Qıyndyqtar qursaýynda

Sırııadan Kanadaǵa taǵy da 1,8 myń bosqyn barady

Eń keminde 1,8 myń sırııalyq bosqyn 2015 jyldyń sońyna deıin Kanadaǵa kelýi tıis. Bul jóninde ótken jeksenbide CTV telearnasy habarlandyrý taratty. Telearna habarlamasy boıynsha 2015 jyldyń 31 jeltoqsanyna deıin Monrealǵa (Kvebek provınsııasy) taǵy da 6 áskerı-kóliktik ushaq kelip qonady. Olardyń árqaısysynda 300-ge tarta bosqyn bolady. Onyń ústine 100 bosqyn Kanadaǵa memleket esebinen jetkiziledi. Al kópshilik bóliginiń elge jetkizilýi jeke adamdardyń esebinen óteledi. Qazirgi ýaqytta Kanadaǵa 2,2 myńǵa jýyq sırııalyq bosqyn jetkizilgen bolatyn. Endi 3,6 myń­nan astamy osy elge kelý úshin barlyq qajetti qujattarǵa ıe boldy. Qazirgi kúni Kanadada 19,5 myńǵa jýyq sırııalyqtyń osy elge kelý jónindegi ótinishteri qaralý ústinde. О́tken aptanyń sońynda Imıgrasııa, bosqyndar jáne azamat­­tyq isteri jónindegi mınıstr Djon Makkallým bury­nyraqta beril­gen ýádege qara­mastan 2015 jyldyń sońyna deıin 10 myń sırııalyqtyń Kanadaǵa kelmeýi de múmkin eken­digin atap kórsetti. Onyń aıtýyna qaraǵanda, munyń sebebi ártúrli jaǵdaılarǵa baılanysty. «Máselen, olardyń jyl sońyna deıin kelip úlgerýine qolaısyz aýa raıy jaǵdaıy nemese adamdardyń óz saparlaryn keıinirek merzimge qaldyrýy da áser etýi múmkin», dedi mınıstr. Ol sonymen qatar, 2016 jyl­dyń aqpan aıynyń sońyna deıin Kanadadaǵy bılik organdary 25 myń sırııalyqty elge ákelý jónindegi ózderi qabyldaǵan mindettemeni oryndap shyǵýdy uıǵaryp otyrǵandyqtaryn jet­kizdi. 2015 jyldyń jeltoqsan aıynyń basynda Makkallým Kana­danyń 2016 jyldyń naý­ryz aıyna deıin óz aýmaǵyna 35 myń sırııalyq bosqyndy ákelip ornalastyrýǵa daıyn ekendigin málimdegen bolatyn. Sonyń ishinde bosqyndardyń 25 myńy memleket esebinen, al 10 myńy jeke azamattardyń tóleminiń esebinen jetkiziletindigi habar­lanǵan edi. Munan sál keıinirek Makkallým Kanadanyń 2016 jyldyń sońyna deıin Taıaý Shyǵys elderinen shyq­qan 50 myńǵa deıin bosqyndy qabyldaı alatyndyǵyn aıtqan bolatyn. Al osy bosqyndar máselesine qatysty eń bastapqy áńgimede Djastın Trıýdonyń úkimeti óziniń saılaýaldy bergen ýádesine sáıkes 2015 jyldyń 31 jeltoqsanyna deıin 25 myń sırııalyq bosqyndy qabyldaıtyndyǵy habarlanǵan edi.

300-ge jýyq otbasy Beırýtqa kóshiriledi

«Sırııanyń soltústigindegi shııt eldi me­ken­derinen shamamen alǵanda 300 otbasy kó­shiriletin bolady. Olardy kóshirý 4 qańtardan bastalady», dep habarlady Reıter agenttigi res­mı kózderden alynǵan aqparattarǵa silteme jasaı otyryp. Qazirgi kúni eldiń soltústik-batys bóligindegi Idlıb provınsııasyndaǵy beıbit turǵyndar osy óńirdi basyp alǵan qarýly jasaqtardan zardap shegýde. Sondyqtan mundaǵy turǵyndardyń bir bóligi Túrkııa shekarasyna deıin jetkizilip, odan ári Beırýtqa jóneltilmek. Osy agenttiktiń taǵy bir aqparaty boıynsha Damaskiden 30 shaqyrymdaı jerde ornalasqan Zabadanı qalasyndaǵy kóterilisshi turǵyndar Qyzyl Krest uıymynyń qoldaýymen Beırýt áýejaıyna jetkiziletin bolady. Sonan keıin olar Túrkııaǵa jóneltiledi. Beıbit turǵyndardy kóshirý jónindegi kelissózder osydan birneshe aı buryn BUU qoldaýy­men bastalǵan bolatyn. Qyrkúıek aıynyń sońynda Damask qa­syn­daǵy qalashyqta úshinshi ret áskerı is-qı­myl­dardy toqtatýdyń sáti túsken edi. Sırııa ásker­leri men terrorlyq toptar arasyndaǵy kelissózderdi júrgizýge Túrkııa men Iran jaǵy araaǵaıyn retinde qatysty. Taraptar arasyndaǵy kelissózder óz nátıjesin berdi. Áskerıler Zabadanıde qorshaýǵa alynǵan kóterilisshiler men olardyń otbasylaryna osy óńirden shyǵyp ketý úshin qaýipsiz dáliz usynbaq. Al «Djebhat án-Nýsra» men «Djeısh ál-Fath» qarýly jasaqtary ózderine jasalynatyn osyndaı qolaıly jaǵdaı úshin shııt eldi mekenderindegi turǵyndardy qaýipsiz jaǵdaıda kóshirýge gýmanıtarlyq dáliz ashatyn bolady. Osynyń aldynda eki ret, tamyz aıynyń sońy men qyrkúıek aıynyń basynda beıbit turǵyndardy kóshirýdiń jáne Idlıbe eldi mekeninen gýmanıtarlyq kómek jetkizýdiń sáti túspegen edi. О́ıtkeni, buǵan terrorshylar bóget jasap, beıbit kelisimsharttaryn buzdy. Sırııadaǵy shııt eldi mekenderiniń turǵyn­dary sońǵy eki jyldan beri qorshaýda qalyp otyr. Munda 25 myńǵa jýyq adam apatty gýma­nıtarlyq jaǵdaı dep eseptelinedi. Olar­dyń qatarynda taıaý mańaıdaǵy qalalar men aýyl­dardyń turǵyndary da bar. Qazirgi kúni qalany halyqtan quralǵan jergilikti jasaqtar qorǵap tur. Olardyń qatarynda shııttermen birge súnnıtter de bar eken.

