Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń buıryǵy  №101 

2014 jylǵy 20 qarasha, Astana qalasy Cporttyq is-sharalardy ótkizý kezinde, sportshylardyń qarqyndy dene júktemelerinen, aýyrýlarynan jáne jaraqattanýlarynan keıin qalpyna keltirý is-sharalary kezeńinde sportshylar men jattyqtyrýshylardy medısınalyq qamtamasyz etý jáne olarǵa medısınalyq kómek kórsetý qaǵıdalaryn bekitý týraly «Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2009 jylǵy 18 qyrkúıektegi Kodeksiniń 10-1-baby 2-tarmaǵy 1) tarmaqshasyna sáıkes, buıyramyn: 1. Qosa berilip otyrǵan Cporttyq is-sharalardy ótkizý kezinde, sportshylardyń qarqyndy dene júktemelerinen, aýyrýlarynan jáne jaraqattanýlarynan keıin qalpyna keltirý is-sharalary kezeńinde sportshylar men jattyqtyrýshylardy medısınalyq qamtamasyz etý jáne olarǵa medısınalyq kómek kórsetý qaǵıdalary bekitilsin. 2. Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń Sport jáne dene shynyqtyrý isteri komıteti (E.B. Qanaǵatov) zańnamamen belgilengen tártipte: 1) Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrligine osy buıryqty memlekettik tirkeýge usynsyn; 2) Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkeýden ótkennen keıin osy buıryqtyń merzimdi basylymdarda jáne «Ádilet» aqparattyq-quqyqtyq júıesinde resmı jarııalanýyn qamtamasyz etsin. 3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne sport vıse-mınıstri T.Q. Esentaevqa júktelsin. 4. Osy buıryq alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi. Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne sport mınıstri A.MUHAMEDIULY. «KELISILDI» Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstri _______________ T.DÚISENOVA. 26 qarasha 2014 jyl Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne sport mınıstriniń 2014 jylǵy 20 qarashadaǵy №101 buıryǵymen bekitilgen Cporttyq is-sharalardy ótkizý kezinde, sportshylardyń qarqyndy dene júktemelerinen, aýyrýlarynan jáne jaraqattanýlarynan keıin qalpyna keltirý is-sharalary kezeńinde sportshylar men jattyqtyrýshylardy medısınalyq qamtamasyz etý jáne olarǵa medısınalyq kómek kórsetý qaǵıdalary 1. Jalpy erejeler 1. Osy Cporttyq is-sharalardy ótkizý kezinde, sportshylardyń qarqyndy dene júktemelerinen, aýyrýlarynan jáne jaraqattanýlarynan keıin qalpyna keltirý is-sharalary kezeńinde sportshylar men jattyqtyrýshylardy medısınalyq qamtamasyz etý jáne olarǵa medısınalyq kómek kórsetý qaǵıdalary sportshylar men jattyqtyrýshylarǵa sporttyq is-sharalardy (sporttyq jarystardy, oqý-jattyǵý jıyndaryn) ótkizý kezinde, sondaı-aq, sportshylardyń qarqyndy dene shynyqtyrý júktemelerinen, aýyrýlarymen jaraqattanýynan keıin qalpyna keltirý is-sharalary kezinde medısınalyq kómek kórsetýdiń tártibin belgileıdi. 2. Sportshylar men jattyqtyrýshylarǵa medısınalyq qamtamasyz etý jáne medısınalyq kómek kórsetý mynalardan turady: sportshylardyń densaýlyq jaǵdaıyn dınamıkalyq baqylaý (aǵymdaǵy medısınalyq baqylaý, merzimdik medısınalyq tekserýler, tereńdetilgen medısınalyq tekserýler, dıagnostıka, dıspanserlik qadaǵalaý) jáne sporttyq is-sharalarǵa jiberý týraly medısınalyq qorytyndylardy rásimdeý; sporttyq is-sharalardy ótkizý kezinde jedel medısınalyq kómek kórsetý; sporttyq jumys qabiletin arttyrý men saqtaýdyń is-sharalaryn, densaýlyǵyn qalpyna keltirý boıynsha ońaltý is-sharalaryn júrgizý. 3. Sportshylardy dıspanserlik qadaǵalaýdy sporttyq medısına uıymdary men ambýlatorlyq-emhanalyq kómek kórsetý uıymdary júzege asyrady. 