Kollajdy jasaǵan – Záýresh SMAǴUL ,«EQ»
Mýzeı qoryna qosylǵan qujattardyń mańyzdysy – 1925 jyldyń 11 aqpanynda astanany Qyzylorda qalasyna kóshirý týraly Orynborda qabyldanǵan qaýlynyń kóshirmesi. 1928 jyldyń sáýir aıynda Qyzylorda men Almaty qalalaryndaǵy qurylystardy baqylaý týraly jıyn hattamasy da nazar aýdarýǵa turatyn qujat.
«Arhıvtik qujattardyń ishinde Qyzylorda qalasy qurylysynyń sapasyna baılanysty Alash qaıratkerleri A.Kenjın men M.Tynyshbaevtyń jumysyn tekserýge baılanysty otyrystyń hattamalary da kezdesedi. Jalpy, bastapqyda jańa astanada memlekettik organdarǵa oryn taýyp berý ońaı bolmaǵany baıqalady. Qarjynyń jospardaǵydan az bólinýi salynyp jatqan qurylys sapasyna da áser etipti. Aınalyp kelip, is basynda júrgen Aspandııar Kenjın, Muhametjan Tynyshbaev sekildi azamattar men A.Býdassı sekildi mamandar aıyptalady», deıdi oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıiniń ǵalym-hatshysy Ashat Saılaý.
Jańa astanada baılardy tárkileý týraly alǵashqy otyrys 1928 jyldyń mamyr aıynda ótipti. Kámpeskelenetin baılardyń tizimi jasalyp, olarǵa qoldanylǵan shara týraly gazet betine maqala jarııalaý jaǵy qatty qadaǵalanypty.
Ashyq jazylmasa da qujattardan HH ǵasyrdyń alǵashqy shıregindegi ashtyq el ómirine úlken ózgeris ákelgeni baıqalady. Qyzylorda astana mártebesin ıelengen jyldary tek nan daıyndaýǵa qatysty kóptegen jınalys ótipti. Sonyń jıyrma-otyzy 1928 jyly uıymdastyrylǵan.
Sol ýaqytta baspasózge jazylýdy uıymdastyrýǵa erekshe den qoıylǵan eken. Mysaly, 1928 jyldyń maýsymynda «Áıel teńdigi» jýrnalyna jazylym barysy qaralǵan jıyn.
«Sonymen birge jýrnalǵa J.Aımaýytuly, M.Jumabaev, S.Seıfýllın, I.Jansúgirov, B.Maılın, S.Esova, N.Quljanovalar jarııalaǵan maqalalardyń kólemi kórsetilgen qujattar da bar. Qazir mýzeı qyzmetkerleri tarapynan «Áıel teńdiginiń» 1927 jylǵy bir sany tóte jazýdan aýdarylyp jatyr.
Arhıvten alynǵan qujattar ishinde 1925–1927 jyldary salynǵan ǵımarattar fotosýretteri men sáýletshilerdiń fotoarhıvtik qujattary bar. Qujattardy qaraý barysynda Alash qaıratkerleriniń Qyzylordadaǵy kezeńine basa nazar aýdarǵan edik. Osy baǵytta qolymyzǵa tıgen 1925–1926 jylǵy qala sıpattamasynyń tarıh úshin mańyzy erekshe. Ony jazǵan – Alash qaıratkeri Serikbaı Aqaev. Esepte Qyzylorda qalasynyń áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵdaıy, turǵyn úılerdiń jaı-kúıi naqty jazylǵan. Iаǵnı qalanyń astana kezeńindegi shynaıy beınesi baıandalǵan. Bolashaqta qolǵa tıgen qujattardy júıelep, osy kúni umytylýǵa aınalǵan Serikbaı Aqaev týraly izdenisimizdi tereńdete túskimiz keledi», deıdi Ashat Saılaý.
Qyzylorda
