Elbasy usynǵan reformalar Arqa jurtynyń qoldaýyna ıe bolýda
Elbasy Nursultan Nazarbaev usynǵan bes ınstıtýttyq reforma Qaraǵandy oblysyndaǵy jurtshylyq tarapynan da qyzý qoldaýǵa ıe. Tuńǵysh Prezıdentti úlken saıası ómirdiń bıigine samǵatqan Saryarqa óńiriniń turǵyndary ómirimizge ózgeris ákelýdi murat etken bul bastamaǵa óz úlesterin barynsha qosýǵa nıetti. «100 naqty qadam» – Ult jospary qujaty Qaraǵandy syndy Otanymyzdyń ındýstrııalyq tiregi bolyp sanalatyn áleýetti oblystyń dúr silkinip, zaman talabyna saı zor múmkindikterge qulash sermeýine mol múmkindik beredi. Elbasy atap kórsetken 100 naqty qadamnyń oblystyń saıası-áleýmettik ómiriniń jandanýyna, óńirdi meken etip jatqan talaı ult pen ulystyń balalary arasyndaǵy yntymaq pen birliktiń nyǵaıýyna, óndiristik kúshterdiń jańa belesterge kóterilip, el ekonomıkasynyń damýyna zor úles qosýyna ıgi áserin tıgizeri sózsiz. Qazaqstan Prezıdenti bul reformalardyń memleketimizdiń nyǵaıyp, álemniń damyǵan 30 eliniń qataryna qosylýyna qolaıly jaǵdaı týǵyzatynyn atap ótti. Ári-beriden soń bul – «Qazaqstan-2050» Strategııasy baǵdarlamasyn iske asyrýǵa bastar jol. Mundaı reformalardy júzege asyrý tek bılik pen halyqtyń birikken kúshiniń ǵana qolynan keledi. Memlekettiń qabyrǵasyn nyǵaıtatyn bes reforma jarııa etildi, bul mańyzdy qujatty qazaqstandyq qoǵamnyń damý baǵytyn aıqyndaıtyn sara jol dep senimmen aıtýǵa bolady. Tómende Memleket basshysy Nursultan Ábishuly Nazarbaev usynǵan bes ınstıtýttyq reformaǵa ún qosqan qaraǵandylyq azamattardyń oı-pikirlerin jarııalap otyrmyz. * * * Toqtarhan YSQAQOV, «ArselorMıttal Temirtaý» AQ jumysshysy: – Elbasynyń bes ınstıtýttyq reformany júzege asyrý boıynsha «100 naqty qadam» – Ult josparyn óz basym elimizdegi Jańa Ekonomıkalyq Saıasat pen ınfraqurylymdyq damýdyń negizi esebinde qabyldadym. Qazirgi tańda biz memleketti qalyptastyryp, onyń irgetasyn nyǵaıtý kezeńinen óttik. Endigi maqsat – Qazaqstannyń baı da baqýatty el bolýyn qamtamasyz etý. Mine, osy asqaraly mindetterdi júzege asyrý úshin el Prezıdentiniń bes ınstıtýttyq reformasy: «zamanaýı memlekettik apparatty qalyptastyrý, zań bıligin qamtamasyz etý, ındýstrııalyq jáne ekonomıkalyq ósý, bolashaqtaǵy biryńǵaı ult, transparentti jáne esep beretin memleket» qoǵam ómirine jol tartty. Ult jospary negizinde joǵary tehnologııalyq jumys oryndaryn qurý, kásibı bilim berýdiń rólin arttyrý, ınvestısııany ekonomıkalyq damýǵa baǵyttaý, óndiristi qurylymdyq qaıta qurýǵa ulttyq qordy paıdalaný, ınfraqurylymdy ári qaraı damytý, kúre joldar qurylysyn salý syndy qadaý-qadaý tapsyrmalar berildi. Memleket basshysyn tolyǵymen qoldaımyz. Ǵylym bılegen avtomattandyrý jáne robottandyrý