2015 jylǵy 21 sáýir, Astana qalasy
Qazaqstan Respýblıkasynyń paıdaly qazbalar qorlary jónindegi memlekettik komıssııa jáne paıdaly qazbalar qorlary jónindegi óńiraralyq komıssııalar týraly erejelerdi bekitý týraly
«Jer qoınaýy jáne jer qoınaýyn paıdalaný týraly» 2010 jylǵy 24 maýsymdaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 19-baby 3) tarmaqshasyna sáıkes buıyramyn:
1. Mynalar:
1) Qazaqstan Respýblıkasynyń paıdaly qazbalar qorlary jónindegi memlekettik komıssııa týraly ereje osy buıryqa 1- qosymshaǵa sáıkes;
2) paıdaly qazbalar qorlary jónindegi óńiraralyq komıssııalar týraly ereje osy buıryqqa 2- qosymshaǵa sáıkes bekitilsin.
2. Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń Geologııa jáne jer qoınaýyn paıdalaný komıteti:
1) Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde osy buıryqtyń memlekettik tirkelýin;
2) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin kúntizbelik on kún ishinde onyń kóshirmesin merzimdi baspa basylymdarynda jáne «Ádilet» aqparattyq-quqyqtyq júıesinde resmı jarııalaýǵa jiberýdi;
3) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń ınternet-resýrsynda jáne memlekettik organdardyń ıntranet-portalynda ornalastyrylýyn;
4) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin on jumys kúni ishinde Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń Zań departamentine osy buıryqtyń 2-tarmaǵynyń 1), 2) jáne 3) tarmaqshalarynda kózdelgen is-sharalardyń oryndalýy týraly málimetterdi usynýdy qamtamasyz etsin.
3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý jetekshilik etetin Qazaqstan Respýblıkasynyń Investısııalar jáne damý vıse-mınıstrine júktelsin.
4. Osy buıryq onyń alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Investısııalar jáne damý mınıstri Á.ISEKEShEV.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Energetıka mınıstri
___________________ V.Shkolnık
2015 jylǵy 24 sáýir
Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstriniń
2015 jylǵy 21 sáýirdegi № 472 buıryǵyna 1- qosymsha
Qazaqstan Respýblıkasynyń paıdaly qazbalar
qory jónindegi memlekettik komıssııa týraly ereje
1. Jalpy erejeler
1. Qazaqstan Respýblıkasynyń paıdaly qazbalar qory jónindegi memlekettik komıssııasy (budan ári – QR QMK) jer qoınaýyna memlekettik saraptamany (budan ári – Saraptama) júzege asyrady.
2. QR QMK qyzmetin uıymdastyrý, olardyń quramy, jumys reglamenti jáne is júrgizý osy Erejemen aıqyndalady.
3. QR QMK jer qoınaýyn zerdeleý jáne paıdalaný jónindegi ýákiletti organnyń vedomstvosynyń janynan qurylady jáne jumys isteıdi.
4. QR QMK quzyretine keń taralǵan paıdaly qazbalardy qospaǵanda, paıdaly qazbalardyń barlyq túrleri boıynsha Saraptama jatady.
2. QR QMK mindetteri men fýnksııalary
5. Negizgi mindetke sáıkes QR QMK Saraptama barysynda mynalardy:
1) paıdaly qazbalar qorlarynyń sany, sapasy, quramy, tehnologııalyq qasıetteri, sondaı-aq jer qoınaýynyń erekshelikteri týraly derekterdiń durystyǵyn;
2) paıdaly qazbalardy óndirý jáne óndirýge baılanysty emes maqsatta jer qoınaýy ýchaskelerin paıdalaný sharttary úshin geologııalyq, taý-ken tehnıkalyq, gıdrogeologııalyq, ınjenerlik-geologııalyq, tehnıkalyq-ekonomıkalyq derekterdiń tolyqtyǵy men durystyǵyn;
3) ken oryndaryn qazýdyń ekonomıkalyq tıimdiliginiń tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizdemesin, kómirsýtek shıkizatyn alý koeffısıentterin, mıneraldyq-shıkizattyq bazany keńeıtý jónindegi qorytyndylar men usynystardy, paıdalanýǵa arnalǵan qorlar men jer qoınaýy ýchaskeleriniń daıyndyǵy dárejesin;
4) jer qoınaýyn geologııalyq zerdeleý men baǵalaý jónindegi izdestirý, barlaý, tájirıbelik-paıdalaný jumystaryń nátıjeleri men sapasyn;
5) paıdaly qazbalardyń ken oryndaryn joıýdyń nemese konservasııalaýdyń, paıdaly qazbalardy esepten shyǵarýdyń nemese qalǵan qorlardyń teńgerimdilik tıesiliginiń ózgerý negizdiligin aıqyndaıdy.
