Izgilik pen jaqsylyqtyń jarshysy

Bir adam ustazyna kelip: «Qudaıdy jan-tánimmen súıip, qulshylyq etsem dep edim, sonyń jolyn aıtyńyzshy», – degen kórinedi. «Sen óz ómirińde bir áıeldi jan-tánińmen súıip kórdiń be?» deıdi sonda ustazy. «Joq, men Qudaıdy ǵana súıgim keledi», deıdi álgi kisi. «Onda seniń bul oıyńnyń iske asýy neǵaıbyl. Qudaıdy súıý úshin, eń aldymen, ózińe ómir syılaǵan anańdy, dúnıege sábı ákeletin áıeldi súıýiń kerek. Qudaı sonda ǵana seniń júregińe nuryn túsiredi», degen eken ustazy. Áıeldiń, ananyń ulylyǵyn budan artyq taýyp aıtý múmkin emes shyǵar. О́ıtkeni, Qudaıdan keıingi qudiret ol – Ana desek, artyq aıtqandyq bola qoımas. Iá, anaǵa bas ımeıtin, onyń aldynda tize búkpeıtin jan sırek. Uly jazýshy M.Áýezov «El bolamyn deseń, besigińdi túze», – deıdi. Sol besik ıesi – ana. Ondaı ana úlgili, kóregendi, kórikti, aqyldy bolýy tıis. Osy asyl qasıetter ana sanasynda saırap turýy tıis. «Dúnıedegi barlyq jaqsylyq – kúnniń nury jáne ananyń aq sútinen jaralǵan», degen qanatty sóz bar. Yqylym zamannan beri ana – tynyshtyq pen ıgiliktiń, otbasyndaǵy bereke-birliktiń uıytqysy. Ana alaqanynyń jylýy men onyń mahabbaty – dúnıedegi izgilik pen jaqsylyqtyń jarshysy. Úıde ana, túzde batyrlyqqa tárbıelenip, jaýgershilikte erlermen birge atqa qonyp, beıbit kezde besik terbetip, ul-qyzyn danalyqqa baýlyǵan Gúlbarshyn men Qurtqa, Aqjúnis pen Nazym, Domalaq Ana men Aısha bıbi, tańbaly tarıhtaǵy Qasym hannyń anasy – Jaǵan bıke, Esim hannyń anasy – Jaqsy bıke, qol bastaǵan Tumar men Bopaı, el bılegen Aıǵanym, esimi ańyzǵa aınalǵan Qabanbaı batyrdyń jary Gaýhar, óz jurtyndaǵy birliktiń uıytqysy bola bilgen Ulpan ana, Uly Otan soǵysy jyldarynda erligimen álemge tanylǵan Shyǵystyń qos shynary – Keńes Odaǵynyń batyrlary Álııa men Mánshúk, Otan soǵysy ordeniniń úsh márte ıegeri Zoıa Dosbergenova, qaharman ushqysh Hıýaz Dospanova, oq astynan segiz júz jaýyngerdi arqalap alyp shyǵyp, ózi de mert bolǵan medbıke Ǵazıza О́mirbaevalar... Bulardyń beıneleri halyq jadynda jańǵyryp, isteri ónege bolyp keledi. Anýshırýan Ádil patshanyń: «Allanyń kóńilinen qalaı shyǵýǵa bolady?» – degen suraǵyna dana ýáziri Buzuhmehr: «Anańdy qýantý arqyly», dep jaýap bergen eken. Bul arada tarıhqa barlaý jasap, oıymyzdy shashyratpaı-aq uly Abaıdy ómirge ákelip, búkil adamzatqa ortaq danyshpannyń bolmys-bitimin qalyptastyrýǵa zor úles qosqan Zere men Uljan analarymyzdyń ózi bir-bir beles emes pe! Kim biledi, júregi jumsaq, kókiregi zerdeli, bilim- biligi mol osyndaı analarymyz bolmasa, danyshpan Abaıdaı ul dúnıege keler me edi, kelmes pe edi. Kelgen kúnde de rýhanı bolmysy, bálkim, osy deńgeıine jeter me edi, jetpes pe edi? Demek, tekti ana barsha tirshiliktiń bastaýy, qýanysh pen jaqsylyq kózi, meıirimniń besigi deý ábden oryndy. Táýbe, urpaǵyna ǵana emes, ultyna ulaǵat bolar iz qaldyrǵan mundaı analar keshe de búgin de el ishinde barshylyq. Solardyń biri – qazaq ǵylymynyń kóginde jarqyraǵan jaryq juldyz Evneı Bóketovtiń anasy Báltaı ( shyn esimi – Umsyn) anamyz edi. Abaı men Evneıdiń ómirinde de biraz uqsastyqtar bar eken. Aıtalyq, Evneı de Abaı atamyz tárizdi, eki anaǵa tel ósipti. Ony da ájesi baýyryna basyp, bar meıir-shapaǵatyn tógipti. Abaıdyń aty áý basta Ibragım bolsa, keıin kele ony ájesi men anasy erkeletip, ári bireý janyn jaralap almasyn dep qorǵashtap, «Áı, osyǵan abaılap sóıleńdershi», dep júrip Abaı atanyp ketkeni ǵoı. Evneı aǵamyzǵa da ata-anasy áý basta Evnǵabıden dep at qoıǵan eken. Ony da ájesi erkeletip, Evneı dep atap, kórnekti ǵalym, akademık sol atpen tanyldy. Búginde Qazaqstanda áıelder saıasatta, bızneste jáne ekonomıkanyń barlyq sektorynda, sharýashylyqtyń ártúrli salalarynda er-azamattarmen qatar eńbekke belsene aralasyp, ózderiniń biliktiligin, qabilet-darynyn, iskerlikterin kórsetip keledi. Memleketimizdiń ósip- órkendeýine azamattarmen qatar súbeli úlesterin qosyp júr. Adam ómiriniń máni men sulýlyǵy, keleshegine senimdiligi – balanyń ata-anasyn ardaq tutyp, óziniń perzenttik qaryzyn bir sátke de esinen shyǵarmaýynda jatyr. Bul jas urpaqtyń mádenıettiliginiń, ádeptiliginiń ǵana emes, eń aldymen adamshylyǵynyń belgisi. «Bul ómirde izgi nıet, aq arman, Analardyń aq sútinen jaralǵan. Analardyń kúlkisinen nár alǵan, Analardyń baqytynan taralǵan...» – degen óleń joldary ana beınesin aıqyn kórsetip tur. Maıra QURMANBAEVA, «Astana daryny» ǵylymı-praktıkalyq ortalyǵynyń dırektory, pedagogıka ǵylymdarynyń kandıdaty.