Bizdiń qazirgi zamanǵy úlgidegi teplovoz, elektrovoz, vagondar shyǵarýǵa mamandanǵan úsh kásipornymyz – «Lokomotıv qurastyrý zaýyty», «Tulpar-Talgo», «Elektrovoz qurastyrý zaýyty» ekonomıkalyq daǵdarysty qatty sezinip otyr.
Qıyndyqtarǵa qaramastan bizdiń zaýytymyz 2009 jyldan beri «Evolution» serııasyndaǵy 290 lokomotıv shyǵardy. Biz ónimderimizdi «QTJ» UK» AQ suranysy boıynsha ǵana emes, eksportqa da shyǵaramyz. Bizdiń teplovozdarymyz Ýkraına, Tájikstan, Qyrǵyzstan, Túrikmenstan temir joldarynda júıtkip júr. Búgingi tańda Ázerbaıjan taraby lızıng arqyly on lokomotıv alýǵa suranys berip otyr. Bul árıne, óz kezeginde Qazaqstan Úkimetiniń qoldaýymen júzege asyrylyp otyr. Ulttyq qordan Qazaqstannyń Damý bankiniń enshiles kásiporny «BRK-Lızıng» AQ arqyly uzaq merzimdi qarjy bólindi.
Shıkizattar men bizdiń joǵary sapaly jınaqtaýshy materıaldarymyzǵa baǵanyń kóterilýi tapsyrystardyń tómendeýi, ol óz kezeginde óndiristik kórsetkishterdiń tómendeýine ákeldi. Qazaqstandyq úlesti kóbeıtý men Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq kásiporyndarynyń ónimderin paıdalaný qazirgi jaǵdaıdy jaqsy jaǵyna qaraı túzeýi tıis.
Qazirgi qoldanylyp jatqan daǵdarysqa qarsy sharalar men jańa aqsha-nesıe saıasatyna kóshý otandyq ónimderdiń básekelestikke tózimdiligin qamtamasyz etedi.
Vıktor PERMINOV,
«Lokomotıv qurastyrý zaýyty» AQ vıse-prezıdenti.
Astana.
Ár qıyndyqtyń bir jaqsylyǵy bolady
Daǵdarys ataýly keledi, ketedi. Oǵan elimizdiń ekonomıkalyq turǵyda ımmýnıtetiniń beriktigin buryn da baıqadyq. Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaev óziniń salıqaly saıasatymen elimizdi mundaı qıyndyqtardan san márte alyp shyqqany bárimizge málim.
Iá, ótpeli kezeń ótedi, ketedi. «Budan da jaman kezimizde toıǵa barǵanbyz» deıdi halyq danalyǵy. Sol sebepti halqymyz bul qıyndyqqa da qyńbaı, shydamdylyq pen sabyrdyń, tózimdiliktiń arqasynda eńseretindigine senimimiz kámil. Elbasy ındýstrııalyq-ınnovasııalyq saıasattyń jańa jaǵdaılarǵa beıimdelýi qajettigin atap ótti. Aldaǵy ýaqytta bul baǵytta orasan zor jumystar atqarylatyny, onyń bári halyqtyń múddesimen sáıkestendiriletini kúmán týǵyzbaıdy. Rasynda da jer-jahanǵa kóz júgirtip, aınalamyzda, ózge memleketterde oryn alyp jatqan ekonomıkalyq-saıası ahýaldarǵa kóz júgirtsek, aýyrtpalyqtyń zardabyn shekken elderdi baıqaı túsemiz. Al bizdiń Otanymyzda jurtshylyq bir maqsat pen bir múddeniń aınalasyna toptasyp, tatý da baqytty ǵumyr keshýde. Toqsanynshy jyldardaǵy daǵdarys tolqyny áli esimizde ǵoı. Aılar boıy qol jetpegen jalaqy, zeınetaqysyz da ǵumyr keshtik. Ýaqyttyń tezine kónip, synyn qabyl alyp, sol qıyndyqtar arqyly eńse túzedik. El retinde, qoǵam retinde sol bir quıyndap jetken ekonomıkalyq jaǵdaıǵa qarsy tura bildik.