2. Sport jarystaryn ótkizý kezinde medısınalyq qamtamasyz etý jáne medısınalyq kómek kórsetý 4. Sport jarystaryn ótkizý kezinde sportshylarǵa medısınalyq kómek kórsetý úshin medısınalyq brıgada qurylady. Medısınalyq brıgadanyń quramynda sport jarysynyń bas dárigeri, sporttyq medısına dárigerleri, medbıkeler jáne beıindik medısınanyń basqa da mamandary bolady. Medısınalyq brıgadanyń jumysyna sport jarysynyń bas dárigeri basshylyq etedi. Sport jarysynyń bas dárigeri sporttyq jarysqa qatysýshylardyń sanyna, jarystyń deńgeıine, sporttyń túrine, sporttyq jarysty ótkizýdiń erekshelikterine, sporttyq jarysty ótkizýdiń sharttaryna, medısınalyq kórsetkishter boıynsha boljamdy dárigerge júginýlerdiń sanyna qaraı medısınalyq brıgadany jasaqtaıdy. Sporttyq jarys kezinde sportshylardyń, sondaı-aq dene shynyqtyrý-saýyqtyrý jáne sporttyq is-sharalardyń qatysýshylary men kórermenderdiń ómiri men densaýlyǵynyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý úshin jedel medısınalyq járdem brıgadasy sporttyq jarysqa qyzmet kórsetedi. Sporttyq is-sharalardy ótkizý kezinde sport jarysynyń bas dárigeri medısınalyq kómek kórsetýdi uıymdastyrady. 5. Sporttyq jarystardy uıymdastyrýshylar olardy ótkizý kezinde: medısınalyq jáne arnaıy medısınalyq kómek kórsetýge qatysatyn medısınalyq uıymdardyń ózara is-qımylyn qamtamasyz etedi; medısınalyq kómek kórsetedi; medısınalyq evakýasııa oryndary men joldaryn anyqtaıdy; medısınalyq qyzmetkerler men komanda ókilderin (sportshylardy) medısınalyq kómek kórsetý uıymdarymen tanystyrady; «Densaýlyq sýbektilerinen ákimshilik málimetterdi jınaýǵa arnalǵan nysandardy bekitý týraly» Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2013 jylǵy 6 naýryzdaǵy № 128 buıryǵymen bekitilgen (Normatıvtik-quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý reestrinde № 8421 tirkelgen) jaraqaty, ýlanǵany nemese syrtqy sebepterdiń áserinen bolǵan basqa da saldarlar týraly 59 nysandaǵy esepti daıyndaıdy. 6. Sporttyq jarystardy ótkizý kezinde medısınalyq qamtamasyz etý jáne medısınalyq kómek kórsetý myna kezeńderden turady: aldyn-ala; tikeleı medısınalyq qamtamasyz etý; qorytyndy. 7. Aldyn-ala kezeńde zardap shekkenderdi sport jarystary ótip jatqan jerden sporttyq obektidegi medısınalyq pýnktke jetkizýdiń joldary, sanıtarlyq kóliktiń sany men túri anyqtalady, zardap shekkenderdi medısınalyq uıymǵa jetkizý jónindegi medısınalyq jedel járdemniń kóshpeli brıgadalarymen, sondaı-aq tótenshe jaǵdaılar týyndaǵan jaǵdaıdaǵy is-áreketter pysyqtalady. 8. Sport jarysynyń bas dárigeri medısınalyq tikeleı qamtamasyz etý kezeńinde sporttyq jarysty ótkizýge kedergi keltiretin jaǵdaılar týyndasa, jarysty uıymdastyrýshylarǵa, bas tóreshiler alqasyna jáne komanda ókilderine tıisti aqparat beredi. Sport jarysynyń bas dárigeri bas tóreshige sporttyq jarysty ótkizbeý nemese keıinge qaldyrýdy usynady. 9. Sporttyq jarystardy ótkizý kezinde sportshylar jaraqat alǵan jaǵdaıda, sporttyq jarystyń medısınalyq brıgadasy medısınalyq kómekti sol jaraqat alǵan orynda júrgizedi. Shuǵyl medısınalyq kómek qajet bolǵan jaǵdaıda, zardap shekken adam mamandandyrylǵan arnaıy medısınalyq kómek kórsetilý úshin jedel járdem brıgadasymen medısınalyq uıymǵa jetkiziledi. 10. Sporttyq jarystardy ótkizý kezinde kórsetilgen barlyq medısınalyq kómek kórsetý jaǵdaılary «Densaýlyq saqtaý uıymynyń bastapqy medısınalyq qujattamalyq nysandaryn bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstriniń m.a. 2010 jylǵy 23 qarashadaǵy № 907 buıryǵymen (budan ári – 907 buıryq) (Normatıvtik-quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý reestrinde № 6697 tirkelgen) bekitilgen 062/ý nysany boıynsha dene shynyqtyrý is-sharalaryna medısınalyq qyzmet kórsetý jýrnalynda tirkeledi. 