6. QR QMK óz qyzmetinde mynadaı fýnksııalardy júzege asyrady:
1) paıdaly qazbalar qorlarynyń memlekettik teńgerimine qoıýǵa negiz bolyp tabylatyn barlanǵan paıdaly qazbalar qorynyń rentabeldiligi týraly qorytyndy beredi;
2) paıdaly qazbalar qorynyń sany men sapasyn, olardyń respýblıka ekonomıkasy úshin mańyzyn, óndirýdiń taý-ken tehnıkalyq, gıdrogeologııalyq, ekologııalyq jáne basqa da jaǵdaılaryna obektıvti baǵa beredi;
3) kelisimsharttyq aýmaqtaǵy barlaý nátıjesinde kommersııalyq tabý faktisin rastaıdy;
4) barlaýmen jáne (nemese) óndirýmen baılanysty emes jerasty qurylystaryn salýǵa jáne paıdalanýǵa jaramdy jer qoınaýy ýchaskeleri týraly geologııalyq aqparatqa memlekettik saraptama júrgizedi.
7. QR QMK Saraptama barysynda:
1) ortalyq memlekettik jáne jergilikti atqarýshy organdardan, jer qoınaýyn zertteý jáne paıdalaný jónindegi ýákiletti organǵa vedomstvolyq baǵynysty uıymdar men mekemelerden jáne jer qoınaýyn paıdalanýshylardan ózderine júktelgen mindetterdi oryndaý úshin qajetti aqparatty, qujattardy jáne materıaldardy suratýy jáne alýy;
2) Saraptama prosesinde óz quzyreti sheginde táýelsiz sarapshylardy tartýy;
3) qajettiligine qaraı saraptama júrgiziletin obektilerde kóshpeli otyrystardy ótkizýi;
4) jer qoınaýyn paıdalanýshy quzyretti organ qoldanystaǵy kelisimshartqa tıisti ózgerister engizgenge deıin kelisimsharttyq talaptarda aıtylǵan jer qoınaýyn paıdalaný operasııalaryn júrgizý merzimder buzǵan jaǵdaıda, saraptamaǵa usynylǵan esepterdi keri qaıtarýy;
5) óz fýnksııalaryna kiretin máseleler boıynsha sheshimder qabyldaýy múmkin.
3. QR QMK qyzmetin uıymdastyrý
8. QR QMK otyrystary qajettiligine qaraı, biraq aıyna keminde bir ret ótkiziledi.
9. QR QMK otyrystary jumys jáne plenarlyq otyrystar bolyp bólinedi. Jumys babynda qaraý nátıjesi QR QMK sheshiminiń jobasy bolyp tabylady. QR QMK plenarlyq otyrysynda saraptalatyn esepter boıynsha sheshim qabyldanady.
10. QR QMK alqaly organdar bolyp tabylady. Sheshim otyrysqa qatysyp otyrǵan komıssııa músheleriniń kópshilik daýysymen qabyldanady. Sheshimderdi qabyldaý kezinde daýystar teń bolǵan jaǵdaıda, tóraǵalyq etýshiniń daýysy sheshýshi bolyp tabylady.
11. QR QMK jumys organy Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń Geologııa jáne jer qoınaýyn paıdalaný komıteti bolyp tabylady.
12. QR QMK otyrystaryna komıssııanyń músheleri bolyp tabylmaıtyn laýazymdy tulǵalar shaqyrylýy múmkin.
13. QR QMK tóraǵasy onyń qyzmetine jetekshilik etedi, ádistemelik basshylyqty júzege asyrady. Tóraǵa bolmaǵan kezde onyń mindetterin QR QMK tóraǵasynyń orynbasary atqarady.
14. Ortalyq memlekettik jáne jergilikti atqarýshy organdar QR QMK-ge júktelgen mindetterdi oryndaýda olarǵa járdem kórsetedi.
15. QR QMK ǵylymı hatshysy Saraptamaǵa esepterdiń qabyldanýyn jáne olardy komıssııalardyń plenarlyq otyrystaryna daıyndaýdy uıymdastyrady.
16. Saraptamanyń nátıjeleri paıdaly qazbalar qorlaryn bekitý týraly, qorlardy sanattar boıynsha bólý, tájirıbelik-ónerkásiptik óndirýdiń kólemderi men merzimderi, kómirsýtekti shıkizatty alý koeffısıentteri, paıdaly qazbalar qorlaryn esepten shyǵarý, jer qoınaýy týraly aqparatty ónerkásiptik, ǵylymı jáne basqa maqsattarda qoldaný múmkindikteri, usynymdar týraly derekter, sondaı-aq QR QMK quzyretine kiretin ózge de máseleler boıynsha sheshimder kórinis tabatyn hattamamen resimdeledi.
17. Saraptamanyń nátıjeleri kórsetilgen hattamaǵa otyrysqa tóraǵalyq etýshiniń qoly qoıylady jáne QR QMK barlyq qatysqan músheleriniń buryshtama qoldary qoıylady.
4. QR QMK quramy
18. QR QMK tóraǵadan, onyń orynbasarlarynan, ǵylymı hatshydan jáne komıssııalar múshelerinen turady.
19. QR QMK tóraǵasy jer qoınaýyn zertteý jáne paıdalaný jónindegi ýákiletti organ vedomstvosynyń basshysy bolyp tabylady. QR QMK tóraǵasynyń QR QMK tóraǵasy bolmaǵan kezeńde QR QMK quzyreti sheginde qujattarǵa qol qoıý quqyǵyn ıelenetin orynbasary bar.