Ár qıyndyqtyń bir jaqsylyǵy bolatyny beseneden belgili. Osy bir ekonomıkalyq qıyndyqty da el bolyp kóterip, artqa tastap, áli-aq damýdyń dańǵyl jolyna túsetinimizge eshqandaı shúbám joq. О́ıtkeni, memleketimizdiń ishki-syrtqy saıası ahýalyn, ekonomıkalyq áleýetin qaıta jańǵyrta alatyn, oǵan kúsh-qaıraty jetkilikti Elbasymyz bar. Shynynda da memlekettik baǵdarlamalarǵa túzetý engiziledi. Onyń bári eldiń jaǵdaıynyń jaqsarýyna baǵyttalady. Endeshe, birligimiz ben berekeli tirligimiz arqyly bul qıyndyqty da eńseretinimiz anyq.
Qojaıhan BIJANOV,
T. Rysqulov aýdandyq ardagerler keńesiniń tóraǵasy.
Jambyl oblysy,
T. Rysqulov aýdany.
Bul – otandyq ekonomıkany qoldaý
Astana temirjolshylarynyń kásipodaǵy Úkimet pen Ulttyq banktiń teńge baǵamyna ózgeris engizý týraly sheshimin qoldaıdy. Menińshe, bul shara otandyq ekonomıkany qoldaý, kásiporyndardyń básekege qabilettiligin kóterý, ınflıasııany tómendetý, jumyspen qamtylý deńgeıin ósirý jáne el turǵyndarynyń turmysyn jaqsartýdy kózdeıdi. Bárinen buryn mańyzdysy sol, Prezıdent pen Mınıstrler kabıneti áleýmettik saladaǵy baǵdarlamalarǵa ózgerister bolmaıtyndyǵyn qadap aıtty. Bılik el turǵyndarynyń turmys deńgeıi tómendemeýine barynsha nazar aýdarady.
Ujymdyq kelisimshart negizinde alynǵan basshylyqtyń, ıaǵnı jumys berýshiniń mindettemeleri men kepildikteri temirjol kóligindegi turaqty jumys ornyn saqtap qalý men eńbekti qorǵaý, aqy tóleý, áleýmettik qoldaýlarǵa kepildik etedi.
Serik SÁRSEKEEV,
«Qazaqstan temirjolshylary, avtomobıl, áýe jáne sý kóligi salalyq kásipodaǵy – Astana fılıaly» qoǵamdyq birlestiginiń tóraǵasy.
«EPK Stepnogorsk» AQ bas dırektory Anatolıı TOMILOV: «Ýaqyt talabyna osylaı beıimdeldik»
Stepnogor podshıpnık zaýyty elimizde balamasy joq kásiporyn. Mundaǵy qurylys 1972 jyly qolǵa alynyp, 1985 jyly tolyq qýatynda jumys isteı bastaǵan. Keńes ókimetiniń myzǵymastaı quzyryndaǵy kásiporyn birneshe ret qurylymdyq ózgeristerge tústi. Al, 2001 jyldan «Eýropa podshıpnık korporasııasy» holdınginiń múshesi retinde qyzmet kórsetýde. Iаǵnı, bul ıntegrasııalyq qadamdarǵa súıengen birlesken kásiporyn. Bul ýaqyt talabyndaǵy ozyq qadam, jaqsy nıet ekendigi daýsyz. Biraq, dúrildep turǵan zaýyttyń sońǵy jyldary ekpini báseńsı bastady. Nelikten? Tyǵyryqtan shyǵýdyń qandaı joldary qarastyrylýda? Buǵan jaýapty qazir «EPK Stepnogorsk» atalatyn aksıonerlik qoǵamynyń bas dırektory, Aqmola oblystyq máslıhatynyń depýtaty Anatolıı Ivanovıch TOMILOVTYŃ baıandaǵandarynan tabýǵa bolatyndaı.
