Jyl aıasynda mereıtoı respýblıka kóleminde joǵary deńgeıde atap ótiledi. Onyń aıasynda ımıdjdik ónimder shyǵarý, respýblıkalyq ǵylymı-tanymdyq konferensııa men alaman aıtys ótkizý, «Qyzylorda – Alashtyń júreginde» kitabyn shyǵarý oılastyrylypty. Astana bolǵan Aqmeshitte eńbek etken talaı ult zııalylarynyń turǵan úılerine, solardyń ornyna boı kótergen ǵımarattarda eskertkish taqta tur. Júzjyldyq aıasynda Alash qaıratkerleri meken etken oryndardy da osylaısha erekshelendirý josparlanyp otyr. Júzjyldyq qarsańynda qurylǵan jumysshy toptyń otyrysynda aıtylǵan basqa da usynystar qoldaý tabady.
Qyzylordanyń astana bolǵan kezeńine qatysty muraǵattyń deni burynǵy Qazaq Ortalyq Atqarý komıteti ǵımaratynyń syzbasy negizinde salynǵan Qyzylorda qalasynyń tarıhy mýzeıinde saqtalyp tur. Jeti jyl buryn Qyzylorda qalasynyń 200 jyldyq mereıtoıy qarsańynda qalanyń sol jaǵalaýynan ashylǵan mýzeı qorynda qazir 1186 eksponat bar. «Alash partııasynyń qurylýy jáne Aqmeshit-Perovsk qalasynyń tarıhy», «Qyzylorda – el astanasy», «Qyzylorda qalasy táýelsizdik jyldarynda» atty zaldardaǵy qujattar eki ǵasyrdan astam tarıhy bar qalanyń ótkeninen syr shertedi.
Respýblıka ortalyǵy bolǵan kezeńdi qamtıtyn bólimde erekshe mánerde jasalǵan sham men eski sóre, trýbaly patefon kózge birden túsedi. Kóne qońyr ústel basynda balaýyzdan jasalǵan qyzmetker músini sheshimdi bir qujatqa qol qoıý úshin aldyndaǵy qaǵazdarǵa tóne túsip otyr.
Qabyrǵadaǵy qujattar arasynan 1925 jyldyń 16 aqpanynda qabyldanǵan astanany Orynbordan Aqmeshitke kóshirý jumystary jónindegi májilis hattamasynyń kóshirmesin kórdik. Ortalyqty Aqmeshit qalasyna kóshirý múmkindigin jan-jaqty zertteý, laıyqty jabdyqtaý jónindegi komıssııa tóraǵasy Aspandııar Kenjın osy jyldyń 10 naýryzynda daıyndyq jumystarynyń qorytyndysyn ortalyqqa baıandaý úshin Orynbor qalasyna saparlaýyna baılanysty ornyna komıssııa múshesi M.Tynyshbaevty qaldyratynyn, oǵan bastalǵan jumysty ári jalǵastyrý, ǵımarattardy jóndeý men daıyndaýǵa baılanysty qarjylardy jumsaý quqy berilgenin atap kórsetip, barlyq partııa, keńes, kásipodaq uıymdary basshylaryn birlesken jumystardy júzege asyrýǵa yqpal etýge mindettegen buıryǵy sol kezeńdegi qaladaǵy qarbalasty kóz aldyńyzǵa ákeletindeı.
Sol jyldyń 13 sáýirinde komıssııa tóraǵasy A.Kenjın qalalyq atqarý komıtetiniń tóraǵasy Rústemovke jazǵan hatynda Úkimet músheleri mingen poıyz sáýirdiń on besinshi kúni tústen keıin Aqmeshitke jetetinin, soǵan baılanysty daıyndyq sharalaryn pysyqtap, ol jaıly komıssııany habardar etýin suraıdy. Besinshi búkilqazaq sezinde qabyldanǵan qazaqtyń tarıhı ataýyn qaıtarý men Qazaq keńes sosıalıstik respýblıkasynyń ortalyǵy Aqmeshit qalasyn «Qyzylorda» dep ózgertý jónindegi qujat kóshirmesi de mýzeıde tur. Bul ataýdy oılap tapqan kezindegi saıasat lebimen esimi túgili elge jasaǵan eńbegi de aıtylmaı kelgen Alashtyń ardaǵy Qońyrqoja Qojyqov bolǵan desedi. Mýzeıdegi úlken portrette el ordasynyń Aqmeshitke kóship kelgen sátine jınalǵan jurt qýanyshy beınelenipti.
Qala tarıhyn zerttep, kóptegen muralardy jınaqtap, olardy ǵylymı negizde júıeleý baǵytynda birshama is tyndyrǵan mýzeı bastamasymen 100 jyldyq aıasynda dóńgelek ústelder, tarıhshylarmen kezdesý josparlanyp otyr.
Qyzylorda