20. QR QMK tóraǵasynyń orynbasary jer qoınaýyn zertteý jáne paıdalaný jónindegi ýákiletti organ vedomstvosy basshysynyń orynbasary bolyp tabylady.
21. Ǵylymı hatshylar men komıssııa músheleri jer qoınaýyn zertteý jáne paıdalaný jónindegi ýákiletti organnyń bilikti qyzmetkerleri bolyp tabylady.
QR QMK jeke quramy Komıtet tóraǵasynyń buıryǵymen bekitiledi.
5. QR QMK jumys reglamenti jáne is qaǵazdaryn júrgizý
22. QR QMK kezekti jylǵa arnalǵan jumys jospary jer qoınaýyn paıdalanýshylardyń ótinimderi negizinde qalyptastyrylady.
23. Jer qoınaýyn paıdalanýshylar Saraptamaǵa esep usyný merzimin kórsete otyryp, ótinimderdi jiberedi.
24. Aýmaqtyq bólimsheler josparlanatyn jyldyń 20 qańtaryna deıingi merzimde QR QMK atyna jer qoınaýyn paıdalanýshylardyń ótinishi boıynsha jıyntyq málimetterdi jiberedi.
25. QR QMK jumysynyń jıyntyq josparyn QR QMK tóraǵasy bekitedi.
26. Jer qoınaýyn paıdalaný quqyǵy bar jeke nemese zańdy tulǵa «Jer qoınaýyn paıdalanýshylardyń jer qoınaýyn paıdalaný jónindegi operasııalardy júrgizý týraly esepter berý qaǵıdalaryn bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstriniń 2015 jylǵy 31 naýryzdaǵy № 396 buıryǵymen (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 11028 tirkelgen) jer qoınaýyn paıdalanýshylardyń jer qoınaýyn paıdalaný jónindegi operasııalardy júrgizý týraly esepter berý qaǵıdalaryna sáıkes júrgizilgen geologııalyq barlaý jumystary týraly túpkilikti esepti (budan ári - esep) Saraptamaǵa usynady.
27. Josparlanatyn jyldyń 30 qańtarynan keıin túsken jer qoınaýyn paıdalanýshylardyń ótinimderi QR QMK tirkeledi. Atalǵan esepterge Saraptama mynadaı túrde júrgiziledi:
1) birinshi kezekte jıyntyq jumys josparyna sáıkes esepter qarastyrylady;
2) ekinshi kezekte josparlanatyn jyldyń 20 qańtarynan keıin kelip túsken ótinimder boıynsha esepter olardyń túsý kezektiligine sáıkes qarastyrylady.
28. Jer qoınaýyn paıdalanýshy esepti - keminde eki danada, esepke qosa berilgen anyqtamalar men táýelsiz sarapshylardyń saraptama qorytyndylaryn - keminde tórt danada Saraptamaǵa jiberedi.
29. QR QMK qaraýyna túsetin esepti aldyn ala tıisti qor jónindegi óńiraralyq komıssııalarmen (budan ári - QО́K) qaralady jáne onyń qorytyndysymen súıemeldenedi.
30. Saraptamaǵa kelip túsetin esepti ǵylymı hatshy osy Erejeniń 28 jáne 29-tarmaqtarynda kózdelgen, belgilengen talaptardyń sáıkestigi mánine baǵalanady.
31. Usynylǵan esep osy Erejeniń talaptaryna sáıkes bolǵan kezde, ony ǵylymı hatshy tirkeıdi, odan keıin Saraptamaǵa qabyldanǵan bolyp esepteledi, bul týraly jer qoınaýyn paıdalanýshyǵa túsken kúninen bastap on jumys kúni ishinde jazbasha habarlanady.
32. QR QMK múshelerine olardyń tirkelýine qaraı Saraptamaǵa esepterdiń kelip túsýi týraly ǵylymı hatshy habarlaıdy.
33. QR QMK qaraýyna túsken esep komıssııa tóraǵasynyń orynbasaryna beriledi, ol kelip túsken materıaldardyń salalyq baǵytyna sáıkes komıssııa músheleriniń ishinen saraptama júrgizýge jaýaptylardy aıqyndaıdy.
34. Saraptama geologııa jáne jer qoınaýyn paıdalaný salasynda arnaıy bilimi bar jáne saraptama nátıjelerine múddeli emes táýelsiz sarapshylardy tarta otyryp, esep tirkelgen sátiten bastap úsh aıǵa deıingi merzimde júrgiziledi. Asa kúrdeli ne kólemi úlken esepti qaraǵan jaǵdaıda, Saraptamany júrgizý merzimi komıssııa tóraǵasynyń sheshimi boıynsha uzartylýy múmkin, biraq eki aıdan asa uzartylmaıdy.
35. Táýelsiz sarapshylardyń tizimin QR QMK tóraǵasynyń usynymy boıynsha jer qoınaýyn zertteý jáne paıdalaný jónindegi ýákiletti organnyń vedomstvo basshysy bekitedi.
