Búgingi óskeleń urpaqqa jan-jaqty bilim berý ustazdardan talmaı eńbektenýdi jáne izdenýdi talap etedi. Sol senim bıiginen kórinip júrgen ustazdar az emes. Solardyń qatarynda professor Álmahan Begenuly da bar. Sanaly ǵumyrynyń basym bóligin ǵylymǵa arnaǵan ol óz ujymynyń, stýdent jastardyń qurmetine bólenip keledi.
Onyń Qazaqstan ǵylymyna qosqan úlesi asa zor. Ásirese, elimizdiń dárilik ósimdikter ǵylymynyń damýyna kóp eńbek sińirdi. Álmahan Begenuly qazirgi kezde ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ-de tabysty eńbek etip júr. Uly ál-Farabıdiń «Shákirtke ustaz tarapynan barynsha yntalylyq pen tabandylyq qajet. О́ıtkeni, bular, jurt aıtqandaı, tamshysymen tas tesetin beınebir sý tárizdi», degen sózi Álmahan Begenulyna baǵyshtalyp aıtylǵandaı.
– Ol kisiniń minezi qataldaý kóringenmen, bylaıǵy kezde óte jaıdary, talapshyl ári shákirt júregine jol taba biletin jan. Álmahan aǵamyzdan tálim-tárbıe alýmen qatar, búginde bizder ǵylymnyń qyry men syryna úńilip, bıologııa ǵylymyna den qoıyp otyrmyz, – deıdi ǵylym kandıdattary B.Tynybekov pen T. Bazarbaeva.
Álmahan Begenuly 1983 jyly «Ile Alataýynyń bıik deńgeıindegi ósimdikterdiń morfo-anatomııalyq ereksheligi» taqyrybynda kandıdattyq dıssertasııa qorǵaǵan soń, ózi oqyǵan qara shańyraq – Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń botanıka kafedrasyna oqytýshylyqqa keldi. Sodan beri osy joǵary oqý ornynda eńbek etýde. Tálimger aǵamyz bıologııa mamandyǵynyń stýdentterine de dáris oqyp, zerthanalyq sabaqtar júrgizedi. Elimiz egemendik alǵannan keıin qazaq bólimderindegi stýdentterge asa qajet oqýlyqtar daıarlaýǵa da tikeleı atsalysty. Onyń avtorlyǵymen 1994 jáne 2001 jyldary botanıkadan JOO-ǵa arnalǵan «О́simdikter morfologııasy men anatomııasy» oqýlyǵy jáne «Botanıka termınderiniń qysqasha oryssha-qazaqsha sózdigi» kitaptary jaryqqa shyqty. Sonymen qatar, ol zerthanalyq jumystarǵa, dalalyq oqý praktıkasyna, bólme ósimdikterin ósirýge arnalǵan birneshe oqý quraldary men nusqaýlyqtardyń, 80-nen astam ǵylymı maqalalardyń avtory. Ǵalym «Rızologııa» boıynsha Venada, Tashkentte, Dýshanbede, Sankt-Peterbýrgte, Máskeýde, Tbılısıde jáne Almatyda ótken ǵylymı konferensııalar men sımpozıýmdarda baıandamalar da jasaǵan. Birneshe kandıdattyq dıssertasııaǵa ǵylymı jetekshi boldy.
Álmahan Begenulynyń fakýltettegi qoǵamdyq jáne pedagogıkalyq jumystary ýnıversıtet basshylyǵy tarapynan laıyqty baǵalanyp keledi. Ýnıversıtettiń úzdik tárbıeshi ustazy retinde ol Qurmet gramotasymen, Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń «Qazaqstan Respýblıkasynyń bilim berý isiniń úzdik qyzmetkeri» tósbelgisimen marapattalǵan. Sondaı-aq, ol Qazaqstan ulttyq jaratylystaný ǵylymdary akademııasynyń korrespondet múshesi bolyp saılandy. Ǵalym-ustaz sońǵy jyldary óziniń kásibı salasymen birge, qoǵamdaǵy ár alýan ekologııalyq, kógaldandyrý, ulttyq qundylyqtar, paraqorlyqpen kúres sııaqty ózekti máselelerge qatysty pikirlerin ashyq bildirip júr.
Qoǵam tulǵany qanshalyqty jetildirse, jetilgen tulǵa qoǵamdy sonshalyqty dárejede damytady demekshi, qoǵam damýynda bilim men ǵylymdy birdeı alyp júrý keleli de mańyzdy másele ekendigi aıqyn. Elbasy búginde oqytýshylar aldyna úlken jaýapkershilik júktedi. Bizder ustazymyz Á. Begenulymen birge sol senimdi aqtaý jolynda eńbek etip kelemiz.
Gúljanat MUQANOVA,
ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ
geografııa jáne tabıǵatty paıdalaný fakýltetiniń aǵa oqytýshysy, bıologııa ǵylymdarynyń kandıdaty.
ALMATY.
Búgingi óskeleń urpaqqa jan-jaqty bilim berý ustazdardan talmaı eńbektenýdi jáne izdenýdi talap etedi. Sol senim bıiginen kórinip júrgen ustazdar az emes. Solardyń qatarynda professor Álmahan Begenuly da bar. Sanaly ǵumyrynyń basym bóligin ǵylymǵa arnaǵan ol óz ujymynyń, stýdent jastardyń qurmetine bólenip keledi.
