Bir aıta keterligi, «Tengri milk» – elimiz naryǵynda 1996 jyldan beri jumys istep kele jatqan «Agroholding Dinara Group» JShS-na enshiles kásiporyn. Alǵashynda onyń negizgi baǵyty sıyr etin óndirý bolǵan. Ýaqyt óte kele sút salasyna da nazar aýdarylyp, ony damytý baǵytynda jumys júrgizile bastady. Bastapqyda sút satýmen aınalysyp, keıinnen ony óńdep, odan ónim alýdy jolǵa qoıdy.
– Tabıǵı taza ári paıdaly ónim shyǵarý ıdeıasyn iske asyrýǵa aldymen Irgeli aýyldyq okrýginen aýmaǵy jeti gektarlyq keshendi satyp aldyq. Eshki súti jáne irimshik óndirýmen aınalysqan «Zerendi» kompanııasynan birshama asyl tuqymdy eshki aldyq. Sóıtip 2022 jylǵy qarashada bizdiń seriktestik óz jumysyn bastady. Birtindep eshki fermasyn sút óńdeý zaýytymen biriktirdik. Osylaısha iri agroónerkásip kesheni quryldy.
Eshki súti ózimizde, al sıyr sútin Talǵar aýdanynda ornalasqan asyl tuqymdy sıyrǵa mamandanǵan sharýashylyqtan alamyz. Ol «Dinara Group» agroholdınginiń quramyna kiredi. Qajet jemshóppen de «Dinara Group» agroholdınginiń enshiles kásiporny qamtamasyz etedi. Onyń qyzmetkerleri qazirdiń ózinde jer jyrtyp, egin egip, dándi jáne mal azyqtyq daqyldardy ósirip, shóp pen súrlem daıyndaıdy. Jalpy, atalǵan seriktestikte qajetti qural-jabdyqtar, elevator, astyq saqtaıtyn qoıma bar, deıdi «Tengri milk» JShS-nyń dırektory Jazıra Shaıahmet.
Baıqaǵanymyzdaı, bárin jan-jaqty jaqsy oılastyryp, ár isti tııanaqty josparlap jasaǵan agroholdıngtiń arqasynda oǵan qarasty kásiporyndardyń jumysy júıeli túrde júzege asyp, oń nátıjesin berip otyr. Búginde «Fresh house» brendimen esh qospasyz taza ónim shyǵaryp jatqan «Tengri milk» JShS sonyń dáleli.
«Tengri milk» seriktestiginde sút ónimderiniń 30-dan astam túri shyǵarylady. Bul – sıyr men eshki sútinen jasalatyn aıran, qaımaq, súzbe, maı, qurt. Sondaı-aq munda kóptegen bala súısine otyryp ishetin shokoladty sút pen maı da bar. Olardy jasaýǵa sapaly brazılııalyq kakao qoldanylady. Bal qosylǵan eshki sútinen daıyndalatyn maıdy erekshe ataýǵa bolady. Kásiporyn basshysynyń aıtýynsha, atalǵan ónimniń emdik qasıeti bar, ásirese ol bronhy men ókpe júıesiniń aýrýlaryn emdeýge óte paıdaly. Kompanııa jaqynda jańa tabıǵı ıogýrttardyń daıyndaý tásilin ázirledi. Ázirge tórt túri bar – úsheýi sıyr sútinen, bireýi jarma qosyndysy bar eshki sútinen. Qazirde satylymǵa daıyndalyp jatyr.
Keshen aýmaǵynda qymbat ári sapaly qural-jabdyqtarmen, jeke zerthanamen jabdyqtalǵan úlken óndiristik seh ornalasqan. Jaqsy ıtalıandyq jabdyqtar ónimniń joǵarǵy sapasyn, arnaıy zerthana mamandary ónimderdiń eresekter men balalar densaýlyǵyna paıdaly dárýmenderdiń ekologııalyq taza bolýyn qamtamasyz etedi.
– Bizdiń ónimderimizdiń ereksheligi – onyń tabıǵılyǵynda, ıaǵnı eshqandaı konsentrat pen ózge de qospalary joq. Sondyqtan onyń saqtaý merzimi óte qysqa. Buǵan qosa naryqta taza eshki sútinen arnaıy jasalǵan sút ónimderin tabý qıyn.
Jalpy, sútti óńdeý úderisi aıtarlyqtaı eńbekti qajet etedi. Alǵashqy kezeńde sút ónimderiniń 11 túrin shyǵarsaq, qazir 30-dan astam. Eń tanymal, suranysqa ıe ónimimiz – qurt. Ol óte názik, jumsaq, baı tabıǵı dámi bar. Tutynýshylarymyz ony Shvesııa, Shveısarııa sekildi shetelderge syılyq retinde alyp ketedi.
Árbir jańa ónimdi aldymen synaqtan ótkizemiz. Reseptiń tehnologııa men sapa standarttaryna saı bolýyn qatań qadaǵalaımyz. Kásiporyn jumysyn bir júıege keltirip, tolyq qýatqa shyqqanda eshki men sıyr sútin qosa eseptegende, táýligine bes tonnaǵa deıin sút óńdeýge qaýqarly bolady, – deıdi Jazıra Beıisbaıqyzy.
Qazirgi tańda kásiporyndaǵy sharýa qojalyǵynda zaanen men alpi tuqymdy 1500-ge jýyq eshki bar. Jazıra Shaıahmettiń aıtýynsha, bul eshkilerdiń ereksheligi – súttiliginde. Júni tegis bolyp keletin eshkiler sýyqty asa unatpaıtyndyqtan, olardy ustaıtyn temperatýra únemi +8 ° C deńgeıinde saqtalýy qajet.
Eshkiler kúnine eki ret – tańǵy saǵat 7-de jáne keshki 5-te saýylady. Bir mezgilde 72 maldan sút alynady. Olarǵa eki saýynshy men bir mal dárigeri qaraıdy. Kompanııanyń zerthana mamandary da úlken ról atqarady. Olar sútti birneshe ret tekserip, maılylyǵyn, mıkrobtar men bakterııalardyń bar-joǵyn anyqtaıdy. Sapasyna kóz jetkizgen soń ǵana óńdeýge jiberedi.
Jalpy, kásiporynda 60-qa jýyq adam jumys isteıdi. Onyń 90 paıyzy – jergilikti turǵyndar. Qyzmetkerlerdiń jartysy fermada, jartysy sút óńdeý sehynda jumys isteıdi.
Búginde jumysshylar aldaǵy tóldeý maýsymyna daıyndalyp jatyr. Tóldeý kezeńinde mamandar táýlik boıy sharýashylyqta kezekshilik jasaıdy. Bul úderis kúrdeli, sonymen birge qýanyshqa toly. Sebebi tóldeý maýsymynda mal basy kóbeıip, ónim kólemi artyp, kásiporyn odan ári damıtyn bolady.
«Fresh house» saýda belgisimen «Tengri milk» sút kompanııasynyń ónimderi tek elimizde satylǵanymen, ony eksportqa jiberý máselesi de pysyqtalyp jatyr. Sonymen qatar aldaǵy josparda asyl tuqymdy eshki basyn kóbeıtý arqyly sút óńdeý kólemin de arttyrý kózdelip otyr. Bul rette shyǵarylatyn ónimniń túri keńeıip, qosymsha jumys oryndary ashylady.
Aqtoty MYRZABEKQYZY,
jýrnalıst
Almaty oblysy,
Qarasaı aýdany