zamanynda jahandyq básekege tótep berý úshin biz jańa tehnologııalarmen, aqparattyq resýrstarmen qarýlanýymyz kerek. Elbasynyń bizdiń aldymyzǵa qoıǵan asqaraly mindetteri oryndalmas arman dep aıta almaımyn. Biz birigip kúsh bolǵan kezde ǵana mundaı asýlardy baǵyndyryp, bıik maqsattarǵa mindetti túrde jetemiz. Bizdiń kúshimiz qazaqstandyqtardyń birliginde. * * * Tólegen ÁShIMOV, «Atameken» óńirlik kásipkerler palatasy janyndaǵy qurylys komıtetiniń tóraǵasy: – Memleket basshysy usynǵan bes ınstıtýttyq reformalar qazaqstandyq qoǵamdaǵy júıeli ózgeristerdi tereńinen qozǵaıdy. Shyn mánisinde, bul ózgerister bizdi aldyńǵy qatarly damyǵan elder sanatyna qosatyn qýatty kúsh. Dál osyndaı oń ózgerister bizdegi qurylys salasyna da óziniń ıgi yqpalyn tıgizý kerek dep sanaımyn.Elbasy «100 naqty qadam» Ult josparynda birqatar naqty tapsyrmalardy atap kórsetti. Sonyń biri – saraptama isin monopolııasyzdandyrý. Kúni búginge deıin bul sharýa memlekettik organdardyń ýysynda bolyp keldi. Sol sebepti de jedel áreket pen jumys sapasyna keri áserin tıgizip keledi. Jalpy, ruqsat berý tártibin jeńildetý – der kezinde qolǵa alynǵan mańyzdy sharýa. Sonymen qatar, Elbasy usynǵan taǵy bir mańyzdy reforma – baǵa belgileýdiń resýrstyq tásiline kóshý. Bul jerde qaraǵandylyq qurylysshylardyń dáleldi baza men naqty usynystardy jınap, uzaq jyldardan beri bul pozısııany jaqtap kele jatqanyn atap ótý kerek. Al búgingi kúni Memleket basshysy tapsyrmasynyń arqasynda bul baǵytta naqty qadamdar jasalý ústinde. Alaıda, bul másele áli de bolsa óziniń ózektiligin joǵalta qoıǵan joq, alda asa qıyn asýlar kútip tur. О́ńirlik kásipkerler palatasy damý reformasynyń barysyn barynsha qoldap jatyr. Atap aıtar bolsaq, óńirlik palatanyń qoldaýymen Qurylys júrgizýshiler qaýymdastyǵy smetashylardy resýrstyq tásilge qaıta oqytý boıynsha kýrstar uıymdastyrdy. Búgingi kúnde oblystaǵy túrli qurylys fırmalarynyń 40 adamy osy kýrstarda bilimin jetildirip shyqty. Kýrs oqýlaryn Astanada arnaıy ázirlengen mamandar men QazUSI qyzmetkerleri júrgizdi. Jobalaýshylar men qurylysshylar jáne qurylys ındýstrııasynyń ókilderi kúsh, tájirıbe jáne múmkindikterdi ortaǵa salyp, tize qossa – klasterlik ortalyqtyń damýyna ıgi áserin tıgizeri anyq. Búginde mundaı ortalyq Qaraǵandy memlekettik tehnıkalyq ýnıversıtetinde qurylǵan. Ortalyqtyń alǵashqy bolyp qolǵa alǵan sharýasy – ishki rynokty qorǵaý sharalaryn qarastyrý. Qazirgi tańda jobalaýshy uıymdar, ınjenerler, ǵalymdar jobalaýdyń eýropalyq kodyna birtindep ótý úderisine mán berse, nur ústine nur bolar edi. Negizi mundaı reforma qajettiligi uzaq jyldardan beri aıtylyp júrgen bolatyn, al búgingi kúni ol shyndyqqa aınaldy. Búgingi