Yntymaqtastyqty arttyrýǵa yqylas zor

Keshe Premer-Mınıstr Kárim Másimov elimizge resmı saparmen kelgen Vengrııa Premer-mınıstri Vıktor Orbanmen kezdesti. Kezdesý barysynda taraptar eki jaqty yntymaqtastyqty da­mytý, onyń ishinde kólik ın­fra­qurylymy, bilim berý, den­saý­lyq saqtaý jáne mádenıet sala­­laryndaǵy máselelerdi talqy­lady. Qazaqstan Premer-Mınıstri Kárim Másimov Vengrııa Úkimeti basshysyna resmı sa­par­­men elimizge kelgeni úshin alǵy­syn bildirdi. «Osy sátti paıda­lana otyryp, Vengrııaǵa saparym barysynda meni jyly lebizben qarsy alǵandaryna rızashylyǵymdy bildirgim keledi. Búgingi kelissózderdiń dás­túrli saıası dıalogtan ózgeshe ótkenimen kelisemin. Búgin Qa­zaqstan Prezıdenti Nursultan Na­zarbaevpen Premer-mınıstr Vıktor Orbannyń kezdesýi barysynda jáne úkimetaralyq kezdesýler nátıjesinde ózara árekettestik óte joǵary deńgeıde ataldy degen oıdamyn. Bizdiń elderimizdiń yntymaqtastyǵyna sep bolar ortaq máseleler óte kóp. Vengrııa – Eýropada orna­las­­qan ári EO-ǵa múshe memle­ket. Qazaqstan – Azııada ornalas­qan, EAEO múshesi, ári Qytaı­dyń kórshisi. Bul bizdiń elderi­miz úshin strategııalyq áriptes­tik pen yn­tymaqtastyqty uıymdastyrýǵa sep bolýy múmkin. Búgin bolashaqta jemisin kóretin ister qolǵa alyndy. Bul jumysymyzdyń nátı­jesine jaqyn ýaqytta kóz jet­kizetinimizge senimdimin», dedi K.Másimov. Al Vengrııa Premer-mı­nıstri V.Orban óz kezegin­de «Bizdiń aramyzdaǵy yntymaq­tastyq dástúrli áriptestik baılanystar sheginen shyǵatynyn aıtqym keledi. Qazaqstan Premer-Mınıstriniń Vengrııaǵa kelýi bizge úlken áser etti. Onyń sapary Qazaqstan men Vengrııa arasyndaǵy dostyq qa­tynastarǵa alyp keldi. Biz mundaı qatynastardyń ornaǵanyna óte qýanyshtymyz jáne Qazaqstanǵa qýana-qýana kelemiz», deı kele, Vengrııa men Qazaqstan arasynda týystyq qatynastardyń bar ekenin tilge tıek etti. «Biz Brıýsselge barǵanda onda óz týystarymyzdy kezdestire almaımyz. Al Qazaqstanǵa kelgende munda óz týysqandarymyzdyń bar ekenin jaqsy sezinemiz», dedi Vengrııa Úkimetiniń basshysy. Osy rette ol kezdesýge Vengrııanyń 11 Úkimet múshesiniń 6-ýy kelip otyrǵanyn atap ótti. V.Orban, sondaı-aq, Qazaqstan álemniń eń jyldam damýshy memleketteriniń biri ekenin atap ótti. «Sońǵy 20 jylda munda zor ilgerileý júzege asty. Sondyqtan, biz Qazaqstanmen tereń yntymaqtastyqty damy­tý­dyń maqsattylyǵyna senimdimiz», dedi Vengrııa Premer-mı­nıstri. «Qazaqstan – álemde tez damyp kele jatqan memleketterdiń biri. Sońǵy 20 jylda el kúr­deli ózgeristerdi bastan ótkere oty­ryp, damý ústinde. Sol sebepti Qazaq­stanmen tereń yntymaq­tas­tyq ornatý mańyzdy dep esep­teı­miz», dep tolyqtyrdy sózin V.Orban. Kezdesý qorytyndysy boıynsha birqatar ekijaqty qu­jat­tarǵa qol qoıyldy. Atap aıt­qanda, Úkimet basshylary K.Má­simov pen V.Orban Qazaqstan-Vengrııa strategııalyq keńesin qurý týraly memorandýmǵa qol qoıdy. Qazaqstannyń Bas prokýrory Ashat Daýylbaev pen Vengrııanyń Ádilet mınıstri Laslo Trochanı Qyl­mystyq ister boıynsha ózara quqyqtyq kómek týraly keli­simge qol qoıdy. Kásiptik bilim berý jáne oqytý salasyndaǵy ynty­maq­tastyq boıynsha О́zara túsinistik týraly memorandýmǵa Bilim jáne ǵylym mınıstri Aslan Sárinjipov pen Vengrııanyń Ulttyq ekonomıka mınıstri Mıhaı Varga  qol qoıdy. Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Asylbek Mamytbekov pen Vengrııanyń Syrtqy ekonomıkalyq jáne syrtqy ister mınıstri Peter Sıııarto aýyl sharýashylyǵy jobalaryn qarjylandyrý úshin birlesken qor qurý sharttary boıynsha aldyn-ala kelisimge qol qoıdy. Úkimet basshylarynyń kelis­sózderi nátıjesinde, sondaı-aq, munaı, ıadrolyq ónerkásip sala­laryndaǵy yntymaqtastyq boıynsha kelisimderge qol jetkizildi. Sol sııaqty, taraptar Astana men Býdapesht arasynda tikeleı áýe qatynasyn ashý jáne Vengrııada oqıtyn qazaqstandyq stýdentter sanyn arttyrý jaıynda kelisti. Oǵan qosa, Qazaqstan Vengrııa azamattary úshin vızasyz rejim ornatpaq, al óz kezeginde Vengrııa bizdiń eldiń azamattary úshin bul tártipti shengen rejimi aıasynda jeńildetpek. Keshe, sondaı-aq, Vengrııadan kelgen delegasııanyń jáne qa­zaq­standyq bıznes ókilderiniń qatysýymen arnaıy bıznes-forým ótken bolatyn. Eki eldiń Úkimet basshylary tústen keıin osy bıznes-forýmǵa qatysty. Bıznes-forýmda da Qazaqstan Úkimetiniń basshysy Kárim Másimov elder arasyndaǵy yntymaqtastyq joǵary deńgeıge kóterilgenin atap ótti. «Búgingi bıznes-forým Qa­zaq­stan men Vengrııanyń bıznes qoǵamdastyǵy arasyndaǵy ózara múddelestikti bildiredi. Qazirgi ýaqytta yntymaqtastyqty jańa deńgeıge kóterý úshin jaqsy jaǵdaı qalyptasyp otyrǵanyna senimdimin», dedi K.Másimov. Úkimet basshysy óz sózinde Qazaqstan ekonomıkasynyń basymdyǵy álemdik naryqtarda oryn alyp otyrǵan energııa tasymaldaýshylar qunynyń arzandaýyna baılanysty ekonomıkany transformasııalaý bolatyndyǵyn basa aıtty. «Osyǵan baılanysty biz mem­lekettik jáne jeke sektor esebinen qarjylandyrý arqyly álemdik deńgeıdegi ınfraqurylymdardy damytýdamyz. Buǵan qosa, biz ınnovasııaǵa jáne aldyńǵy qa­tarly tehnologııalarǵa basa mán bere otyryp, ındýstrııalandyrý boıynsha aýqymdy baǵdarlamany júzege asyrýdamyz. Bul jobalardy tabysty júzege asyrý bizdiń basymdyǵymyz bolmaq», dedi Qazaqstan Premer-Mınıstri. Kárim Másimov, sondaı-aq, sońǵy jyldary álemdik qoǵam­das­tyqtyń Ortalyq Azııaǵa qyzy­ǵýshylyǵy artyp kele jatqanyn tilge tıek etti. «Sońǵy jyldary álemdik qoǵamdastyq tarapynan bizdiń óńirge qyzyǵýshylyqtyń artyp kele jatqanyn kórip otyrmyz. Biz kórshilerimiz Reseımen, Qy­taımen, sonymen qatar, serik­testerimiz Eýropalyq odaqpen, AQSh-pen jolǵa qoıǵan dos peıil­di, syndarly qarym-qatyna­sy­myzdy maqtan tutamyz», dedi ol. Sonymen qatar, K.Másimov óńirdiń aý­qymdy áleýetin jú­zege asyrý úshin Qazaqstan Pre­zıdenti jańa ulttyq jobany iske qosqanyn, ıaǵnı Almatyny óńirlik qarjy ortalyǵyna aınaldyrǵanyn basa aıtty. «Qazaqstan sizderdiń qyz­metterińiz úshin, óńirdegi naryq­tarǵa shyǵýlaryńyz úshin óte yńǵaıly ornalasqan», dedi K.Má­simov vengrııalyq áriptesine qarata. Vıktor Orban óz kezeginde Vengrııa tarapy maqsatty túr­de Qazaqstanmen tereń ynty­maq­tastyqty damytýǵa múddeli ekenin atap ótti. «Biz mamyrda ótetin Astana ekonomıkalyq forýmyna shaqyrý aldyq. Sonymen qatar, EKSPO-2017 halyqaralyq kórmesine mindetti túrde qatysatyn bolamyz», dep qosty V. Orban. Sondaı-aq, ol mádenıet jáne bilim berý salasyndaǵy yntymaqtastyq óte mańyzdy ekenin atap ótti. «Býdapeshte Astananyń aty berilgen kóshe bar. Bizde qazaqstandyq stýdentter bilim alýda. Búgingi kelissózderdiń nátıjesinde  Astanadan Vengrııaǵa oqýǵa keletin stýdentter sany 200-ge deıin artatyn bolady», dedi V. Orban. Sóziniń sońynda ol Vengrııa tarapynan kelgen delegasııanyń sapary tabysty ótkenin atap kórsetti. Vengrııa Premer-mınıstri Vıktor Orban Eýropalyq odaq pen Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń arasynda eshqandaı qaıshylyq joq dep esepteıdi. «Biz Eýropalyq odaq pen Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń arasynda eshqandaı qaıshylyqtardy kórip turǵanymyz joq. Biz atalmysh odaqtar arasynda tyǵyz qarym-qatynas bolǵanyn qalaımyz. Biz Vengrııa men Qazaqstandy Lıssabonnan Vladıvostokqa deıin sozylatyn bir odaqtyń aıasynda baılanystyrýdy qup kóremiz», dedi ol Qazaqstan-Vengrııa bıznes-forýmynda. Forýmǵa eki jaqtan shamamen 300-ge tarta kásipker qatysty. Forýmnyń qorytyndysynda da birqatar kelisimder men me­mo­randýmdarǵa qol qoıyldy. Dınara BITIKOVA, «Egemen Qazaqstan».