Qazir el turǵyndarynyń kúndelikti ómirinde sıfrlyq tehnologııalardyń keńinen qoldanylýy ınternet-alaıaqtyq pen kıberqaýipterdiń kóbeıýine ákeldi. Jyl saıyn 20 myńnan astam ınternet-alaıaqtyq faktisi tirkelse, onyń 80 paıyzy ashylmaı qalyp otyr. Osyǵan baılanysty halyqtyń sıfrlyq saýattylyǵyn arttyrý ózekti máselege aınaldy.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev ta balalardyń sıfrlyq táýeldiliginiń artýyna alańdaýshylyq bildirgen bolatyn. «Amanat» partııasynyń uıymdastyrýymen ótken barlyq deńgeıdegi máslıhat depýtattarynyń II respýblıkalyq forýmynda Prezıdent balalarǵa sıfrlyq gıgıenanyń negizgi erejelerin úıretýdiń mańyzdylyǵyn atap ótip, tanymal áleýmettik jelilerdiń tek balalardy ǵana emes, eresekterdi de zombıge aınaldyrýy múmkin ekenin eskertken edi.
Osyǵan oraı, «Amanat» partııasy memlekettik organdarmen jáne sarapshylarmen birlesip, sıfrlyq saýattylyqty damytý men ınternetti qaýipsiz paıdalaný mádenıetin qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan «Sıfrlyq qoǵam» jobasyn ázirledi.
Tanystyrylymda Májilis tóraǵasynyń orynbasary, «Amanat» partııasy fraksııasynyń múshesi Albert Raý elimiz sıfrlandyrý deńgeıi boıynsha álemde ozyq memleketter qatarynda ekenin atap ótti.
«Shynynda da, bizdegi sıfrlyq damý deńgeıine Eýropanyń eń damyǵan elderiniń ókilderi tańǵalyp jatady. Alaıda bul úrdistiń keri jaǵy da bar, ol – bizdiń qaýipsizdigimiz. Bizdiń basty mindetimiz – tehnologııalardy engizip qana qoımaı, adamdardy olardy qaýipsiz ári sanaly túrde qoldanýǵa daǵdylandyrý. «Sıfrlyq sanıtarııa» degen uǵym bar. Biz IT kompanııalarǵa alǵysymyzdy bildiremiz, olar óz bastamalarymen osyndaı jobalardy júzege asyryp keledi. Alaıda olarǵa bizdiń partııamyzdyń qoldaýy qajet, óıtkeni biz ǵana barlyq taraptyń kúsh-jigerin biriktirip, keshendi «Sıfrlyq qoǵam» jobasyn qura alamyz», dedi vıse-spıker.
Al «Amanat» partııasynyń atqarýshy hatshysy Dáýlet Káribek Qazaqstan sıfrlandyrýda úlken jetistikterge jetkenimen, qoǵam jańa syn-qaterlermen betpe-bet kelip otyrǵanyn aıtyp, osyǵan baılanysty «Sıfrlyq qoǵam» qanatqaqty jobasyn iske qosyp otyrǵanyn jetkizdi.
IýNISEF derekterine sáıkes, bizdiń balalardyń 46%-y ınternetti 5-8 jas aralyǵynda qoldana bastaıdy, al olardyń 37%-y bos ýaqytynyń basym bóligin jelide ótkizedi. Bul máseleni sheshý úshin «Sıfrlyq qoǵam» jobasy aıasynda balalar men zeınetkerlerge arnalǵan ınteraktıvti bilim berý kýrstaryn uıymdastyrý, ata-analarmen kezdesýler ótkizý josparlanǵan. Sondaı-aq mektepterdegi qaýipsizdik sabaqtaryna «Kıberqaýipsizdik» taqyryby engizilmek. Al zeınetkerler men múmkindigi shekteýli azamattarǵa arnaıy oqytý kýrstary uıymdastyrylady. Sondaı-aq is-shara barysynda memlekettik organdar ókilderi men sarapshylar da «Sıfrlyq qoǵam» jobasyna qatysty óz usynystaryn ortaǵa saldy.
Qaısar QUSAIYN
