Bekem birliktiń belgisi

Oblys 70-ke jýyq alys-jaqyn memleketter­men ózara tıimdi qarym-qatynas ornatqan. Olar­dyń ishinde Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq keńis­tigindegi basty áriptesimiz Reseımen aradaǵy ekonomıkalyq-saýda baılanysy jyl ótken saıyn nyǵaıyp keledi. Byltyr Keden odaǵy elderimen jalpy taýar aınalymy 800 mıllıondaı AQSh dollaryn qurasa, 70 paıyzy alyp kórshimizge tıesili. Oblystyń negizgi eksporty – un men bıdaı. Ol jaqtan mashınalardyń qural-jabdyqtary men qosalqy bólshekteri, hımııalyq buıymdar, tamaq ónimderi ákelinedi. Bul oraıda, shekaralas aımaqtardaǵy delegasııalar almasý tájirıbesi, ózara yntymaqtastyq týraly memorandýmdardyń mańyzy zor, bereri mol. Byltyr shilde aıynda túmendikter kelip, saýda-ekonomıkalyq, ǵylymı-tehnıkalyq, gýmanıtarlyq jáne basqa salalar boıynsha  birqatar kelisimder jasasqan bolatyn. Bul joly soltústikqazaqstandyq delegasııa Túmen oblysynda bolyp, Memleket basshysy belgilep bergen sarabdal saıasat pen bekem birliktiń belgisi retinde dostyq ýaǵdalastyqtarǵa qol jetkizdi. Iri kásiporyndardy aralaý barysynda aldymen Antıpın munaı óńdeý zaýytyna atbasyn tiredi. Munda óńdeletin «qara altynnyń» sapasy «Eýro-5» standartyna sáıkes. 143 mıllıard rýbl mólsherinde ınvestısııalyq qarjynyń quıylýyna qarap-aq áleýetiniń qanshalyqty ekenin shamalaı berýge bolady. «Bentek» AAQ-tyń bas dırektory Oleg Fedorovskıh Qazaqstannyń batys óńirlerin munaı-gaz qondyrǵylarymen qamtyp otyr eken. Delegasııa jolaı taqtaı zaýytyna soqty. Onyń ózindik sebebin kásiporynnyń basshysy Tamara Kýshmanova tarqatyp aıtyp berdi. Ol Astanada qurylystyń keń qulash jaıýyna baılanysty suranystyń óskenin, Qazaqstan naryǵyndaǵy úles 20 paıyzǵa jetip, 231 mıllıon rýbldi quraǵanyn rızashylyqpen atady. – Kórdińizder me? – dedi osy kezde aımaq basshysy Erik Sultanov jınalǵandarǵa qarap. – «Aralaspasa aǵaıyn da jat bolady» degen. Tatý eki el arasyndaǵy tartymdy ınvestısııalyq ahýaldyń oń úrdisterin shamalaý qıyn emes. Bıznes qaýymdastyǵynyń, kásipkerliktiń jan-jaqty tamyr jaıýyna Qazaqstanda durys ahýal qalyptasqan. Elbasy N.Nazarbaev negizin qalap, ári qaraı damýyna uıytqy bolǵan Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń arqasynda qaı salada bolsyn bizde sheteldikter úshin jańa múmkindikter ashylyp otyr. Túmen oblysynyń gýbernatory Vladımır Iаkýshev soltústikqazaqstandyq isker topty jarqyn júz­ben qarsy aldy. Kún ótken saıyn álemdi qýsy­ryp kele jatqan daǵdarys qıyndyqtaryna qa­ra­mastan Qazaqstandy tyǵyryqtan aman alyp shy­ǵý­dyń durys ekonomıkalyq baǵytyn ustanǵan N.Na­zar­baevtyń ornyqty saıasatyn joǵary baǵalady. – Eki tarap ta shaǵyn jáne orta bıznesti jan-jaqty jandandyrýǵa, ınvestısııa quıýdy ekonomıkanyń kúretamyryna aınaldyrýǵa múddeli. Bul oraıda úsh memleket arasynda jasalǵan ózara ekonomıkalyq kelisim, tyń naryq kózderi jańa múmkindikterge keń jol ashary sózsiz. Qazaqstan qashanda turaqty ári senimdi seriktesimiz bolyp tabylady. Búginde ózara taýar aınalymy 132,5 mıllıon dollardy quraıdy. Bul meje – shek emes, – dedi