Onyń Qazaqstan ǵylymyna qosqan úlesi asa zor. Ásirese, elimizdiń dárilik ósimdikter ǵylymynyń damýyna kóp eńbek sińirdi. Álmahan Begenuly qazirgi kezde ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ-de tabysty eńbek etip júr. Uly ál-Farabıdiń «Shákirtke ustaz tarapynan barynsha yntalylyq pen tabandylyq qajet. О́ıtkeni, bular, jurt aıtqandaı, tamshysymen tas tesetin beınebir sý tárizdi», degen sózi Álmahan Begenulyna baǵyshtalyp aıtylǵandaı.
– Ol kisiniń minezi qataldaý kóringenmen, bylaıǵy kezde óte jaıdary, talapshyl ári shákirt júregine jol taba biletin jan. Álmahan aǵamyzdan tálim-tárbıe alýmen qatar, búginde bizder ǵylymnyń qyry men syryna úńilip, bıologııa ǵylymyna den qoıyp otyrmyz, – deıdi ǵylym kandıdattary B.Tynybekov pen T. Bazarbaeva.
Álmahan Begenuly 1983 jyly «Ile Alataýynyń bıik deńgeıindegi ósimdikterdiń morfo-anatomııalyq ereksheligi» taqyrybynda kandıdattyq dıssertasııa qorǵaǵan soń, ózi oqyǵan qara shańyraq – Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń botanıka kafedrasyna oqytýshylyqqa keldi. Sodan beri osy joǵary oqý ornynda eńbek etýde. Tálimger aǵamyz bıologııa mamandyǵynyń stýdentterine de dáris oqyp, zerthanalyq sabaqtar júrgizedi. Elimiz egemendik alǵannan keıin qazaq bólimderindegi stýdentterge asa qajet oqýlyqtar daıarlaýǵa da tikeleı atsalysty. Onyń avtorlyǵymen 1994 jáne 2001 jyldary botanıkadan JOO-ǵa arnalǵan «О́simdikter morfologııasy men anatomııasy» oqýlyǵy jáne «Botanıka termınderiniń qysqasha oryssha-qazaqsha sózdigi» kitaptary jaryqqa shyqty. Sonymen qatar, ol zerthanalyq jumystarǵa, dalalyq oqý praktıkasyna, bólme ósimdikterin ósirýge arnalǵan birneshe oqý quraldary men nusqaýlyqtardyń, 80-nen astam ǵylymı maqalalardyń avtory. Ǵalym «Rızologııa» boıynsha Venada, Tashkentte, Dýshanbede, Sankt-Peterbýrgte, Máskeýde, Tbılısıde jáne Almatyda ótken ǵylymı konferensııalar men sımpozıýmdarda baıandamalar da jasaǵan. Birneshe kandıdattyq dıssertasııaǵa ǵylymı jetekshi boldy.
Álmahan Begenulynyń fakýltettegi qoǵamdyq jáne pedagogıkalyq jumystary ýnıversıtet basshylyǵy tarapynan laıyqty baǵalanyp keledi. Ýnıversıtettiń úzdik tárbıeshi ustazy retinde ol Qurmet gramotasymen, Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń «Qazaqstan Respýblıkasynyń bilim berý isiniń úzdik qyzmetkeri» tósbelgisimen marapattalǵan. Sondaı-aq, ol Qazaqstan ulttyq jaratylystaný ǵylymdary akademııasynyń korrespondet múshesi bolyp saılandy. Ǵalym-ustaz sońǵy jyldary óziniń kásibı salasymen birge, qoǵamdaǵy ár alýan ekologııalyq, kógaldandyrý, ulttyq qundylyqtar, paraqorlyqpen kúres sııaqty ózekti máselelerge qatysty pikirlerin ashyq bildirip júr.
Qoǵam tulǵany qanshalyqty jetildirse, jetilgen tulǵa qoǵamdy sonshalyqty dárejede damytady demekshi, qoǵam damýynda bilim men ǵylymdy birdeı alyp júrý keleli de mańyzdy másele ekendigi aıqyn. Elbasy búginde oqytýshylar aldyna úlken jaýapkershilik júktedi. Bizder ustazymyz Á. Begenulymen birge sol senimdi aqtaý jolynda eńbek etip kelemiz.
Gúljanat MUQANOVA,
ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ
geografııa jáne tabıǵatty paıdalaný fakýltetiniń aǵa oqytýshysy, bıologııa ǵylymdarynyń kandıdaty.
ALMATY.
Kóktemgi egiske daıyndyq pysyqtaldy
Qoǵam • Búgin, 00:07
Indonezııa elshisi oraldyq ǵalymdarmen kezdesti
Ǵylym • Keshe
Balabaqshalarda sıfrlyq baqylaý tájirıbesi júrgizilip jatyr
Aımaqtar • Keshe
Jelidegi jelpiný: Jazbany óshirý úshin aqsha suraǵandar isti boldy
Aımaqtar • Keshe
Elimizdiń bes óńirinde sý tasqyny qaýpi joǵary
Qazaqstan • Keshe
40 gradýsqa deıin aıaz: Elimizge arktıkalyq sýyq keledi
Aýa raıy • Keshe
Astana áýejaıynyń ushý-qoný jolaǵy ýaqytsha jabylady
Elorda • Keshe
Álemdik ekonomıkanyń jańa kartasy: Qazaqstan qaı orynda?
Ekonomıka • Keshe