Sýretterde... tunǵan syr

Astanadaǵy Ulttyq mýzeıde «Ǵasyrlar qoınaýynan syr shertken Qazaqstan» jobasy aıasynda tanymal fotosýretshi, Jýrnalıster odaǵynyń múshesi, Slavıan mádenı ortalyǵy basqarmasynyń múshesi Aleksandr Parhomenkonyń «Meniń Otanym – Qazaqstan» atty jeke kórmesi ashyldy. «Bul kórmeniń tarıhı mańyzy zor. Sebebi, ol Qazaqstandaǵy Assambleıa jylyna oraı ótkizilip otyr. Jáne kórme halyqtar dos­tyǵyn, olardyń mádenıeti men salt-dástúrin jáne berekesi men birligin nasıhattaıtyndyǵymen erekshelenedi», – dedi Parlament Senatynyń depýtaty Anatolıı Bashmakov. «Mýzeı – tarıhtyń aınasy. Ol qoǵam­daǵy oıdy, órke­nıettiń ózegin qozǵaıtyn jer. Sondyqtan mýzeıdegi árbir oqı­ǵa – tarıh bolyp tabylady. О́zderińiz bile­sizder, jýyrda ótken Qazaqstan halqy Assambleıasynyń sessııasynda Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev aldymyzǵa mańyzdy mindetter qoıyp: «Biz­diń baǵa jetpes baılyǵymyz – qoǵamdaǵy tatýlyq pen kelisim» dedi. Búgingi kórme Elbasy sóz et­ken kelisim men tatýlyqqa ar­nalǵan. Kórmege qoıylǵan sýretterde adamdardyń kóńil-kúıi men minezi kórinis tapqan. Bul – kórme ıesiniń sheberliginiń belgisi», – dedi Ulttyq mýzeıdiń dırektory Darhan Myńbaı. «Bul meniń Astana qalasynda ótip jatqan úshinshi kórmem. Birin­shisi, Reseıdiń ǵylym jáne mádenıet ortalyǵynda, ekinshisi, Beıbitshilik jáne kelisim saraıynda bolǵan. Endi, mine, Ulttyq mýzeıde uıymdastyrylyp otyr. Ár kórmeniń ózindik taqyryby bar. Búgingi kórme elimizdiń eki birdeı aıtýly merekesine arnaldy. Ol Qazaqstan halqy Assam­­­bl­eıa­synyń 20 jyldyǵy men Uly Jeńistiń 70 jyldyq mereıtoıy. Eki merekeniń de halqymyz úshin mańyzy erekshe. О́z sýretterimde sonaý qıyn-qystaý jyldardaǵy atalarymyzdyń erligin, bıik rýhyn búgingi urpaǵyna jetkizgim keldi», – dedi Aleksandr Parho­menko kórmege kelgen qaýymǵa. Fotosýretshiniń ónerge degen qyzy­ǵýshylyǵy mektep­ qabyr­ǵasynan bastalyp, ári qaraı onyń ómirdegi bas­ty qushtarlyǵyna aınaldy. A.Parhomenko 1975 jyldan bastap kórkem fotosýretter kórmelerine belsendi qatysyp keledi. Osy jyldar ishinde ol kóptegen baıqaýlardyń jeńimpazy bolyp, Máskeý, Almaty jáne basqa da qalalarda, sondaı-aq, Ispanııa, Fransııa, Sıngapýr, Rýmynııa, GFR, Vengrııada ót­ken halyqaralyq kórmelerge qatysypty. A.Parhomenko óz týyndylaryn – fotosýretterdi kenepke basyp shyǵarý jolymen jasaıdy eken. Osy sýrette beınelengen sátti tereńdete túsý úshin qylqalamnyń kómegine júginip, túrli-tústi boıaý­dy asqan sheberlikpen paıdalanady. Peızaj, natıýrmort nemese portret bolsyn, fotosýretshi kórkemsýret óneriniń grafıka, keskindeme syndy alýan túr­lerin ushtastyra otyryp, sonymen qatar, golografııa tásilin qoldanyp, fotosýrettiń keremet múmkindikterin ashýǵa talpynady. Kórmege Aleksandr Par­ho- ­menkonyń Qazaqstandy meken etken ult ókilderiniń ózine tán ereksheligin, ulttyq máde­nıet­terdiń san alýandyǵyn, merekeleri men salt-dástúrlerin beıneleıtin 100-den astam eńbegi qoıylypty. Búginde Aleksandr Parhomenko Pavlo­dar memlekettik ýnıver­sıteti jany­nan qurylǵan dızaın fakýlteti stýdentterine jáne Pavlodar qalasynyń kórkemóner kolledjinde shákirt tárbıelep, fotosýret sheberliginiń qyr-syrymen bólisýde. Onyń 1994 jyly ashylǵan «Profi» foto­stý­dııa­sy Qazaqstan jaıly kitaptar men fotoalbomdardy basyp shy­ǵarý men kórkemdeý jumysta­ry­na qatysypty. Kórme 2015 jyl­ǵy­ 24 sáýir men 14 mamyr araly­ǵyn­da ótetinin eske sala ketsek deımiz. Berik SADYR, «Egemen Qazaqstan». Sýretterdi túsirgen Erlan OMAROV.