Saıasat • 01 Tamyz, 2025

Sý únemdeý jaýapkershiligi

120 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Oljas Bektenov Qyzylorda oblysyna jumys sapary barysynda Prezıdenttiń agrarlyq sektorǵa sý únemdeý tehnologııalaryn engizý jónindegi tapsyrmalarynyń oryndalýyn tekserdi ári óńirdiń sý sharýashylyǵy ınfraqurylymynyń jaı-kúıimen tanysty.

Sý únemdeý jaýapkershiligi

Premer-mınıstr zama­naýı sý únemdeý tehnologııalaryn iske qosqan Shıeli aýdanyndaǵy «Aqmaıa» sharýa qojalyǵynyń egis alqaptarynda boldy. Sharýa­shylyqta kúrish, kúzdik bıdaı jáne jońyshqa ósiriledi, al sýarý úshin sýdy utymdy tutyný júıeleri qoldanylady. Qoldanylǵan sheshim­derdiń tıimdiligi osy jyl­dyń vegetasııalyq kezeńiniń mysalynda kórsetildi.

Oljas Bektenov óńirdiń negizgi gıdrotehnıkalyq nysandarynyń jumysymen tanysty. Atap aıtqanda, Syrdarııa aýdanynda ornalasqan «Áıtek» sý torabynyń jumysyn tekserdi. Sý toraby 2004 jyly SARATS jobasy aıasynda paıdalanýǵa berilgen. «Áıtek» arqyly 13 myń gektar egis alqaby men 3 319 gektar kól júıesi, sondaı-aq 120,8 myń gektar shabyndyq jáne jaıylymdyq jerler sýmen qamtamasyz etiledi.

Premer-mınıstr Qyzylorda qalasy, Qyzylózek aýyldyq okrýgine qarasty 120 myń gektardan astam aýmaqtaǵy kól júıesi men jaıylymdyq jerlerdi sýmen qamtamasyz etetin Qaraózek arnasyna áýeden sholý jasady.

Qyzylorda sý torabyn aralaý barysynda sý resýrstary jáne ırrıgasııa mınıstri Nurjan Nurjigitov pen oblys ákiminiń orynbasary Baqyt Jaqanov óńirdegi sý sharýashylyǵy jaǵ­daıy men qazirgi qabyldanyp jatqan sharalar týraly baıandady. Qyzylorda sý toraby 1956 jyly paıdalanýǵa berilgen jáne 120 myń gektar aýmaqty sýarýdy qamtamasyz etedi.

Sapar barysynda Premer-mınıstr Memleket basshysynyń sý únemdeý tehnologııalaryn qarqyndy túrde engizý jónindegi alǵa qoıǵan mindetine nazar aýdartty. Bul qazirgi gıdrologııalyq jaǵdaıda óte ózekti. Osyǵan baılanysty Úkimettiń basa kóńil bólip otyrǵany – aýyl sharýashylyǵy óndirýshilerin turaqty sýmen qamtý, sonyń ishinde olardy sýdy tıimdi paıdalanýdyń zamanaýı tehnologııalaryna kezeń-kezeńimen kóshirý. Osy turǵyda 2024 jyly Sý jáne ırrıgasııa mınıstrligi Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligimen birlesip ınvestısııalyq sýbsıdııalaý jáne sýarmaly sý erejelerine tıisti ózgerister engizgen edi. Soǵan sáıkes tamshylatyp jáne jańbyrlatyp sýarýdy engizgen sharýashylyqtarmen sýdy paıdalanýǵa arnalǵan kelisimsharttar basymdyq berý tártibimen jasalady. Qalǵandary qaldyq sý kólemi jáne sýdy únemdeıtin sheshimderge kóshý mindettemesi bolǵan jaǵdaıda ǵana sý resýrstaryn ala alady.

Egistik qurylymyn árta­rap­tandyrý jumystary júıeli júrgizilýde. AО́K-ti damy­tý­dyń 2030 jylǵa deıingi tujy­rym­damasyna sáıkes ylǵalsúıgish daqyldardyń alqaptaryn qysqartý kózdelip otyr. Atap aıtqanda, kúrish pen maqta alqaby 41 myń gektarǵa, onyń ishinde kúrish alqaby 10 myń gektarǵa azaıtylmaq. Sonymen qatar júgeri men jemshóp daqyldarynyń óndirisi keńeıip, aýyl sharýashylyǵy ónimderin tereń óńdeý salasy damýda. Bul sharalar sýarmaly jerlerdegi sý tutynýdyń úlesin kem degende 20%-ǵa tómendetýge baǵyttalǵan. О́ńir­de sý balansynyń turaqty­ly­ǵyn qamtamasyz etý úshin melıorasııa boıynsha sharalar engizilýde. Máselen, Túrkistan jáne Qyzylorda oblystarynda 118 tik drenaj júıesi jáne 243 sorǵy agregaty iske qosyldy. Kollektorlyq-drenajdy sýdy qaıta paıdalaný júzege asyrylady jáne kezektestire ári túngi sýarý júıesi tájirıbeden ótip jatyr.

Sapar qorytyndysy boıynsha Oljas Bektenov sýdy tıimdi paıdalaný tájirıbesin keńeıtý jáne sharýalardy sýarýdyń zamanaýı ádisterine kóshýge yntalandyrý qajettigin atap ótti. Jalpy alǵanda, Úkimet bul baǵyttaǵy jumysty óńirlermen, jaýapty mınıstrliktermen jáne sý paıdalanýshylarmen úılestire otyryp jalǵastyrady. 

Sońǵy jańalyqtar