36. Táýelsiz sarapshylardyń esepti saraptaý qorytyndylaryn alǵannan keıin jáne komıssııanyń jaýapty músheleri esepti zerttegennen keıin jer qoınaýyn paıdalanýshylar ókilderiniń, esep oryndaýshylardyń táýelsiz sarapshylardyń qatysýymen QR QMK jumys otyrysy ótkiziledi.
37. QR QMK-niń jumys otyrystary QR QMK tóraǵa orynbasarynyń, al ol bolmaǵan kezde komıssııanyń saraptama ótkizýge jaýapty múshesiniń tóraǵalyq etýimen júrgiziledi. Jumysty qaraý nátıjesi QR QMK sheshimniń jobasy bolyp tabylady.
38. Komıssııanyń plenarlyq otyrystary QR QMK tóraǵasynyń tóraǵalyq etýimen ótkiziledi. Tóraǵa bolmaǵan jaǵdaıda, otyrysty onyń orynbasary ótkizedi.
39. Plenarlyq otyrys ótkizilgenge deıin úsh jumys kúni buryn ǵylymı hatshy QR QMK-niń múshelerine qaralatyn obekti boıynsha eseptiń negizgi mazmuny qysqasha túrde kórsetilgen anyqtamany tanysý úshin usynady. QR QMK múshesiniń talaby boıynsha oǵan táýelsiz sarapshylardyń qorytyndylary jáne ózge materıaldar usynylady.
40. Eger QR QMK-niń plenarlyq otyrysyna komıssııa músheleriniń jalpy sanynyń keminde jartysy qatysqan jaǵdaıda, ol zańdy dep esepteledi. QR QMK-niń músheleri óziniń otyrysqa qatysý jónindegi ýákilettigin basqa tulǵaǵa bere almaıdy.
41. Plenarlyq otyrystarda sheshimder onyń músheleri daýsynyń kópshiligimen qabyldanady.
42. Sheshim qabyldaý kezinde komıssııa músheleri teń daýysqa ıe bolady. Daýystar teń bolǵan jaǵdaıda, tóraǵalyq etýshi daýys bergen sheshim qabyldandy dep esepteledi.
43. Qabyldanǵan sheshimge kelispeıtin QR QMK-niń músheleri erekshe pikir bildirýge quqyly. Erekshe pikir onyń negizdemesin qamtıtyn jeke qujatpen resimdeledi jáne qaralatyn materıaldarǵa qosa beriledi.
44. QR QMK tóraǵasynyń, al ol bolmaǵan kezde - orynbasarynyń tapsyrmasy boıynsha sheshimniń jobasy syrttaı daýys berý tártibimen komıssııa múshelerine jiberilýi múmkin.
45. Komıssııa músheleriniń syrttaı daýys berýge arnalǵan merzimi daýys berý úshin hattama jobasyn taratqan kúnnen bastap úsh jumys kúninen aspaýǵa tıis. Syrttaı daýys berý merzimi aıaqtalǵanǵa deıin komıssııa músheleri ǵylymı hatshyǵa ózderiniń pikirin bildiretin jazbasha jaýaptardy jiberedi. Kórsetilgen merzimde jazbasha jaýap usynbaǵan jaǵdaıda, komıssııa múshesi qabyldanǵan joba sheshimine daýys berdi dep esepteledi. Eger joba boıynsha komıssııa músheleriniń jalpy sanynyń kópshiligi daýys bergen jaǵdaıda, syrttaı daýys berý ótti dep esepteledi. Sheshim jobasy boıynsha syrttaı daýys berýdiń nátıjeleri hattamamen resimdeledi.
46. QR QMK plenarlyq otyrysynyń hattamasy otyrys ótken kúnnen bastap on tórt jumys kúni ishinde jasalady. Hattamada Saraptamaǵa usynylǵan eseptiń materıaldary týraly málimetter, saraptama barysynda anyqtalǵan eskertýler, QR QMK sheshimi jáne olardyń usynymdary qamtylady.
47. QR QMK plenarlyq otyrysynyń daıyndalǵan hattamasy kúntizbelik otyz kún ishinde tıisti aýmaqtyq bólimshege, Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstrligi Geologııa jáne jer qoınaýyn paıdalaný komıteti «Qazgeoaqparat» respýblıkalyq geologııalyq aqparat ortalyǵy» respýblıkalyq memlekettik mekemesine (budan ári – «Qazgeoaqparat» RGAO) jiberiledi. Ǵylymı hatshy Saraptamadan ótken esepti «Qazgeoaqparat» RGAO geologııalyq qoryna turaqty saqtaýǵa tapsyrý týraly habarlandyrýdyń kóshirmesin alǵan sátten bastap kúntizbelik on tórt kún ishinde jer qoınaýyn paıdalanýshyǵa QR QMK-niń plenarlyq otyrysynyń hattamasyn jiberedi.
48. Saraptamadan ótken esepke, esep oryndaýshylary plenarlyq otyrysta qabyldanǵan sheshimder jáne QR QMK hattamasynda kórinis tapqan qajetti tolyqtyrýlar men túzetýler engizedi.
