Danaǵaıyp Dımekeń

Sol bettegi taǵy bir tartymdy maqala­nyń avtory Qanat Birlikuly Alash kósemi Álim­han Ermekov pen ol kezde stýdent Qonaevtyń poıyzda kez­deısoq kezdesetin tosyn oqıǵa jó­ninde áńgimeleıdi. Dımekeń ómirinde tańǵajaıyp tylsym oqıǵa jetip artylady. Qalamger, jýrnalıst retinde aıtarym, jańa shyqqan kitappen osy qyzyqty derekti úılestirip, Dımekeńe arnaıy bet bergen «Egemenge» rızamyn. Áleýmettik jeliden jurt jabyla oqyp, Dımekeń dáýiriniń ardagerleri bir-birine aıtyp jatyr.

Dımekeń týraly jazylǵan kitap jóninde oı tolǵaǵan, kemeńgerdiń kózin kórgen, ózine shapaǵaty tıgen Mahańa óte kóp hat jazǵan adammyn. Shyndyǵy sol, áriptes zamandasymnan avtordy qanattandyratyn, tilektes ekenin sezdiretin aqjoltaı jaýap hat keletin. Keıde kitap shyǵarýyma baıla­nysty kimge shyǵý kerek ekenin nusqaıtyn.

2013 jyly 9 jeltoqsanda Mahań­nyń maǵan joldaǵan hatynda mynadaı joldar bar. «Qurmetti Oraz Dónen­baıuly! Joldaǵan hatyńyz Mem­leket basshysyna tanystyryldy. Pre­zıdent halqymyzdyń birtýar uly per­zentteriniń biri D.Qonaevtyń esimin ardaqtap, ómiri men atqarǵan isterin nasıhattap júrgen eńbegińiz úshin Sizge óziniń rızashylyǵyn jetkizýdi tapsyrdy. M.Qasymbekov».

Bul óz aldyna, Mahańnyń tikeleı ózine joldaǵan hattarym da bar. Bári danaǵaıyp Dımekeńdi dáripteýdi, rýhanı qazynany urpaq úshin meńgerýdi meńzeıdi.

Bir nárseni aıta keteıin. Keıde keıbireýler tuńǵysh prezıdent Qonaev­ty qurmettemedi dep kiná taǵady. Bul – artyq ketkendik. Astananyń qaq ortasyndaǵy Qonaev kóshesi Elbasynyń kezinde ashyldy ǵoı. Men qazir osy kóshe boıynda turamyn.

Dımekeńdi 1972 jyly Alma­ty­da qurylysta istep júrgen kezimde brıgadırmen sóılesip turǵanda kór­dim. Arada kóp ótpeı burynǵy «So­sıalıstik Qazaqstan», qazirgi «Egemen­niń» birinshi betinde alǵash Eńbek Eri ata­ǵyn alǵandaǵy sýreti kóz aldymda tur.Týǵan kúni 12 qańtar bolatyn. Onyń boıyndaǵy on eki qasıetti jazýy­ma sandardyń tylsym álemi sebep boldy.

«Egemenge» shyqqan Dımekeńniń parasattylyǵy jóninde oı-tolǵaý óz aldyna, endi oqyrmandar ótinishin aıtýdyń reti keldi. О́tkende Almatydaǵy Dımekeń mýzeıindegi kezdesýde «Qonaevtyń on eki qasıeti» atty kitapshamdy bel­gili ustaz qaltasyna salyp, stýdent jas­tarǵa kórsetip, Dımekeńniń kemeń­gerligi jóninde áńgimeleıtinin aıtty. Stýdentter osy eńbektiń áleýmettik jelide bar ekenin aıtyp, endi taralymy kóp belgili basylymdarda jarııa­lansa jaqsy bolar edi, kitap, gazet oqýǵa degen qyzyǵýshylyq artar edi dedi. Atalǵan eńbek kezinde biraz basylymǵa jarııalandy. Bul – Qonaevqa degen qurmet, arýaqqa degen taǵzym. Bul eńbek jelisi boıynsha beınebaıan túsirildi. Estelikterge silteme jasalady. Olaı bolsa aqylmannyń 12 qasıetin úlgi etken urpaq ata jolynan taımaıdy.

Oraz Qaýǵabaı