQS esepke alý tizbeginiń úzdiksiz jumys isteýi nátıjesinde onyń tıimdi mólsherlemesi 3–4%-ǵa deıin tómendeýi múmkin. QQS mólsherlemesiniń artýyna baılanysty bıznestiń qosymsha shyǵyndary paıda bolary sózsiz. Osy áserdi jumsartý úshin Úkimet eńbekaqy tóleý qoryna salynatyn salyqtyq júktemeni aıtarlyqtaı tómendetý arqyly bul shyǵyndardyń bir bóligin óteýge daıyn ekenin málimdedi. Bul bıznestiń qarjylyq jaǵdaıyn jeńildetýge jáne ekonomıkalyq belsendilikti qoldaýǵa kómektesedi.
2025 jylǵa usynylyp otyrǵan QQS reformasy 2023 jylǵy usynystan keshendi tásilimen jáne qosymsha sharalarymen erekshelenedi. 2023 jyly QQS mólsherlemesin arttyrý máselesi qarastyryldy. Bul bıznes pen halyqqa áseri jaǵynan alańdaýshylyq týdyrdy jáne mundaı ózgeristerdi muqııat pysyqtaý qajettigin kórsetti. Al qazirgi Úkimettiń usynysy QQS mólsherlemesiniń ósýin ǵana emes, sonymen qatar salyq-bıýdjet júıesin jetildirýge baǵyttalǵan birqatar sharany qamtıdy. Olardyń ishinde – eńbekaqy tóleý qoryna salynatyn salyqtyq júktemeni azaıtý. Bul bıznestiń shyǵyndaryn óteýge kómektesip, ınflıasııaǵa áserin jumsartýǵa múmkindik beredi. Sonymen qatar áleýmettik kómekterdiń, jalaqy men zeınetaqynyń ındeksasııasy júrgiziledi, bul halyqtyń satyp alý qabiletin saqtaý úshin mańyzdy shara bolmaq.
Ekonomıkadaǵy alǵashqy ózgerister reformany engizgennen keıin birneshe aı ishinde baıqala bastaıdy. Bıznestiń jańa jaǵdaıǵa beıimdelýi, onyń ishinde QQS tóleýshilerin tirkeýdiń 15 mln teńge sheginen bastalýy jáne salyqtyń toqsan saıyn tólenýi sııaqty sharalar iske qosylady. Bıýdjetke alǵashqy qosymsha kirister reforma kúshine engennen keıingi alǵashqy toqsandarda túse bastaıdy. Alaıda bıýdjet tapshylyǵyn tolyq óteý birneshe jylǵa sozylýy múmkin. Bul QQS mólsherlemesiniń qandaı deńgeıge kóteriletinine, jańa salyqtyq jáne ekonomıkalyq sharalardyń tıimdiligine baılanysty bolmaq.
Uzaqmerzimdi bolashaqqa bul ózgerister salyq bazasynyń turaqtanýyna, fıskaldyq turaqtylyqtyń artýyna jáne memlekettik kiristerdiń ósýine yqpal etedi. Biraq naqty nátıjeler júıeniń jańa jaǵdaıǵa tolyq beıimdelýinen keıin ǵana baıqala bastaıdy. Osyǵan baılanysty Úkimettiń qabyldaıtyn sharalary teńgerimdi, júıeli jáne jan-jaqty bolýy qajet.
Elmıra Osıpova,
«Ekonomıkalyq zertteýler ınstıtýty» AQ Fıskaldyq saıasat ortalyǵy dırektorynyń orynbasary