49. Engizilgen túzetýlerdiń sáıkestigin usynylǵan esepti saraptaýdan ótkizýge jaýapty tulǵalar tekseredi jáne esepti oryndaýshylardyń, eskertýler beıimi jónindegi táýelsiz sarapshynyń jáne QR QMK jumys organy mamanynyń qoldary qoıylǵan aktimen kýálandyrylady.
50. Saraptamadan ótken esepke tıisti ózgerister men tolyqtyrýlar engizilgennen keıin, sondaı-aq olardy qosymsha túzetýlersiz qabyldaǵan jaǵdaıda, júrgizilgen geologııalyq barlaý jumystary týraly Saraptamadan ótkenin kýálandyratyn mórtaban qoıylady.
51. Qabyldanǵan qorlardyń sanattary, hattamanyń nómiri, plenarlyq otyrys ótkizilgen kúni, sondaı-aq saraptalatyn materıaldardyń qaralýyna jaýapty tulǵanyń qoly mórtabanda kórinis tabady. Mórtabandar esep mátininiń tıtýl paraǵynda jáne qorlardyń buǵattalǵanyn men sanattarǵa bólingenin kórsetetin grafıkalyq qosymshalardyń árbir paraǵyna qoıylady.
52. Eger saraptalatyn esepke jasalǵan Saraptamanyń nátıjesi boıynsha QR QMK teris qorytyndysy alynsa, jer qoınaýyn paıdalanýshy hattamada jazylǵan eskertýler men usynymdardy eskere otyryp, olardy pysyqtaǵan kezde esepti qaıtalama saraptamaǵa usyna alady.
Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstriniń
2015 jylǵy 21 sáýirdegi № 472 buıryǵyna 2- qosymsha
Paıdaly qazbalar qory jónindegi óńiraralyq
komıssııalar týraly ereje
1. Jalpy erejeler
1. Paıdaly qazbalar qory jónindegi óńiraralyq komıssııalar (budan ári - QО́K) jer qoınaýyna memlekettik saraptamany (budan ári - Saraptama) júzege asyrady.
2. QО́K qyzmetin uıymdastyrý, olardyń quramy, jumys reglamenti jáne is júrgizý osy Erejemen aıqyndalady.
3. QО́K jer qoınaýyn zerdeleý jáne paıdalaný jónindegi ýákiletti organnyń aýmaqtyq bólimsheleriniń (budan ári - aýmaqtyq bólimsheler) janynan qurylady jáne jumys isteıdi.
4. QО́K quzyretine keń taralǵan paıdaly qazbalardyń túrleri boıynsha Saraptama, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasynyń qory jónindegi memlekettik komıssııa (budan ári - QR QMK) Saraptamasyna kelip túsetin esepterdi aldyn ala qaraý jatady.
2. QО́K mindetteri men fýnksııalary
5. Negizgi mindetke sáıkes Saraptama barysynda QО́K mynalardy:
1) paıdaly qazbalar qorlarynyń sany, sapasy, quramy, tehnologııalyq qasıetteri, sondaı-aq jer qoınaýynyń erekshelikteri týraly derekterdiń durystyǵyn;
2) paıdaly qazbalardy óndirý jáne óndirýge baılanysty emes maqsatta jer qoınaýy ýchaskelerin paıdalaný sharttary úshin geologııalyq, taý-ken tehnıkalyq, gıdrogeologııalyq, ınjenerlik-geologııalyq, tehnıkalyq-ekonomıkalyq derekterdiń tolyqtyǵy men durystyǵyn;
3) ken oryndaryn qazýdyń ekonomıkalyq tıimdiliginiń tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizdemesin, kómirsýtek shıkizatyn alý koeffısıentterin, mıneraldyq-shıkizattyq bazany keńeıtý jónindegi qorytyndylar men usynystardy, paıdalanýǵa arnalǵan qorlar men jer qoınaýy ýchaskeleriniń daıyndyǵy dárejesin;
4) jer qoınaýyn geologııalyq zerdeleý men baǵalaý jónindegi izdestirý, barlaý, tájirıbelik-paıdalaný jumystardyń nátıjeleri men sapasyn;
5) paıdaly qazbalardyń ken oryndaryn joıýdyń nemese konservasııalaýdyń, paıdaly qazbalardy esepten shyǵarýdyń nemese qalǵan qorlardyń teńgerimdilik tıesiliginiń ózgerý negizdiligin aıqyndaıdy.
6. QО́K óz qyzmetinde mynadaı fýnksııalardy júzege asyrady:
1) qor jónindegi komıssııa otyrysynyń hattamasy túrinde paıdaly qazbalar qorlarynyń memlekettik teńgerimine qoıýǵa negiz bolyp tabylatyn barlanǵan paıdaly qazbalar qorynyń rentabeldiligi týraly qorytyndy beredi;
2) paıdaly qazbalar qorynyń sany men sapasyn, olardyń respýblıka ekonomıkasy úshin mańyzyn, óndirýdiń taý-ken tehnıkalyq, gıdrogeologııalyq, ekologııalyq jáne basqa da jaǵdaılaryna obektıvti baǵa beredi;
3) kelisimsharttyq aýmaqtaǵy barlaý nátıjesinde kommersııalyq tabý faktisin rastaıdy.
