Bul áńgimeni aıtyp bergen adam – Ábdirahman Qurmanǵalıev Ǵalıdyń jezdesi eken. – Keńes úkimeti ornap jatqan 1920 jyldap edi, deıdi Ǵ.Dúısekov. – Qysqa merzimdi muǵalimder daıarlaıtyn kýrsta oqý úshin О́skemenge kelip, jezdem úıine tústim. Turmysy jupyny eken. Dese de ol kisi ǵylym-bilimnen habary bar, ári qusbegi, mergen, doıbyshy, toǵyzqumalaqshy, dombyrashy jan edi. Meniń tańqalǵanym úıinde qoljazba kúıinde saqtalǵan Abaıdyń qarasózderi bar eken. Ony maǵan kórsetip, keıbir tustaryn súısine oqyp berdi...
Qysqasy, Ǵalı Dúısekov qazaqta Abaı degen dana adam bar ekenin osylaı bilipti. Sodan bir kúni jezdesi: «Men saǵan Abaıdyń bir danyshpandyǵyn aıttyp bersem qalaı», deıdi. «Aıtyńyz!». – Kózine túsken ańdy qutqarmaıtyn qyran búrkitim boldy, dep áńgimesin bastaıdy Ábekeń. Jaryqtyq qııadan ilgen túlkini kóterip baryp, jazyqqa basady eken. Úırengeni sondaı ańnyń terisin jyrtyp búldirmeıdi. Asa aqyldy.
Osy búrkittiń dańqy Abaıǵa jetedi. О́ıtkeni, qus ıesiniń aýyly Jarma óńiri Abaı elinen alys emes. Ákesi aıtypty: «Abaı el ardaǵy ber búrkitińdi». Biraq Ábdirahman qusyn qımaıdy. Qaıtpek kerek?!
Erteńinde Abaı sáleminen habardar aýyl aqsaqaldary búrkitshiniń úıine jınalady. Tórde qarııalar, bosaǵa jaqta jastar. Oń jaqta tuǵyrda Abaı suratqan búrkit... Áredikte qymyz iship otyrǵan Qaýmen qarııa búrkitke qarap:
– Ábdirahman qaraǵym, álgi túlkini aspanǵa alyp ushyp júretin, ataqty tastúlek qyranyń osy ma?
– Iá, aqsaqal, osy.
Osy kezde áńgimege ákesi aralasyp «Abaı suratqan búrkit osy. Qalap kelgen eki qonaq bizdiń úıde jatyr. Myna balam qusyn qımaıdy, biraq Abaı á dep suratqan soń, bermeske bola ma?», deıdi.
Sol kezde búrkit tuǵyrynan sekirip jerge túsip, aıaq jaqta otyrǵan jigittiń aldyna bardy. Jigit arqasynan sıpaıdy, ekinshi kisiniń aldyna bardy, ol da sıpaıdy. Sol retpen jaǵalaı otyrǵan adamdardyń aldynan ótip arqasynan bir-bir sıpatyp, amandasqan tárizdi eń sońynda ıesiniń tizesine kelip qonady.
– Men bolsam qusymdy sylap-sıpap edim, erkelegen tárizdi basyn qoınyma tyǵyp, naz kórsetkendeı boldy, depti qusbegi. Buny kórgen úı ishindegi adamdar ań-tań. Tórde otyrǵan Dúrmek qajy:
– Áı, Qurmanǵaly-aı! Osy sııaqty qolǵa túspes asyldy da qıyp, bireýdiń sálemdemesine berdirmeksiń be, keıde asyldyń túsine qaramaıtynyńyz da bar-aý!, depti.
Qajynyń myna sózinen keıin aqyldy qyran qusyn suratqan adamǵa bermeımin dep sheshken Ábdirahman Abaıdyń qonaqtaryna «qozǵalmaı jata berińder», deıdi de ózi qasyna eki joldasyn ertip, búrkit kóp ustaıtyn qaraǵaı ishindegi О́temis eline tartady. Maqsaty Abaıǵa tatıtyn qus alyp kelý.
Sodan bir aı shabylyp eki suńqar, 10 búrkit ákeledi. Birin ustap alady, birin satyp alady degendeı... Qonaqtardy 10 búrkitti biraq berip attandyrady. «Abaı aǵa osyǵan razy bolsyn». Qonaqtar ketken soń ákesi keledi: «Balam búrkitińdi bermeı alyp qaldyń ba?». «Iá áke, onyń oryna 10 búrkit berdim». Sonda ákesi:
– Áı, balam, «Qus aıaǵan kókke qaraıdy, at aıaǵan jerge qaraıdy», demedi me atalaryń. Seniń búrkitiń qustyń asyly bolsa, Abaı adamnyń asyly emes pe? Asyldan asyldy nesin aıadyń? dep basyn shaıqap, úıge kirip ketipti.
Qysqasy Abaı 10 búrkitke razy bolmapty. Onymen qoımaı Abaı meniń búrkitimdi kórmeı-aq «Shirkin-aı jeldi kúni basqan túlkisin aspanǵa alyp ushatyn qusyn bermegeni-aı», depti.
«Rasynda solaı edi. Búrkitim dál jeldi kúni túlki kóterip ushatyn, ony úıde otyryp Abaı qalaı bilgen. Danyshpandyq emes pe», dep áńgimesin aıaqtapty Ábdirahman qusbegi.