Qalaı bolǵanda da TMD aýmaǵyndaǵy Máskeý, Samara, Vologda, Saratovtaǵy eń iri podshıpnık zaýyttarynyń basyn biriktiretin holdıngtiń quramyna enýimiz tıimdi tańdaý ekendigi sózsiz. Biz osy arqyly óz ónimderimizben jańa tutyný naryqtaryna shyqtyq jáne Reseı men Qazaqstan temirjol kóligin asa qajet podshıpnıktermen qamtamasyz etetin iri kásiporynǵa aınaldyq. Zaýytymyz qysqa sılındrli rolıktermen jabdyqtalǵan radıaldyq podshıpnıkter daıyndaýǵa mamandanǵan. Al, 2007 jyldan beri taý-ken óndirisi, metallýrgııa, aǵash óńdeý kásiporyndary, mashına jasaý jáne munaı-gaz ónerkásibi úshin ónimder shyǵara bastadyq. Endi, byltyrdan beri iri gabarıtti podshıpnıkter óndirisin ıgerdik. Jabdyqtar men qural-saımandar óndiristik irkilistegi «Máskeý EPK» AQ-tan tasymaldandy. Bul biz úshin de kúrdeli kezeń boldy.
Ásirese, bıylǵy jyl óz múmkindikterimizdi júzege asyrýdaǵy qıyndyqtarǵa toly bolǵandyǵyn jasyrǵym kelmeıdi. Muny álemdi qursaǵan ekonomıkalyq daǵdaryspen, qarjy-valıýta saıasatyndaǵy keleńsiz aýytqýshylyqtarmen, Reseı rýbliniń qunsyzdanýymen baılanystyrýǵa bolady. Osyǵan sáıkes, holdıngtiń óndiristik ustanymdary birshama ózgerdi. Máselen, bizdiń negizgi tutynýshymyz – «Reseı temir joly» AQ óziniń vagon parkin jańartý baǵytyn ustandy. Bul Stepnogor podshıpnıkteriniń 30 paıyzy suranyssyz qaldy degen sóz. Al, onyń ornyn jańa ónimdermen toltyrý jóninde áńgime qozǵaýdyń ózi artyq. Qazir biz Máskeý nomenklatýrasyndaǵy ónimderdi shyǵarýǵa beıimdelýdemiz. Ol ýaqytty talap etedi.
Soǵan qaramastan, abyrjıtyndaı jaǵdaı joq. Eýropodshıpnık korporasııasy óndirisimiz saýyqtyrý qadamdaryn bastady. Zaýytymyzdyń 2015 jyly kepildi tapsyrystaǵy 518 myń dana podshıpnıkti áriptesterimizge jónelte alatyny erteńgi kúnge senim qalyptastyryp otyr. О́nim kóleminiń azaıýy múmkin ekendigine qaramastan biz bıylǵy jylǵy jumys aýqymymen qamtamasyz etilgenbiz. Buǵan qosa, ústimizdegi jyly odan burynǵy jyldardyń kórsetkishine jetemiz degen oıymyz bar. Demek, jumysshylardy qysqartý bolmaıdy, al podshıpnıkterdiń jańa túrlerin ıgerý qosymsha kúshti qajetsinetini belgili.
Bizge bilikti maman jumysshylardyń kerektigin myna jaǵdaılarmen de baılanystyrǵan jón. Birinshiden, kásiporyn holdıngtiń nomenklatýralyq tizimindegi podshıpnıkterdiń 150 túrin daıyndaý múmkindigine ıe bolyp otyr. Qazirshe biz onyń 50 túrin shyǵarýdamyz. Ekinshiden, búgingi kúni Máskeýdegi korporasııa basshylyǵy iri gabarıtti óndiristi «EPK Stepnogorsk» aksıonerlik qoǵamyna berý máselesin kóterip jatyr. Zaýytymyzdyń buǵan daıyndyǵy da, ynta-jigeri de jetkilikti. Bul joǵary suranystaǵy podshıpnıkterdiń aýqymy 2,5 metr, salmaǵy 6 tonnany quraıdy.