7. QО́K Saraptama barysynda:
1) ortalyq memlekettik jáne jergilikti atqarýshy organdardan, jer qoınaýyn zertteý jáne paıdalaný jónindegi ýákiletti organǵa vedomstvolyq baǵynysty uıymdar men mekemelerden jáne jer qoınaýyn paıdalanýshylardan ózderine júktelgen mindetterdi oryndaý úshin qajetti aqparatty, qujattardy jáne materıaldardy suratýy jáne alýy;
2) Saraptama prosesinde óz quzyreti sheginde táýelsiz sarapshylardy tartýy;
3) qajettiligine qaraı saraptama júrgiziletin obektilerde kóshpeli otyrystardy ótkizýi;
4) jer qoınaýyn paıdalanýshy quzyretti organ qoldanystaǵy kelisimshartqa tıisti ózgerister engizgenge deıin kelisimsharttyq talaptarda aıtylǵan jer qoınaýyn paıdalaný operasııalaryn júrgizý merzimin buzǵan jaǵdaıda, saraptamaǵa berilgen esepterdi keri qaıtarýy;
5) óz fýnksııalaryna kiretin máseleler boıynsha sheshimder qabyldaýy múmkin.
3. QО́K qyzmetin uıymdastyrý
8. QО́K otyrystary qajettiligine qaraı, biraq aıyna keminde bir ret ótkiziledi.
9. QО́K otyrystary jumys jáne plenarlyq otyrystar bolyp bólinedi. Jumys babynda qaraý nátıjesi QО́K sheshiminiń jobasy bolyp tabylady. QО́K plenarlyq otyrysynda saraptalatyn esepter boıynsha sheshim qabyldanady.
10. QО́K alqaly organdar bolyp tabylady. Sheshim otyrysqa qatysyp otyrǵan komıssııa músheleriniń kópshilik daýysymen qabyldanady. Sheshimderdi qabyldaý kezinde daýystar teń bolǵan jaǵdaıda, tóraǵalyq etýshiniń daýysy sheshýshi bolyp tabylady.
11. QО́K jumys organdary qaraýǵa kelip túsken esepterdiń salalyq baǵyty boıynsha tıisti aýmaqtyq bólimshelerdiń mamandarynan qurylatyn jumys toptary bolyp tabylady.
12. QО́K otyrystaryna komıssııanyń músheleri bolyp tabylmaıtyn laýazymdy tulǵalar shaqyrylýy múmkin.
13. QО́K tóraǵalary tıisti óńiraralyq komıssııanyń qyzmetine basshylyq etedi.
14. Ortalyq memlekettik jáne jergilikti atqarýshy organdar QО́K-ge júktelgen mindetterdi oryndaýda olarǵa járdem kórsetedi.
15. QО́K ǵylymı hatshylary Saraptamaǵa esepterdiń qabyldanýyn jáne olardy komıssııalardyń plenarlyq otyrystaryna daıyndaýdy uıymdastyrady.
16. Saraptamanyń nátıjeleri paıdaly qazbalar qorlaryn bekitý týraly, qorlardy sanattar boıynsha bólý, tájirıbelik-ónerkásiptik óndirýdiń kólemderi men merzimderi, kómirsýtekti shıkizatty alý koeffısıentteri, paıdaly qazbalar qorlaryn esepten shyǵarý, jer qoınaýy týraly aqparatty ónerkásiptik, ǵylymı jáne basqa maqsattarda qoldaný múmkindikteri, usynymdar týraly derekter, sondaı-aq QО́K quzyretine kiretin ózge de máseleler boıynsha sheshimder kórinis tabatyn hattamamen resimdeledi.
17. Saraptamanyń nátıjeleri kórsetilgen hattamaǵa otyrysqa tóraǵalyq etýshiniń qoly qoıylady jáne QО́K barlyq qatysqan músheleriniń buryshtama qoldary qoıylady.
4. QО́K quramy
18. QО́K tóraǵadan, onyń orynbasarlarynan, ǵylymı hatshydan jáne komıssııalar múshelerinen turady.
19. QО́K tóraǵalary tıisti aýmaqtyq bólimshelerdiń basshylary bolyp tabylady. QО́K tóraǵalarynyń orynbasarlary tıisti aýmaqtyq bólimshelerdiń basshylarynyń orynbasarlary bolyp tabylady.
20. Ǵylymı hatshylar men komıssııa músheleri jer qoınaýyn zertteý jáne paıdalaný jónindegi ýákiletti organnyń, geologııalyq mamandyqtary bar bilikti qyzmetkerleri bolyp tabylady.
QО́K jeke quramy tıisti aýmaqtyq bólimsheler basshysynyń buıryǵymen bekitiledi.
5. QО́K jumys reglamenti jáne is qaǵazdaryn júrgizý
21. QО́K kezekti jylǵa arnalǵan jumys jospary jer qoınaýyn paıdalanýshylardyń ótinimderi negizinde qalyptastyrylady.
22. Jer qoınaýyn paıdalanýshylar Saraptamaǵa esep usyný merzimin kórsete otyryp, ótinimderdi jiberedi.
23. Aýmaqtyq bólimsheler josparlanatyn jyldyń 20 qańtaryna deıingi merzimde QR QMK atyna jer qoınaýyn paıdalanýshylardyń ótinishi boıynsha jıyntyq málimetterdi jiberedi.