gýbernator. Erik Hamzauly Soltústik Qazaqstan ekonomıkasyna qarjy salýdyń tıimdi tustaryn atap kórsetip, túmendik kásipkerlerdi túrli salany ınvestısııalaýǵa shaqyrdy. Buǵan Qyzyljar óńiriniń tabıǵı resýrstary da, óndiristik qýattary da jetkilikti. Eń bastysy, elimizde otandyq bıznes­ke basymdyq berilip, serpindi ózgeristerge ıe boldy. Qarjylyq qoldaý sharalary úzdiksiz kórsetilip keledi. Qorǵaý tetikteri de júıeli qarastyrylǵan. Kezdesý barysynda taraptar álemdik daǵdarys jaǵdaıyna qaramastan yntymaqtastyqty jańa salalar aıasynda da jalǵastyrý qajettigin atap ótti.  Soltústikqazaqstandyq kásipkerler tarapynan aǵash óńdeý, mashına jasaý salalaryna degen qyzyǵýshylyq kóbirek baıqaldy. Túmendikterdi agroónerkásiptegi, onyń ishinde, asyltuqymdy iri qara malyn ósirýdegi, reprodýktor sharýashylyqtar qurýdaǵy, astyq óndirisindegi jetistikter beı-jaı qaldyrmady. О́ńiraralyq yntymaqtar aıasyn keńeıtýge ýaǵdalastyq jasalyp, memorandýmdarǵa qol qoıyldy. Densaýlyq saqtaý, bilim berý, mádenıet salalarynda berik túsinistik ornaıtyn boldy. Jumys saparynyń ekinshi kúni delegasııa  músheleri sheteldik ınvestorlarmen ózara is-qımyldyń aldaǵy mejelerin talqylaǵan dóńgelek ústelge qatysty. Ony Reseı Federasııasy Memlekettik Dýmasynyń tóraǵasy Sergeı Naryshkın júrgizip otyrdy. Jıynǵa kelgen 26 memlekettiń ókilderi bıznestik jáne ınvestısııalyq ahýaldy jaqsartý, kúsheıtý máselelerin talqylady. E.Sultanov ınvestorlardy qoldaýdyń qazaqstandyq tájirıbesimen bólisti. – Qazaqstanda kásipkerlikti óristetý memlekettik strategııa sanalady. Shaǵyn jáne orta bıznespen shuǵyldanatyndar «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy aıasynda aıryqsha qoldaýǵa ıe. «Kyzylzhar invest» halyqaralyq ınvestısııalyq forýmyn ótkizý qorytyndysynda 50 mıllıard teńgege ınvestısııa tartý jobalanǵanyn aıtsaq ta jetkilikti. Oblystyń Reseımen áriptestigi odan ári jalǵasyn tabady. Oǵan 2016 jyly Petropavl qalasynda Memleket basshylarynyń qatysýymen ótetin Qazaqstan men Reseı óńiraralyq yntymaqtastyǵynyń HIII forýmy aıtarlyqtaı yqpal etetin bolady, – deı kelip, Erik Hamzauly Prezıdenttiń qazaqstandyq ónimdi satyp alý jónindegi bastamasy keń qoldaý taýyp otyrǵanyn jetkizdi. Túmen drama teatrynda «Investısııa. Indýstrııalandyrý. О́ńirler. Ushqyrlyq qısyny» II ınvestısııalyq halyqaralyq forýmy uıymdastyrylyp, dúnıejúzilik daǵdarysqa qarsy áreket etý, qolaıly ekonomıkalyq baılanys joldaryn izdestirý sharalary keńinen sóz etildi. Osynda sóılegen sózinde «Opora Rossıı» qoǵamdyq uıymynyń prezıdenti Aleksandr Kalının Qazaqstandaǵy turaqtylyqty joǵary baǵalaı kelip, ınvestorlar quıǵan qarjynyń bir bóligin memlekettik qazynadan qaıtarý tájirıbesin Reseıge de engizý kerek degen bastama kóterdi. Onyń bul oıyn plenarlyq otyrys­ta saraptaý keńesiniń músheleri, taǵy basqalary qoldady. «Oselot» óndiristik-saýda kásiporny assosıasııasynyń prezıdenti Rýslan Sıskıev Qazaqstanda birlesken óndiris oshaqtaryn qurýdyń tıimdiligine jınalǵandardyń nazaryn aýdardy. О́mir ESQALI, «Egemen Qazaqstan». Soltústik Qazaqstan oblysy.