– Eı, sen de, bilip turyp suraısyń... Ol áp-sátte qaltalyǵa aınalǵan. Qoıyn-qonyshy, qýys-qýysy mys-mys aqsha. Saýdasy júrip, kóńili kókte samǵap júr. Shirenýi, kerdeńdeýi sodan. Birer kúnnen beri Qalaqaı emes, Qal-aǵa, Qaleke, Qalqash...
– Mm, solaı de...
* * *
– Oý, Qalaqaıǵa ne bolǵan? Taz qalpyna qaıta túsken be? Búgjeńdep, búrisip, eńkish tartyp, kiriptarlanyp, jylmyńdap, jyltyńdap, jeńil tartyp, túbi tesik shelekteı dańǵyrlap, kepken terideı qaýdyrlap júr ǵoı...
– Eı, sen de, bilip turyp suraısyń... Ol jıǵan-tergeninen jurdaı bolǵan. Typ-tıpyl. Búgjeńdeýi, elpildeýi sodan. Ol birer kúnnen beri burynǵysha Qalaqaı.
– Mm, solaı de...
* * *
– Oý, qatarlaryń sırek qoı, tym-tyrys tursyńdar, qalǵandary qaıda? Is irkilip, sharýa toqyrap, keri ketken kep ornaı qalypty...
– Eı, sen de, bilip turyp suraısyń... Qalaqaı – Qal-aǵa, Qaleke, Qalqash uıqysynan jaısyzdaý turyp, sodan jurttyń kóbi sonyń kóńilin aýlaı ketken. Túgel bolmasaq ta kóbimiz sonyń qyzmetindemiz. Olar máımóńkeleýge, jalpaqshesheılenýge, adaldyǵyn dáleldeýge, qamqorsynǵan peıilin kórsetýge, satymsynǵan syqpytyn puldap qalýǵa ketken. Bátshaǵarlar jabylyp júrip qoldan «qasıet qondyrǵan», «qadirin asyrǵan», «bedelin bekemdegen», «kıe juqtyrǵan» Qalaqaıyńyz qaltaly, uzyn quryqty. Olaı bolsa, pysyqaılarǵa nege sonyń shotyn shappasqa... Barsyn, «baǵyn» synasyn, qyzǵanasyń ba?
– Mm, solaı de...
* * *
– Oý, báriń túgelsińder ǵoı, tynyshtyq pa, Qalaqaıdyń qamyn búgin kim jep jatyr?.. Túgel jınalsańdar da keri ketken kepten ajyraı qoımapsyńdar-aý... Qalaqaı – Qal-aǵa, Qaleke, Qalqashtaryń aman ba, áıteýir?
– Eı, sen de, bilip turyp suraısyń... Qalaqaı aman, tiri. Biraq súlderi ǵana qalǵan. Bárinen typ-tıpyl aıyrylǵan. Saýdasy qaınamaı, salqyn tarta kelip, sap tyıylǵan. Tirligi suıylǵan. Jurt qoldan «qondyrǵan», qoldan juqtyrǵan «qasıeti» men «kıesi» Qalaqaıdan isiniń berekesi kete bastaǵan alǵashqy sátterde-aq bezip ketken, tura qashqan. Myna halaıyqtyń túgel jınalǵany, qoldary iske barmaı tosyrqap turǵany sodan. Daýa joq bularǵa. Kúni keshegi Qal-aǵasy, Qalekesi, Qalqashy – búgin malaqaıyn basyna qısaıta kıgen kádimgi qadirsiz Qalaqaı. Myna topqa endi Qalaqaı syndy taǵy bireý qajet, áıtpese jaǵdaılary qıyn, óte qıyn. О́ıtkeni áıteýir bireýge satymsyný kerek qoı.
О́zgermeli adam, qubylmaly qoǵam, túrlengen tirshilik, baıansyz baılam, bosbelbeý birlik, tatymsyz talǵam... Bári beker me sonda?..
