Kásiptik bilimniń keleshegi zor

Keshe Premer-Mınıstrdiń orynbasary Berdibek Saparbaev oblysqa kelgen jumys sapary barysynda kásiptik-tehnıkalyq kadr­lardy daıyndaý boıynsha Ulttyq keńestiń selektorlyq otyrysyn ótkizdi. Jıynǵa ortalyq jáne jergilikti atqarýshy organdardyń, Ulttyq kásipkerler palatasynyń, bilim berý mekemeleriniń, ulttyq kompanııalardyń, qoǵamdyq jáne halyqaralyq uıymdardyń basshylary qatysty. Otyrysqa qatysýshylar dýaldy bilim berý júıesin engizý, kolledjderdi iri kompanııalardyń basqarýyna berý, sondaı-aq eńbek naryǵynyń kadrlarǵa degen suranysyn boljaý máselelerin qyzý talqylady. Bilim jáne ǵylym mınıstri Aslan Sárinjipov dýaldy oqytý júıesin damytýǵa qazir memleket kóńil bó­lip otyrǵanyn aıtty. Al ózderine qajet kadrlardy daıyndaýǵa bıznes qu­rylymdardyń yqylasy azdyǵyn alǵa tartty. Bilim jáne ǵylym mınıstri málimdegendeı, qazirgi ýaqytta dýaldy oqytý júıesi elimizdegi 3225 kásiporyn men 280 kolledjdiń yntymaqtastyǵy aıasynda engizilýde. Biraq soǵan qaramastan, óńirlerde áli de bolsa júıeli jumystar júrgizý qajettigin atap ótti. Bunyń negizgi sebebi jumys isteıtin ónerkásip kásiporyndarda kolledj shákirtterin óndiriske jiberý úshin qajetti baza joq. Mundaı jaǵdaıda oqý oryndarynda nemese resýrs ortalyqtarynda óndiristik ortaǵa olardy beıimdeý jáne is júzindegi tájirıbelik jumystardy kásiporyndar alańdaryna birtindep kóshýmen dýaldy bilim berýdiń beıimdelgen ádisterin engizgen durys, dep atap ótti ol. Elimiz 2050 jyly álemniń eń ozyq 30 eliniń qataryna enýi qajet. Bul belesti baǵyndyrý úshin eń aldymen, bilimdi de bilikti kadrlar qajet bolady. Bul maqsatqa jetý úshin Elbasy elimizde dýaldy oqytý júıesin engizýdi tapsyrdy. Dýaldy oqytý júıesi degenimiz – oqýshyny oqý orny men óndiriste qatar oqytý. Iаǵnı, bolashaq maman óndiriste óz bilimin is-tájirıbe retinde synap kó­re alady. Alaıda, elimizdegi kásiptik-teh­nı­kalyq kolledjderdiń tek 8 paıyzy ǵana dýaldy júıe boıynsha bilim beredi eken. Bul máselege qatysty Ulttyq kásip­ker­ler palatasy tóraǵasynyń orynbasary Nurjan Áltaev óz oıyn bildirdi. Onyń aıtýynsha, kolledjderdiń oqytý úderisi keı kezde kásiporyndardyń talap-údesinen shyqpaı jatady. Jalpy, kásipkerler tarapynan qyzyǵýshylyq joq emes. Máselen, byltyrǵy jyly 13 myń maman daıyndaýǵa 666 ótinish túsken. – Jalpy, 2014 jyly kásibı-tehnı­kalyq mamandardy daıyndaýǵa memleket tarapynan 96 mlrd. teńge qarjy bó­lingen. Qarjylandyrý jyl ótken saıyn ósip otyrady. Tek jergilikti bılik­tegiler, bul jumysty qatań baqylaýǵa alý kerek, – dedi Berdibek Saparbaev. B.Saparbaev Memleket basshysynyń tapsyrmasyn oryndaý aıasynda elimizde «Nurly Jol» jáne ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamalaryn júzege asyrý úshin 35 myńǵa deıin jas mamandy, onyń ishinde, 18 myń kásiptik-tehnıkalyq bilimi bar mamandy tartý josparlanǵanyn aıtty. Vıse-premer memlekettiń dýaldy bilim berýdi damytýǵa jan-jaqty qoldaý kórsetip jatqanyn, al, bul jańashyldyqtan qoǵam naqty nátıjeler kútetinin aıtyp ótti. «Kolledjderdi kompanııalardyń senimdi basqarýyna berý mysaldary bar, biraq olar jetkiliksiz. Elbasynyń tapsyrmalaryna sáıkes oqý oryndarynyń beıinin saqtaýdyń mindetti shartymen bul úderisti jedeldetý qajet. Memleket bıznes úshin barynsha qolaıly jaǵdaı jasaýda jáne bıznes te qyzyǵýshylyq pen áleýmettik jaýapkershilik tanytýy tıis», dedi B.Saparbaev. Al, oblys ákimi Qanat Bozymbaev oblystaǵy kolledj túlekteriniń 72 paıyzy jumysqa ornalasýda, dep atap ótti. О́ıtkeni, óndiristi óńirde irili-usaqty kásiporyndar kóp. Mysaly, hımııalyq-tehnıkalyq kolledj oqýshylary bul kúnderi munaı-hımııa zaýytynda dýaldy júıe boıynsha bilim alýda. Sol sııaqty, «Qazaqstan Alıýmınıı» zaýytyna qarasty 7 lıseıde de dýaldy oqytý júıesi jaqsy jolǵa qoıylǵan. Ekibastuzda, Aqsýdaǵy kásiporyndar túgeldeı osy jańashyl júıeniń nátıjelerin kórýde. Jıyndy qorytyndylaǵan Vıse-premer dýaldy bilim berý júıesin engizýdiń, kásiporyndarǵa arnap krı­terııler daıyndaýdyń naqty nátı­je­lerine jetýge qatysty tıisti memle­kettik organdarǵa birqatar naqty tapsyrmalar berdi, olar kolledjderdi senimdi basqarýdy, sondaı-aq ekonomıka salasynyń naqty suranystaryn eskere otyryp, kadrlar daıarlaýdy óz qoldaryna alady. Tústen keıin B.Sa­parbaev ob­lystaǵy bilim berý, den­saý­lyq saqtaý mekemeleri men kásip­oryndardy aralady. Farıda BYQAI, «Egemen Qazaqstan». Pavlodar oblysy.