Sýretterdi túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
Kásiporyn tarıhy 1993 jyly anestezıolog-dáriger Keńes Qazbaǵaruly Qusaıynovtyń taǵdyrly sheshiminen bastaý aldy. Jalpy hırýrgııa, onkologııa júıesinde uzaq jyl eńbek etken bilikti maman sterıldi plastıkalyq kateter, drenaj tútikteri, qysqyshtardyń túgeldeı shetelden tasymaldanatynyna qynjylatyn. Sol kezeńdegi ótpeli ýaqyttyń qıyndyǵyna qaramastan, ol shıkizatty syrttan aldyrsa da, daıyn ónimdi ózimizde jasaýǵa bel býdy. Shıkizat daıyndaý máselesin bolashaqtyń enshisine qaldyrdy.
О́kinishke qaraı, kompanııanyń basy-qasynda júrgen azamat Keńes Qusaıynov 1997 jyly ómirden ozdy. Bastaǵan isin jary, seriktestiktiń qazirgi dırektory Baǵlan Baqqulova jalǵastyryp áketti. Ol alǵashqy jyldary birneshe termoplast-avtomat satyp alyp, eski garajdardy kúrdeli jóndeýden ótkizip, buıymdardyń alǵashqy úlgilerin shyǵarǵanyn tebirene eske alady. Ýaqyt óte kele qaraýsyz ǵımarat 1 150 sharshy metrlik úlken sehqa aınaldy. Baǵlan Dosjanqyzy bastaǵan ujym halyqaralyq kórmelerde jabdyqtardy, ozyq tehnologııalardy zerttep, álemdik zaýyttardyń tájirıbesin óndiriske engizdi. «Damý» qorynyń sýbsıdııalaý, kepildik berý quraldary arqyly 566 mln teńge nesıe, 32 mln teńge kepildik rásimdelip, zamanaýı jabdyqtar alyndy, aınalym qarajaty tolyqtyryldy.
Kompanııanyń atqarýshy dırektory, medısına ǵylymdarynyń kandıdaty Rýslan Ahmetovtiń aıtýynsha, zaýyt – respýblıkada medısınalyq ekstrýzııaǵa mamandanǵan, postkeńestik keńistikte tolyq sıkldi óndiris jolǵa qoıylǵan sanaýly kásiporynnyń biri. Qazirgi tańda 7 myń sharshy metr aýmaqty alyp jatqan keshende óndiristik jeliler, zerthanalar, qoıma úı-jaılary oryn tepken. Munda kateter, drenajdyq tútikterden bastap, kindik qysqyshtary, endoskopııaǵa arnalǵan qurǵatqyshtarǵa deıin 150 túrli buıym shyǵarylady. Jyldyq qýattylyǵy – shamamen 4,5 mln dana ónim. Bul kólem eldegi medısınalyq mekemeler qajettiliginiń 99%-yn óteýge qaýqarly.
Rýslan Ahmetov bul materıaldarsyz birde-bir hırýrgııalyq operasııa ótpeıtinin alǵa tartady. Buryn ımporttyq kateterler naryqta 60-120 eýro tursa, qazir otandyq ónim baǵasy 200 ben 2 000 teńge aralyǵynda ǵana. Apparatýralyq jabdyqtalýy jaǵynan zaýyt AQSh, EO elderi, Ońtústik-Shyǵys Azııada jumys isteıtin balama óndiris oryndarynan kem túspeıdi.
Tehnologııalyq úderistiń barlyq kezeńi: medısınalyq ekstrýzııa, qysymmen quıý, frezerleý, jınaý, qaptaý, sterıldeý jumystary N14 synybynyń asa taza jaǵdaıynda júrgiziledi. О́ndiris ornyndaǵy tazalyq birden nazar aýdartady. Aýanyń bir tekshe metrindegi mıkrobólshekter sany 43 myńnan aspaıdy. Bul kórsetkish aýrýhanadaǵy operasııalyq bólmeniń tazalyǵy deńgeıinen de birneshe ese joǵary. Sterıldikti qamtamasyz etetin qondyrǵylar orasan zor elektr energııasyn tutynady. Aýa táýligine 24 saǵat taza bolýǵa tıis bolǵandyqtan, kommýnaldyq tólem quny da joǵary. Sol sebepti kásiporyn tolyǵymen avtonomdy keshen retinde jabdyqtalǵan. Onyń barlyq tehnologııalyq jeliniń úzdiksiz jumysyn qamtamasyz etetin jeke transformatorlyq qosalqy stansasy, kompressorlyq, qazandyq júıesi bar. Osynaý kúrdeli júıege nebári tórt ınjener qyzmet kórsetedi.
О́nimniń búkil jelisi ISO 13 485 halyqaralyq sapa standartyna sáıkes sertıfıkattalǵan. Kásiporynnyń jyl saıyn halyqaralyq aýdıtten ótetin jeke zerthanasy, sapany baqylaý bólimi jumys isteıdi. Pnevmatıkalyq júıeler materıal-plastıfıkatordy tikeleı termoplast-avtomattarǵa, ekstrýzııalyq jelilerge beredi. Daıyn buıymdar sterıldeý, oraý, baqylaý satylarynan ótedi.
Qazirde shıkizat shetelden satyp alynady. Onyń quramynda ftalat joq, adam aǵzasy úshin tolyǵymen qaýipsiz, óıtkeni ónimder ishki organdarmen tikeleı baılanysqa túsedi. Degenmen kompanııa ortamerzimdi perspektıvada shıkizatty otandyq munaı óńdeý zaýyttarynan alý maqsatynda kelissózder júrgizip jatyr. Sondaı-aq pasıentterdiń jaraqat alý qaýpin tómendetý úshin jańa ónim – tunbasyz kateterler daıyndaý qolǵa alyndy. Sarapshylardyń pikirinshe, 30 táýlikke deıin paıdalanýǵa jaramdy bul ınnovasııa eresekterge de, nárestelerge de qolaıly bolady.
Árıne, óndirisshilerdi tolǵandyratyn túıtkilder de joq emes. R.Ahmetovtiń aıtýynsha, bıýrokratııa, rásimdeýdiń uzaqtyǵy bızneske qolbaılaý bolyp otyr. Keıingi jyldary dárilik zattar, medısınalyq buıymdardy satyp alýdyń shekti baǵalary, tizimderi bar buıryqtardy bekitýdiń keshiktirilýinen, qoımalar kontrabandalyq ónimderge tolyp ketý qaýpi bar.
Zaýyt ókilderi ónim suryptalymyn ulǵaıtý úshin Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń jetekshilik etetin departamentimen tyǵyz yntymaqtastyqqa úmitti. Joǵary tehnologııa, ınjenerlik oılylyq, sırek kezdesetin derbestik deńgeıin úılestirgen bul kásiporyn – otandyq ónerkásiptiń mańyzdy bólshegi.
ALMATY