tańda tehnıkalyq kartalar ázirleýdi qolǵa alyp, jańa materıaldar men tehnologııalarǵa tehnıkalyq jaǵdaılar týdyrý kerek. Mysaly, qazir «Santehprom» JShS ónimderine TJ (TÝ) ázirlenip jatyr. Qaraǵandylyq mundaı tamasha ónim qajetti jaǵdaılarmen barynsha qorǵalýy tıis. Sonymen qatar, mehanızmder qyzmetine, jańa qasbettik júıelerge, jumsaq metall qurylǵylaryna qajetti tehnologııalyq karta ázirlenýi kerek. Jergilikti materıaldardy qurylysta, ásirese, aýyldyq jerlerdegi qurylys jumystaryna paıdalaný máselelerin qolǵa alý óte mańyzdy sharýalardyń biri. Munyń bári ǵalymdar men jobalaýshylardyń jáne de qurylys materıaldaryn óndirýshilerdiń birigip áreket jasaýyn qajet etedi. Sonda ǵana ol salalyq klaster aıasynda sátimen iske asady. * * * Svetlana ShARDARBEKOVA, Bas prokýratýranyń Quqyqtyq statıstıka jáne arnaıy esepke alý komıteti Qaraǵandy oblysy boıynsha basqarmasynyń arnaıy esepke alý bóliminiń prokýrory: – Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev usynǵan «100 naqty qadam» – Ult jospary árbir qazaqstandyqtyń kókeıindegi asqaq arman men mejeli maqsattardy tap basqany shyndyq. О́ıtkeni, bul ózgeristerdi bizdiń qoǵam kópten beri kútken edi. Jańa Ekonomıkalyq Saıasat túbegeıli ózgeristerdi qajet etedi. Elbasynyń aıtýynsha, buryn Ulttyq qorǵa baǵyttalǵan, tabıǵı resýrstardy satýdan túsken qarjy endi «qıyn kezeńnen ótýge» baǵyttalatyn bolady. Ulttyq qordan qosymsha 500 mlrd. teńge, onyń ishinde 100 mlrd. teńge bıznesti damytýǵa jeńildikpen beriletin nesıelerge, 250 mlrd. teńge bank sektoryn ońtaılandyrýǵa bólinedi. Sonymen qatar, EKSPO-2017 kórmesine, kólik ınfraqurylymdary men Astana áýejaıynyń jańa termınalyna da qarjy bólinetin bolady. Elbasy apatty jaǵdaıdaǵy mektepter men úsh kezeńmen oqıtyn mektepterdiń máselesin sheshýge qosymsha 70 mlrd. teńge bólinetindigin aıtty. Mektepke deıingi mekemelerdegi oryn tapshylyǵy da Elbasynyń nazarynan tys qalmady. Mektepke deıingi mekemelerdegi oryn tapshylyǵyn túbegeıli ózgertý úshin qosymsha 20 mlrd. teńge bólý, osy máseleni sheshý barysynda memleket qarajatymen qatar, jeke bıznesti tartý sharalary tapsyryldy. «Nurly jol» ataýynyń ózi-aq bolashaqqa bastar joldy aıqyndap tur. Elbasy bizge bolashaqqa bastar aıqyn da jarqyn joldy belgilep berdi. Basty nazar ınfraqurylymnyń damýyna, turǵyndardy jumyspen qamtýdy kózdeıtin jańa jumys oryndarynyń ashylýyna aýdarylǵan. Tek, qurylys esebinen 200 myń jańa jumys orny paıda bolady. Ult josparynda qazaqstandyqtardyń turmysyn, sapaly ómir súrýin, jalpy, adamǵa degen qamqorlyqqa erekshe kóńil bólingen. Jalǵa beriletin áleýmettik turǵyn úı máselesin damytýǵa qatysty Elbasy sózi eldiń rızashylyǵyn týdyrdy. Bul – qazirgi álemde teńdesi joq sheshim. Ǵalamdyq daǵdarys ekonomıkalyq damýdy baıaýlatyp, jumys oryndary qysqartylyp jatqan shaqta Elbasynyń kóregendiginiń arqasynda elimizde órkendeýdiń dara jobasy – Jańa Ekonomıkalyq Saıasat baǵdarlamasy qolǵa alynýda. «Nurly Jol» – bolashaqqa bastar jol» Joldaýy ekonomıkany ınnovasııalyq turǵydan ındýstrııalandyrýdy tereńdetýge, áleýmettik ınfraqurylymdardyń sapaly damýyna yqpal etip, nátıjesinde Elbasy belgilep bergen álemniń eń damyǵan 30 memleketiniń qataryna kirý maqsatyna jetkizeri sózsiz. Prezıdent qazaq halqynyń dástúrlerin damytý arqyly rýhanı qundylyqtardy baǵalaý máselesine de erekshe toqtaldy. Dúnıejúzilik tájirıbeler óz mádenıetin qurmetteýdi rýhanı qundylyqtan bólip qaraýǵa bolmaıtyndyǵyn kórsetti. Sondyqtan da mádenı dástúrlerdiń tutastyǵy, óz tarıhy men mádenıetin tereń bilý jáne turaqty túrde zerdeleı otyryp, búgingi urpaqtyń boıyna sińirý – bizdiń mindetimiz. * * * Arman AQYBAEV, 85510 á/b komandıriniń tárbıe jáne áleýmettik-quqyqtyq jumystar boıynsha orynbasary: – Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń bes ınstıtýttyq reforma boıynsha «100 naqty qadam» baǵdarlamasy «Astana» óńirlik qolbasshylyǵy basqarmasynda qyzmet etetin áskerılerdiń júregine senim otyn jaqqan ómirsheń qujattyń biri boldy. Shyndyǵyna kelgende, Memleket basshysy reformasynyń ultty jańǵyrtý isi memlekettik mashınanyń ǵana emes, búkil halyqtyń jumyla kirisetin ortaq isi. Bizdiń ekonomıkamyz turaqty: qazirgi qıyn jaǵdaıdyń ózinde ilgeri jyljýdan tanǵan emespiz. Osyǵan qarap otyryp, Elbasy usynǵan reformalar iske sátti asady dep senimmen aıtýǵa bolady. Menińshe, Memleket basshysy jarııalaǵan «100 naqty qadamdy» qamtamasyz etetin turaqty damýdyń biryńǵaı prınsıpteri men birtutas maqsat saıasaty bizdiń elimizdi jarqyn bolashaqqa bastaıdy. Qazirgi tańda memlekettiń qaýipsizdigin qamtamasyz etetin bizderdiń ıyǵymyzda zor mindetter tur. Bul – halyq aldyndaǵy jaýapkershilikti kúsheıte túsedi. Sonymen qatar, biz kelisim men birlikti tý etken memlekettiń azamattarymyz. Mundaı alyp kúshtiń Otan qorǵaý isi syndy qasıetti jumysta mańyzy óte zor. Elbasynyń «Aldymen myqty memleket pen ekonomıka, sonan keıin saıasat» degen qaǵıdasyn barynsha qoldaımyn. Búgingi ómir shyndyǵy mundaı kózqarastyń durystyǵyna kózimizdi anyq jetkizip otyr. «Máńgilik El» Jalpyulttyq ıdeıasynyń aınalasyna toptasqanda ǵana biz elimizdiń bolashaǵyn qamtamasyz etetin qýatty kúshke aınalamyz. Búgingi ómir talaby osy. Qazaqstan Respýblıkasynyń árbir azamatynyń qasıetti boryshy – Elbasy usynǵan ómirsheń reformalardyń iske asýyna ózindik úles qosý. Jazyp alǵan Qaırat ÁBILDINOV, «Egemen Qazaqstan». Qaraǵandy oblysy.