24. QО́K jıyntyq josparlaryn olardyń tóraǵalary bekitedi.
25. Jer qoınaýyn paıdalaný quqyǵy bar jeke nemese zańdy tulǵa «Jer qoınaýyn paıdalanýshylardyń jer qoınaýyn paıdalaný jónindegi operasııalardy júrgizý týraly esepter berý qaǵıdalaryn bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstriniń 2015 jylǵy 31 naýryzdaǵy № 396 buıryǵymen (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 11028 tirkelgen) jer qoınaýyn paıdalanýshylardyń jer qoınaýyn paıdalaný jónindegi operasııalardy júrgizý týraly esepter berý qaǵıdalaryna sáıkes júrgizilgen geologııalyq barlaý jumystary týraly túpkilikti esepti (budan ári - esep) Saraptamaǵa usynady.
26. Josparlanatyn jyldyń 30 qańtarynan keıin túsken jer qoınaýyn paıdalanýshylardyń ótinimderi QО́K tirkeledi. Atalǵan esepterge Saraptama mynadaı túrde júrgiziledi:
1) birinshi kezekte jıyntyq jumys josparyna sáıkes esepter qarastyrylady;
2) ekinshi kezekte josparlanatyn jyldyń 20 qańtarynan keıin kelip túsken ótinimder boıynsha esepter olardyń túsý kezektiligine sáıkes qarastyrylady.
27. Jer qoınaýyn paıdalanýshy esepti - keminde eki danada, esepke qosa berilgen anyqtamalar men táýelsiz sarapshylardyń saraptama qorytyndylaryn - keminde tórt danada Saraptamaǵa jiberedi.
28. Saraptamaǵa kelip túsetin esepti ǵylymı hatshy osy Erejeniń 27-tarmaǵynda kózdelgen belgilengen talaptardyń sáıkestigi mánine baǵalaıdy.
29. Usynylǵan esep osy Erejeniń talaptaryna sáıkes bolǵan kezde, ony ǵylymı hatshy tirkeıdi, odan keıin Saraptamaǵa qabyldanǵan bolyp esepteledi, bul týraly jer qoınaýyn paıdalanýshyǵa túsken kúninen bastap on jumys kúni ishinde jazbasha habarlanady.
30. QО́K múshelerine olardyń tirkelýine qaraı Saraptamaǵa esepterdiń kelip túsýi týraly ǵylymı hatshy habarlaıdy.
31. QО́K qaraýyna túsken esep komıssııa tóraǵasynyń orynbasaryna beriledi, ol kelip túsken materıaldardyń salalyq baǵytyna sáıkes komıssııa músheleriniń ishinen saraptama júrgizýge jaýaptylardy aıqyndaıdy.
32. Saraptama geologııa jáne jer qoınaýyn paıdalaný salasynda arnaıy bilimi bar jáne saraptama nátıjelerine múddeli emes táýelsiz sarapshylardy tarta otyryp esep tirkelgen sátinen bastap úsh aıǵa deıingi merzimde júrgiziledi. Asa kúrdeli ne kólemi úlken esepti qaraǵan jaǵdaıda, Saraptamany júrgizý merzimi komıssııa tóraǵasynyń sheshimi boıynsha uzartylýy múmkin, biraq eki aıdan asa uzartylmaıdy.
33. Táýelsiz sarapshylardyń tizimin QR QО́K tóraǵasynyń usynymy boıynsha jer qoınaýyn zertteý jáne paıdalaný jónindegi ýákiletti organnyń vedomstvo basshysy bekitedi.
34. Táýelsiz sarapshylardyń qorytyndylaryn alǵannan jáne komıssııanyń jaýapty músheleri esepti zerdelegennen keıin jer qoınaýyn paıdalanýshy ókilderiniń, esepti oryndaýshylardyń, táýelsiz sarapshylardyń qatysýymen QО́K jumys otyrysy ótkiziledi.
35. QО́K-niń jumys otyrystary QО́K tóraǵa orynbasarynyń tóraǵalyq etýimen ótkiziledi. Jumysty qaraý nátıjesi QО́K sheshimniń jobasy bolyp tabylady.
36. Komıssııalardyń plenarlyq otyrystary QО́K tóraǵasynyń tóraǵalyq etýimen ótkiziledi. Tóraǵa bolmaǵan jaǵdaıda otyrysty onyń orynbasary ótkizedi.
37. Plenarlyq otyrys ótkizilgenge deıin úsh jumys kúni buryn ǵylymı hatshy QО́K-niń múshelerine qaralatyn obekt boıynsha eseptiń negizgi mazmuny qysqasha túrde kórsetilgen anyqtamany tanysý úshin usynady. QО́K múshesiniń talaby boıynsha oǵan táýelsiz sarapshylardyń qorytyndylary jáne ózge materıaldar usynylady.
