Is-sharanyń maqsaty – qarjylyq jáne sıfrlyq qaýipsizdik salasyndaǵy zamanaýı syn-qaterlerdi talqylaý. Forýmǵa 2 myńnan asa adam qatysty, olardyń qatarynda memlekettik organdardyń basshylary, sarapshylar, mıllıondaǵan jazylýshysy bar blogerler jáne qoǵam qaıratkerleri bar.
Azamattardyń quqyqtyq saýatyn arttyrýǵa jáne olardy qarjylyq alaıaqtyqtan qorǵaýǵa baǵyttalǵan forýmnyń kún tártibinde qarjy pıramıdalaryna qatysýdyń táýekelderi, «droptar» qyzmeti, ınternettegi alaıaqtyqqa jaýapkershilik jáne aldyn alý sharalary talqylandy.
Jalpy, taqyryp aıasyndaǵy bilim, aqparattandyrý baǵytyndaǵy baıandamalar ınteraktıvti formatpen qatar júrdi. Iаǵnı blogerler óz basynan ótken, áli de bolyp jatqan alaıaqtyq oqıǵalardy áńgimelep berse, «Patrýl» jáne «Koptar 667» telehıkaıalarynyń akterleri qarjylyq alaıaqtyq týraly sketchter kórsetti. Olar naqty oqıǵalardy bólisip, sıfrlyq tuzaqtardy qalaı tanýǵa jáne boldyrmaýǵa bolatyny jóninde qundy keńes aıtty.
Forým memleket pen qoǵam arasyndaǵy tıimdi dıalog alańyna aınaldy. Qarjylyq monıtorıng agenttigi basshylyǵy basty uıymdastyrýshy retinde osyndaı is-sharalardy túrli formatta ótkizip, aldyn alý jumysyna halyqty keńirek tartýdy jalǵastyra beretinin jetkizdi.
«Agenttik «Zań men tártip» bastamasy aıasynda úlken forýmdy qolǵa alyp otyr. Bul is-sharany osymen dástúrli túrde ekinshi jyl qatarynan uıymdastyrdyq. Basty maqsatymyz – halyqtyń qarjylyq saýatyn arttyrý. Búgingi tańda qarjylyq pıramıdalar men alaıaqtyq jobalardyń ózektiligi joıylmaı tur. Sol sebepti osyndaı jobany qolǵa aldyq. Joba aıasynda qarjylyq qaskóılerdiń qaqpanyna qalaı túsip qalmaý kerek, alaıaqtyq shemalardan ózińdi qalaı qorǵaý qajet degen suraqtarǵa sarapshylar tıisti jaýabyn bermek. Sondaı-aq eldiń aldynda júrgen tanymal blogerler men akterler de jastarǵa óz basynan ótken jaǵdaılardy baıandaı otyryp, saqtandyrý joldaryn usyndy», deıdi Qarjylyq monıtorıng agenttigi departament dırektorynyń orynbasary Andreı Davydov.
Al Astana qalasyndaǵy Barlybek Syrttanuly atyndaǵy №34 orta mekteptiń dırektory Amangeldi Bodanov qarjylyq saýattylyqty balalardyń boıyna erte jastan sińirý qajettigin alǵa tartty.
«Bul forýmda búginginiń eń ózekti máselesi bolyp otyrǵan qarjylyq saýattylyq máselesi basty taqyryp boldy. Adam boıyndaǵy qarjylyq saýattylyqty erte jastan qalyptastyrý kerek. Búginde mekteptegi qarjylyq saýat ashý kýrsy joǵary synyptarda bastalady, al tómengi synyptarda oqytylmaıdy. Qazir qoǵamda qylmystyń túri ýshyǵyp tur. Sonyń ishinde alaıaqtardyń qurbany bolyp jatqandar qanshama. Bul rette qoǵam músheleriniń qarjylyq saýatsyzdyǵy kóp jaǵdaıǵa sebep. Sondyqtan osy baǵyttaǵy bilim kókjıegimizdi keńeıtsek qana osyndaı qaýip-qaterlerdiń aldyn ala alamyz. Osyndaı forýmdardyń aldaǵy ýaqytta da jalǵasyn taba berýine múddelimiz», deıdi mektep dırektory.
Forýmda Ishki ister mınıstrligi Kıberqylmysqa qarsy is-qımyl departamentiniń bastyǵy Jandos Súıinbaı elimizdegi alaıaqtyqpen, kıberqylmyspen kúres sharalarynyń barysyn baıandady.
«Búginde elimizde eń keń taraǵan ınternettegi alaıaqtyqtyń bir túri – ınvestısııalyq alaıaqtyq. Bul qazirgi tańda qatty damyp jatqan neıro jeliniń kómegimen júzege asyrylady. Ásirese tanymal azamattardyń jasandy beınerolıkteri óte kóp. Qazir jurt kóbine osyndaı alaıaqtarǵa urynyp jatyr. Bul elimizde ǵana emes, búkil dúnıejúzinde problema bolyp tur», dedi J.Súıinbaı.
Ol óz sózinde eki jyldan beri birqatar múddeli memlekettik organdarmen, salalyq mınıstrliktermen, uıaly baılanys operatorlarymen birlesip, alaıaqtyqtyqqa tusaý salý maqsatynda kóptegen shekteý qoıylǵanyn atap ótti. Onyń aıtýynsha, eki jyldan beri ózgertilgen nómirmen 67 mln jalǵan qońyraý shalynǵan eken.
