«Bıznestiń jol kartasy – 2025». Bul – bıznestiń damýyna jol ashatyn basty baǵdarlamalardyń biri. Baǵdarlama aıasynda nesıege sýbsıdııa beriledi. Tipti kepil jetpegen jaǵdaıda memlekettik kepildikti alyp, aqshaǵa qol jetkizýge múmkindik bar. Granttar bólinedi. Jańa bıznes-ıdeıalarǵa aqsha beriledi. Oqytý men konsýltasııa qarastyrylǵan. О́ziniń kásibı daǵdysyn jetildirýdi kózdep, bıznes júrgizý qabiletin damytqysy kelgen jandar bul baǵdarlamany paıdalana alady.
«Damý» qory. Bul qor ásirese, óńirlerde órken jaıǵysy kelgen bızneske kóbirek kómektesedi. Nesıe jyldyq 8 paıyz mólsherlememen usynylady. Basym salalardaǵy bıznes úshin óte tıimdi. Qordyń sheteldiktermen jumys isteý baǵdarlamasy da bar. Iаǵnı sheteldik ınvestısııa men jańa tehnologııa tartýǵa septigi tıetini sózsiz.
Salyqtyq jeńildikter. Bızneske birqatar salyq jeńildigi jasaldy. Sonyń biri – qosylǵan qun salyǵyn (QQS) qaıtaryp berý. Eger óndirispen nemese taýar eksporttaýmen aınalyssańyz, QQS boıynsha ketken shyǵyndy qaıtaryp alýǵa bolady. Bólshek salyq. Kishigirim kásipkerlerge salyq salýdyń jeńildetilgen júıesi engizilgen.
Oqytý jáne tájirıbeden ótkizý. Daǵdyny jetildirý baǵytynda mynadaı múmkindikter bar:
- Shetelde is-tájirıbeden ótý. Shetelge baryp kompanııalardyń qalaı jumys isteıtinin kózben kórip, baılanys ornatý;
- Tegin oqytý. Satylym, qarjy, basqarý boıynsha táp-táýir bilim alýǵa jol ashatyn kásipkerlerge arnalǵan kýrstar bar.
Álbette, bul baǵdarlamalardyń barlyǵy birdeı keremet emes te shyǵar. Alaıda bul múmkindikti qajetine qaraı paıdalaný ómirdi ájeptáýir jeńildetip, bıznesti damytýǵa muryndyq bolady. Eń bastysy – bilýge umtylýdan qoryqpaý, táýekelge baryp ótinim berý, sóıtip keregińdi alý. Bul bastamalardyń bári bizge, ıaǵnı kásipkerlerge paıdalaný úshin jasalyp otyr.
Osy oraıda este ustaıtyn qaǵıdalar da bar. Kásibin endi bastaǵandar bul haqynda da bilgeni jón dep esepteımin, – memleket shaǵyn jáne orta bızneske kelesideı jaǵdaılardy jasap bere almaıdy:
- Turaqty naryq. Memleket suranys pen básekeni qadaǵalaı almaıdy. О́ıtkeni atalǵan eki faktor tutynýshy men jahandyq jaǵdaıǵa tikeleı táýeldi.
- Kepildendirilgen tabys. Táýekel ár kez kásipkerdiń aınalasynda qala beredi. Eshkim de kásipkerge kól-kósir tabysqa ýáde bermeıdi. Tabystyń kilti de, kiltıpany da kásipkerdiń ózinde.
- Minsiz mamandar. Memleket oqytý, bilim jetildirý turǵysynan bızneske kómektesedi, biraq qyzmetkerlerdi yntalandyrý jáne olardyń kásibı biliktiligin joǵarylatý bıznestiń ózine tikeleı baılanysty.
- Kreatıvti ıdeıalar. Ǵajaıyp usynysty qalaı oılap tabýdy, ony qalaı usynýdy kásipkerdiń ózi ǵana biledi.
- Bıýrokratııadan tolyqtaı táýelsizdik. Bıznesti tekserýdi jeńildetkenniń ózinde baqylaý, esep jáne erejelerdi eshkimniń de joıýy múmkin emes.
Bıznes qashanda táýekelder men belgisizdikke toly. Qıyndyqqa urynǵan jaǵdaıda tyǵyryqtan shyǵar joldy tek kásipkerdiń ózi tabady. Bastaǵan kásibin qurdymǵa ketirý de, tabysqa jetkizý de kásipkerdiń óz qolynda.
