Foto: Ashyq derekkóz
Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi Memlekettik eńbek ınspeksııasy komıtetiniń dereginshe, jyl basynan beri óndiristik jaraqattaný koeffısıenti (1000 jumyskerge shaqqandaǵy jazataıym oqıǵalardyń jıiligi) 0,13 boldy. Dese de, elimizdiń óndiristik aımaqtarynda jumyskerlerdiń jaraqattanýy áli de joǵary. Máselen, Qaraǵandy oblysynda – 103, Shyǵys Qazaqstan oblysynda – 89, Pavlodar oblysynda – 68, Aqtóbe oblysynda – 64, Atyraý oblysynda – 48, Almaty qalasynda 51 adam zardap shekti. Eń kóp zardap shekkender taý-ken metallýrgııa ónerkásibinde – 17,4 %, qurylys salasynda – 10,2%.
Jazataıym oqıǵalar negizi-nen óndiristegi jumystyń tıisti deńgeıde uıymdastyrylmaýy (34,2%), jábirlenýshiniń óreskel abaısyzdyǵy (33,6%), eńbek qaýipsizdigi men eńbekti qorǵaý erejelerin buzý (8,5%), jol qozǵalysy erejelerin buzý (7,8%) saldarynan bolǵan.
Eńbekti qorǵaýǵa qatysty quqyq qorǵaý organdaryna 730 materıal jiberildi, sonyń negizinde 211 qylmystyq is qozǵaldy. Qaýipsiz eńbek jaǵdaıyn nyǵaıtý men óndiristik jaraqattanýdy azaıtý – Úkimet pen Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń negizgi mindetteriniń biri. Bes jylda memlekettik organdar men jumys berýshilerdiń eńbekti qorǵaýǵa qatysty qabyldaǵan keshendi sharalarynyń nátıjesinde óndiristik jaraqattaný deńgeıi 6,7%-ǵa tómendedi. Profılaktıka men buzýshylyqtyń aldyn alý maqsatynda 3 262 kásiporyn qaýipsizdik pen eńbekti qorǵaý standarttaryn engizdi. 2019 jyldan beri «Nóldik jaraqat – Vision Zero» tujyrymdamasy 610 kásiporynda belsendi jumys atqarylyp keledi.
Budan bólek, «Onlaın eńbek konsýltanty» elektrondyq servısi iske qosyldy. Ol jumysker men jumys berýshiniń arasynda qashyqtyqtan ózara árekettesýdi qamtamasyz etip, eńbek zańnamasynyń tıimdiligin arttyrýǵa múmkindik beredi. Servıs jumys berýshiniń eńbekti qorǵaý talaptarynyń saqtalýyn qarastyrady. Iske qosylǵaly 50 125 jumys berýshi ıgiligin kórdi.
2024–2030 jyldarǵa arnalǵan qaýipsiz eńbek tujyrymdamasy negizgi 4 baǵytty kózdeıdi. Olar – táýekelge baǵdarlanǵan tásil negizinde eńbekti qorǵaýdyń ulttyq júıesin jańǵyrtý, jumys oryndarynda táýekeldi tómendetý jónindegi sharalardy ekonomıkalyq yntalandyrý, kásibı quzyrettilikter men ǵylymı áleýetti damytý, sondaı-aq eńbekti qorǵaý salasyndaǵy baqylaý men monıtorıngtiń tıimdiligin arttyrý. Tujyrymdama óndiristik jaraqattaný men kásiptik syrqattanýshylyq deńgeıin tómendetýge yqpal etedi.