3. Oqý-jattyǵý úderisin ótkizý kezinde medısınalyq qamtamasyz etý jáne medısınalyq kómek kórsetý 11. Oqý - jattyǵý is-sharalaryn ótkizý kezinde medısınalyq qamtamasyz etý jáne medısınalyq kómek kórsetý mynalardy qamtıdy: sportpen shuǵyldanýǵa jiberý, sportshylarǵa aǵymdaǵy medısınalyq baqylaý júrgizý,sportshylarǵa tereńdetilgen medısınalyq tekserýler júrgizý (budan ári - TMT) jáne sportshylardy kezeńdik (júıeli) medısınalyq tekserýlerden ótkizý, sportshylarǵa dárigerlik - pedagogıkalyq baqylaý (budan ári – DPB) júrgizý. 12. Oqý - jattyǵý is-sharalaryn ótkizý kezinde medısınalyq qamtamasyz etý jáne medısınalyq kómek kórsetý oqý-jattyǵý úderisiniń tıimdiligin, sportshylar aǵzasynyń fýnksıonaldyq múmkindikterin arttyrý maqsatynda júrgiziledi. 13.lSportshylarǵa TMT sporttyq medısına bólimshelerinde (kabınetterde), ambýlatorlyq-emhanalyq kómek kórsetý uıymdarynda, dárigerlik-dene shynyqtyrý dıspanserlerinde, sporttyq medısına jáne ońaltý ortalyqtarynda júrgiziledi. 14. Medısınalyq tekserýler men qadaǵalaýdyń nátıjeleri boıynsha № 907 buıryqpen bekitilgen 062 nysanda dıspanserlik tekserýdiń qorytyndysy beriledi. 4. Sportshylardyń qarqyndy dene shynyqtyrý júktemelerinen, aýyrýlary men jaraqattanýynan keıin qalpyna keltirý sharalaryn júrgizý kezinde medısınalyq qamtamasyz etý jáne medısınalyq kómek kórsetý 15. Qarqyndy dene shynyqtyrý júktemelerinen keıin qalpyna keltirý is-sharalarynyń maqsaty jattyǵý úderisiniń kezeńine jáne sporttyq is-sharalardyń kúntizbelik josparyna sáıkes sportshynyń sporttyq formasyn qoldaý jáne fýnksıonaldyq jaǵdaıyn jetildirý bolyp tabylady. 16. Qarqyndy dene júktemelerinen keıin qalpyna keltirý sharalarynyń baǵdarlamasyn jasaýǵa jattyqtyrýshy, komandanyń sporttyq dárigeri jáne kórsetýleri boıynsha beıindik beıindik mamandar qatysady. 17. Qarqyndy dene júktemelerinen keıin qalpyna keltirý is-sharalaryn ótkizý úshin sport obektisindegi medısınalyq pýnkttiń , dárigerlik dene shynyqtyrý dıspanseriniń, sporttyq medısına jáne ońaltý ortalyǵynyń múmkindikteri qoldanylady. 18. Qarqyndy dene júktemelerinen, sportshylardyń naýqastanýy men jaraqattanýynan keıin qalpyna keltirý is-sharalaryn ótkizý kezinde medısınalyq qamtamasyz etý men medısınalyq kómek kórsetý dıagnostıkalyq jáne qalpyna keltirý is-sharalarynyń kólemi men sıpatyn anyqtaýdy eskere otyryp jáne zaqymdanýdyń kólemi men sıpatyna, aýyrý merzimine jáne sporttyq daıyndyqtyń kezeńine qaraı qoldanylady. 19. Sportshylardyń zaqymdaný jáne aýyrýy saldaryn dıagnostıkalaýda klınıkalyq, aspaptyq jáne zerthanalyq ádistermen qatar, zaqymdanǵan aǵza nemese júıe qyzmetiniń buzylýyn, sonyń ishinde fýnksıonaldyq dıagnostıkanyń aspaptyq ádisterin qoldana otyryp, sporttyq qyzmetti júzege asyrý úshin mańyzdy aýyrý nemese jaraqattaný nátıjesinde zardap shekken sportshy qyzmetiniń ózgerýin baǵalaýdan turady. 20. Sportshynyń aýyrýy men zaqymdanýy kezinde qalpyna keltirýdiń qajetti sharty, sport túriniń fýnksıonaldyq máni men ereksheligin eskere otyryp, qalpyna keltirýdiń barlyq kezeńderinde qozǵalý rejimi men dene júktemeleriniń ózge de túrlerin qoldaný bolyp tabylady. 21. Sportshyny qalpyna keltirýdi iske asyrý úshin sportshyny ońaltýdyń jeke baǵdarlamasy jasalady (budan ári-jeke baǵdarlama), onda zaqymdanýlar men aýyrýdyń klınıkalyq aǵymy sporttyń túri men fýnsıonaldy ereksheligi eskeriledi. Sportshynyń jeke baǵdarlamasyn (aýrýdyń sıpatyn eskere otyryp) sporttyq medısına, emdik dene shynyqtyrý mamandary, fýnksıonaldyq dıagnostıka dárigeri, fızıoterapevt dárigermen birlese otyryp, maman dáregerler jasaıdy. Medısınalyq kórsetkishteri boıynsha qalpyna keltirý baǵdarlamasyna manýaldy terapevt, refleksoterapevt, psıhoterapevt, travmatolog-ortoped, sondaı-aq, qajet bolǵan jaǵdaıda, zerthanalyq dıagnostıka, sáýleli jáne ýltradybystyq dıagnostıka boıynsha beıindik mamandar qatysady. Buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2014 jylǵy 25 jeltoqsanda Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine №10014 bolyp engizildi.