Beıjińde gazben qamtýǵa shekteý engizildi

Qytaı astanasynyń úkimeti óner­ká­siptik kásiporyndar, memle­kettik mekemeler, ofıstik ortalyqtar jáne basqa da ǵımarattardy gazben qamtý máselesine ýaqytsha shekteý­ler engizdi. Bul jóninde Sınhýa agenttigi habarlady. Agenttiktiń habarlaýy boıynsha buǵan qytaıdyń CNPC kom­pa­nııasynyń jumysynda ımportty gazdy jetkizý jónindegi keshik­tirýler sebep bolǵan. Aýa raıy­­nyń kúrt buzylýy osyndaı qolaısyzdyqtardyń týyndaýyna áser etken sekildi. «Port­qa kelip jetken korablder aýa raıynyń qolaısyzdyǵyna baılanysty gazdy ýaqytynda túsi­rip úlgermedi», dep jazady agenttik Beıjińniń mýnı­sıpaldyq úkimetiniń málim­demesine silteme jasaı otyryp. Sheneýnikterdiń málimdeýinshe bul shekteý sharasy turǵyn úılerge jylý berý júıesine eshqandaı bir qatysy joq. Sınhýa agenttiginiń atap kórset­kenindeı, qazirgi kúni astanalyq bılik organdary qalanyń gazben qamtý júıelerine kógildir otyndy berý isin tezirek qaıtadan qalpyna keltirý jóninde CNPC kompanııasymen kelissózder júrgizýde. Bul másele kóp keshiktirilmeı sheshilip, qaladaǵy gazben qamtý qıyndyqtary joıylady dep kútilýde.

Brazılııadaǵy sý tasqynynan 2000-nan astam otbasy óz úılerin tastap shyǵýǵa májbúr boldy

Brazılııanyń ońtústigindegi Rıý-Grandı-dý-Sýl shtatynda uzaqqa sozylǵan kúshti jańbyrdan keıin sý tasqyny oryn aldy. Osynyń saldarynan 2,2 myńnan astam otbasy óz úılerin tastap ketýge májbúr boldy. Bul jaıynda Globo telearnasy habarlaǵan. Telearnanyń málimetteri boıynsha eldiń 12 mýnısıpaldyq shtatynda atalǵan tabıǵı apat saldarynan tótenshe jaǵdaı jarııalanǵan. Sonyń ishinde eń aýyr jaǵdaı eldiń Argentınamen shektesetin tusyndaǵy Ýrýg­vaıana qalasynda oryn alǵan. О́tken senbide Brazılııa pre­zıdenti Dılma Rýsseff zardap shekken aýdandarda bolyp, tabıǵı apat saldaryn joıýǵa federaldyq bıýdjetten qarjy bóletindigi týraly ýáde berdi. «Adamdar qalypty ómir jaǵdaıyna ne­ǵurlym tezirek qaıta oralýy úshin federaldyq, óńirlik jáne mý­nısıpaldyq bılik organdary ózara árekettese otyryp, jumys isteýleri qajet. Biz qazir óte kúr­deli jaǵdaıda qalyp otyrmyz. О́ıtkeni, osy oqıǵanyń merekeler kezinde oryn alýy kóńil-kúıge úlken áser etetindigi anyq», dedi memleket basshysy. Sý tasqynyna tek Brazı­lııa ǵana emes, sonymen qatar, Ońtústik Amerıkanyń Argen­tına, Paragvaı, Ýrýgvaı sekildi úsh eli urynyp otyr. Bularda sý tasqynynan zardap shekken adamdardyń jalpy sany 160 myńnan asyp jyǵylady. Sonymen qatar, úzdiksiz jańbyr men qatty jeldiń saldarynan 6 adamnyń qaza tapqany málim boldy. Toptamany daıyndaǵan Suńǵat ÁLIPBAI, «Egemen Qazaqstan».