Mirjaqyp maqalasynda qate basylǵan sózdiń maǵynasy da, ajary da buzylatynyn aıta kelip, qazaq baspasózindegi emle qatesin sóz etedi. Ásirese qate basylǵan kitaptardyń qoǵamǵa tıgizetin rýhanı hám materıaldyq zııanyn naqty mysaldarmen dáıekteıdi. Qazaq baspasózindegi saýatsyzdyqtyń ulttyq mádenıetke nuqsan keltiretin úlken másele ekenin alǵa tartyp, bul iske jazýshylar da, korrektorlar da, baspa oryndary da jaýapty ekenin eske salady. Mirjaqyp maqalasynyń sońynda: «Teginde, bizge durys emlege boısunbaı bolmaıdy», – deı kelip, 9 naqty usynys aıtady. «...Osy kórsetken sharalar oryndalatyn bolsa, budan keıin baspasózimiz qatesiz shyǵady dep sene alamyz. Baspasózdiń qatesiz shyǵýy jaǵyn olqy jumys dep qomsynbaı, aıryqsha kóńil bóletin ýaqyt jetti», dep qorytyndylaıdy. Osylaısha, ol syn aıtyp qana qoımaı, máseleniń sheshimin de qatar usynady.
Mirjaqyp bul maqalany nege jazdy? О́ıtkeni 20-jyldary qazaq qoǵamynda álipbı, emle máselesi kún tártibinde turdy. Sol sebepti Mirjaqyp osy maqalasy arqyly baspasózdiń sapasyn kóterýdi maqsut tutty. Qarap otyrsaq, bul taqyryp áli de ózekti. Aqparat taratý jyldamdaǵan saıyn mátinniń sapasy tómendep barady. Ásirese saıttar men olardyń áleýmettik jelilerinde orfografııalyq qateler, maǵynalyq burmalaýlar kezdesip qalady. Sol sekildi latyn qarpimen jazylǵan dúken, mekeme ataýlarynda da birizdilik joq. Bul da óz kezeginde emle máselesin týyndatyp otyr. Álbette másele bir ǵasyr burynǵydaı kúrdeli emes, alaıda tolyq sheshildi deýge de áli erte.
Qaı zamanda bolsyn, til tazalyǵy qoǵam damýynyń aınasy sanalady. Mirjaqyp 1926 jyly jazylǵan taǵy bir maqalasynda bul taqyrypqa arnaıy toqtalady. «Aýyl tili» gazetiniń 1926 jylǵy №1 sanynda jarııalanǵan «Qazaq tiliniń muńy» maqalasynda Mirjaqyp Dýlatuly qazaq tiliniń taǵdyry, onyń burmalanýy men qorlanýyn ashyna jazady. Madııar búrkenshik atymen jarııalanǵan maqalada Mirjaqyp qazaq tili atynan sóılep: «Men zamanymda qandaı edim? Men aqyn, sheshen, tilmar babalaryńnyń bulbuldaı saıraǵan tili edim. Móldir sýdaı taza edim. Jarǵa soqqan tolqyndaı ekpindi edim. Men narkeskendeı ótkir edim. Endi qandaımyn? Kirlenip baramyn, bylǵanyp baramyn. Jasydym, muqaldym. Men ne kórmedim?» – dep muń shaǵady. Maqalanyń ereksheligi sonda – ol tildi keıipteý ádisi arqyly sóıletedi. Bir maqala aıasynda tildiń shubarlanýy, saýatsyz aýdarma, jasandy termınder, «qazaqylandyrý» sekildi birneshe máseleni qamtıdy. Sondaı-aq maqalasynyń sońynda qazaq tilin qorǵaýshy, janashyr tulǵa retinde Jalaý Myńbaıulyna ún qatady: «Jalaýjan, men saǵan jalynam, «Aýyl tilin» shyǵaramyn, gazetim naǵyz aýyl tilimen, taza qazaq tilimen jazylady degende ishim eljirep ketedi… Seniń ne keregińe men daıynmyn. Biraq meni qorǵa, taza saqta, kóringen tilmáshtaryńa taǵy da qor qylma». Osylaısha, Mirjaqyp qoǵamdaǵy qordalanǵan máselege ún qosyp, tildiń qadirin kóterýdi, shala aýdarmadan saqtanýdy, ana tiliniń tabıǵı qalpyn saqtaýdy talap etti.
Madııardyń eki maqalasyn nege mysal ettik? Eki maqala da týra 100 jyl buryn jazyldy. Ekeýi de til taqyrybyn qaýzady. Birinshisinde – baspasózdegi emle qatesi, ekinshisinde tildiń shubarlanýy men shala aýdarma máselesi kóterildi. Iаǵnı eki maqalada da tilge janashyrlyq basym. Ekeýinde de til qatynas quraly ǵana emes, ulttyq bolmystyń ózegi retinde qarastyralady. Shynynda, til – ulttyq bolmysymyzdyń negizi. Bul taqyryptyń júz jyl ótse de ózekti bola beretini bálkim sodan bolar!