38. Eger QО́K-niń plenarlyq otyrysyna komıssııa músheleriniń jalpy sanynyń keminde jartysy qatysqan jaǵdaıda, ol zańdy dep esepteledi. QО́K-niń músheleri óziniń otyrysqa qatysý jónindegi ýákilettigin basqa tulǵaǵa bere almaıdy.
39. Plenarlyq otyrystarda sheshimder onyń músheleri daýsynyń kópshiligimen qabyldanady.
40. Sheshim qabyldaý kezinde komıssııa músheleri teń daýysqa ıe bolady. Daýystar teń bolǵan jaǵdaıda, tóraǵalyq etýshi daýys bergen sheshim qabyldandy dep esepteledi.
41. Qabyldanǵan sheshimge kelispeıtin QО́K-niń músheleri erekshe pikir bildirýge quqyly. Erekshe pikir onyń negizdemesin qamtıtyn, jeke qujatpen resimdeledi jáne qaralatyn materıaldarǵa qosa beriledi.
42. QО́K tóraǵasynyń, al ol bolmaǵan kezde – orynbasarynyń tapsyrmasy boıynsha sheshimniń jobasy syrttaı daýys berý tártibimen komıssııa múshelerine jiberilýi múmkin.
43. Komıssııa músheleriniń syrttaı daýys berýge arnalǵan merzimi daýys berý úshin hattama jobasyn taratqan kúnnen bastap úsh jumys kúninen aspaýǵa tıis. Syrttaı daýys berý merzimi aıaqtalǵanǵa deıin komıssııa músheleri ǵylymı hatshyǵa ózderiniń pikirin bildiretin jazbasha jaýaptardy jiberedi. Kórsetilgen merzimde jazbasha jaýap usynbaǵan jaǵdaıda, komıssııa múshesi qabyldanǵan joba sheshimine daýys berdi dep esepteledi. Eger joba boıynsha komıssııa músheleriniń jalpy sanynyń kópshiligi daýys bergen jaǵdaıda, syrttaı daýys berý ótti dep esepteledi. Sheshim jobasy boıynsha syrttaı daýys berýdiń nátıjeleri hattamamen resimdeledi.
44. QО́K plenarlyq otyrysynyń hattamasy otyrys ótken kúnnen bastap on tórt jumys kúni ishinde jasalady. Hattamada Saraptamaǵa usynylǵan eseptiń materıaldary týraly málimetter, saraptama barysynda anyqtalǵan eskertýler, QО́K sheshimi jáne olardyń usynymdary qamtylady.
45. QО́K-niń plenarlyq otyrystarynyń hattamalary qaralǵannan keıin kúntizbelik otyz kún ishinde, biraq keminde toqsanyna bir ret QR QMK atyna jiberiledi. Ǵylymı hatshy Saraptamadan ótken esepti tıisti aýmaqtyq bólimsheniń geologııalyq qoryna turaqty saqtaýǵa berý týraly habarlandyrýdyń kóshirmesin alǵan sátten bastap eki aptalyq merzimde jer qoınaýyn paıdalanýshyǵa QО́K-niń plenarlyq otyrysynyń hattamasyn jiberedi.
46. Saraptamadan ótken esepke, esep oryndaýshylary plenarlyq otyrysta qabyldanǵan sheshimder jáne QR QMK hattamasynda kórinis tapqan qajetti tolyqtyrýlar men túzetýler engizedi.
47. Engizilgen túzetýlerdiń sáıkestigin usynylǵan esepti saraptaýdan ótkizýge jaýapty tulǵalar tekseredi jáne esepti oryndaýshylardyń, eskertýler beıimi jónindegi táýelsiz sarapshynyń jáne QО́K jumys organy mamanynyń qoldary qoıylǵan aktimen kýálandyrylady.
48. Saraptamadan ótken esepke tıisti ózgerister men tolyqtyrýlar engizilgennen keıin, sondaı-aq olardy qosymsha túzetýlersiz qabyldaǵan jaǵdaıda, júrgizilgen geologııalyq barlaý jumystary týraly Saraptamadan ótkenin kýálandyratyn mórtaban qoıylady.
49. Qabyldanǵan qorlardyń sanattary, hattamanyń nómiri, plenarlyq otyrys ótkizilgen kúni, sondaı-aq saraptalatyn materıaldardyń qaralýyna jaýapty tulǵanyń qoly mórtabanda kórinis tabady. Mórtabandar esep mátininiń tıtýl paraǵynda jáne qorlardyń buǵattalǵanyn men sanattarǵa bólingenin kórsetetin grafıkalyq qosymshalardyń árbir paraǵyna qoıylady.
50. Eger saraptalatyn esepke jasalǵan Saraptamanyń nátıjesi boıynsha QR QMK nemese QО́K teris qorytyndysy alynsa, jer qoınaýyn paıdalanýshy hattamada jazylǵan eskertýler men usynymdardy eskere otyryp, olardy pysyqtaǵan kezde esepti qaıtalama saraptamaǵa usyna alady.
Buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2015 jylǵy 27 mamyrda Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine №11200 bolyp engizildi.