Logıstıkalyq talaptarǵa saı nebary 20 paıyzdyq júktemeni alyp otyrǵan birneshe nysandy jumys istep turǵan óndiristik býyndarǵa jaqyndatý qolǵa alyndy. Bul oraıda, synnan ótken sheshýshi bólimder de qýattanady. Batystyq fırmalar ustalyq kásipten baıaǵyda alystaǵan. Onyń ónimderin syrttan satyp alýdy tıimdi sanaıdy. Endeshe bizdiń ustalar men tokarlar, soǵan sabaqtas ýchaskelerdegi adamdar jumyssyz qalmaıdy.
Zaýyt óziniń dástúrli ónimi – vagon podshıpnıkteri óndirisin keńeıtetin bolady. Reseıdegi Saratov, Vologda zaýyttarynyń bul ónimdi shyǵarýdy doǵarýy, Harkov zaýytynyń toqtap turýy bizdi monopolıske aınaldyryp otyrǵandaı. Endeshe bul baǵytta da qolaıly múmkindikter bar dep oılaımyz. О́ıtkeni, barlyq qurastyrmaly jabdyqtar Saratov zaýytynan bizge jetkizildi.
Osy aıtylǵandardyń barlyǵyn Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń ekonomıkalyq saıasattyń aldaǵy sharalaryn qarastyrǵan jýyrdaǵy sózderimen baılanystyrǵym keledi. «Bizdiń ıntegrasııalyq saıasatymyz óte durys, dep atap kórsetti Elbasy – Qazaqstanda ekonomıka kólemi boıynsha da, halyq sany boıynsha da naryq jetkiliksizdigi seziledi. Bizge ózge de naryqtar kerek. Biz úshin Reseı men Qytaı úlken naryq». Bizdiń zaýyt Reseımen tikeleı qarym-qatynastaǵy kásiporyn. Sondyqtan, biz eki jaqty qolaılylyqty qamtamasyz etýimiz kerek. Prezıdent ıntegrasııalyq úrdistiń óristi keńeıtetinin aıtyp otyr. Kásiporyn ujymy óz elimiz ben korporasııa múddesi negizinde naryqtyq aýqymdy nyǵaıtýǵa kúsh salady. Bul Dúnıejúzilik saýda uıymyna múshe el retinde básekelestik qozǵalysty barynsha damytýdy talap etedi.
Bul úshin, joǵaryda aıtqanymdaı, jańa eńbek qatynastaryna daıyn kadr sheshýshi tulǵa bolatyny túsinikti. Zaýytymyz Máskeý, Sankt-Peterbýrg, Novosibir, Nıjnıı Novgorod, Ekaterınbýrg, Astana, Almaty qalalaryndaǵy kásiptik oqý ortalyqtarymen tyǵyz baılanys ornatqan. Sondaı-aq, zaýyt bazasynda Stepnogor polıtehnıkalyq kolledjiniń fılıaly jumys isteıdi. Buǵan qosymsha, qyrkúıek-mamyr aralyǵyndaǵy oqý jylynda 63 kisi zaýytishilik sabaqtarǵa qatysyp, úsh baǵyttaǵy aralas mamandyqty ıgerdi.
Zaýyt ujymy budan burynǵy daǵdarysty kezeńderde de shyńdalyp, jańa sheshimderdi júzege asyrý tájirıbesinen ótken. Sondyqtan, qazirgi qalyptasqan jaǵdaıdyń qıyn zardaptary bola qoımaıtynyna senemiz. Elbasymyz aıtqandaı, ýaqytsha aýyrtpalyqtardy birligimizdiń, jumyla júrip jumys isteýimizdiń arqasynda jeńe alamyz.
Jazyp alǵan
Baqbergen AMALBEK,
«Egemen Qazaqstan».
Aqmola oblysy.
