Jádiger • 04 Maýsym, 2025

Ǵundar murasy

120 ret
kórsetildi
1 mın
oqý úshin

Adamzat tarıhynda álemde alǵash ret kóshpeliler ım-perııasyn qurǵan – ǵundar. Maǵjan Jumabaev «Erte kúnde otty kúnnen ǵun týǵan, Otty ǵunnan ot bop oınap men týǵam» degenindeı, ejelgi ata-babamyzdan qalǵan mura kóp. Kúlli Eýrazııa dalasynda ǵundarǵa tán 13 qorǵan-keshen bolsa, osylardyń toǵyzy mońǵol dalasynda eken.

Ǵundar murasy

Jýyqta mońǵol arheolog-teri О́tý­ken da­la­syn­da ornalasqan ǵun aq­­súıe­giniń qorǵanyn qaz­dy. Kóptegen artefakti mu­ralar shyqty. Sonyń biri – kú­mispen kúptelgen ártúrli po­shymdaǵy syńar múıizdi júzdegen eliktiń beınesi.

Mamandardyń paıymdaýynsha, mun­daı syńar múıizdi elik-maral týraly ejelgi úndi, grek, rom, qytaı, japon, káris, tıbet, vetnam halyqtarynda árqıly ańyz-áńgime, áfsanalar saqtalǵan.

Biraq ataýlary ártúrli. Mysaly, úndiler elikti ıýnı­­korn (uncornus, licorn, einhorn), grekter monoseros (monoceros), qytaılar sılın (qilin, cilin, kirin, kilin), japondar arıharımo (hariharimo) deıdi eken.

Mundaı syńar múıizdi qońyr ańnyń músini buǵan deıin Noıon ýla kesheniniń 20 obasynan 12 dana, 22 obasynan 18 dana tabylsa, eki jyl buryn Gol mod es­­kertkish kesheniniń II qorǵanynyń 1 oba­synan 54 danasy tabylypty.