Keleshektiń dańǵyly

2016 jylymyz endi bastaý alyp jatyr, bir jylda 365 kún bolsa, sonyń ishindegi aıtýly merekelerdiń keremeti – Táýelsizdigimizdiń 25 jyldyǵy ekendigine eshkim daý aıta qoımas. Mine, osy aıtýly jyldyń basyn Elbasy eline arnaǵan kósheli sózinen bastady. Ult armany qalaı órilip, baba qazaqtyń túsinde kórgen bostandyqtyń ýyzyna toıǵan búgingi bala qazaqtyń ózgelermen eńsesi teńelip, rýhy bıiktep, qasqaıyp turýy úshin nege umtylýy kerektigin aıtypty. Myna egemen el, táýelsiz memleket bolǵanǵa deıin myń ólip, myń tirilgen halyqtyń búgingi óskeleń urpaǵy ár tańy araılap atqan qazirgi kezeńde, eń baqytty shaǵynda memleket taǵdyryna áserin tıgizer keleli isterdi qalaı bastaýy kerektigin, neden bastaýy kerektigin aıtypty. Meniń darhan elim Qazaq­stanymnyń dalasy batysy Aty­raýdyń aıdyndy aqbýryl teńizi Kaspııdiń býyrqanǵan buıra tolqyndarynan bastaý alsa, shyǵysy Altaıdyń aqbas shyńdaryna arqasyn súıegen, ol teristigi Sibirdiń ný ormandarynan, tústiktegi Tıan-Shan jotalaryna baryp tirelgen alyp dala. Mine, biz osynaý Jeruıyq mekenniń perzentteri – Qazaq degen dana da darqan, batyl da batyr, esti de zerek, bilimdi de eńbekqor halyqtyń perzentimiz. Endeshe, nege biz óz jerimizdiń baılyǵy men onyń orasan zor áleýetin erteńgi baqýatty tirshiligimizge jumys jasatpaımyz. Jańa tehnologııalardy meńgerip, qazaq jerinde buryn-sońdy bolmaǵan óndiristik qýattardy iske qosyp, osy myńjyldyqta qazaq balasy nege jańasha armandaı almaımyz. Armandaı alamyz, jáne ony júzege de asyramyz. Ony meniń elimniń Táýelsizdik tańy araı bergen 24 jyldan beri ózin álemge tanyta bilgen daraboz minezinen, ózgege uqsamaıtyn Kók baıraq-týymyzdan, qanatty pyraqtar asqaq kótergen eltań­bamyz ben álemde teńdesi joq Ánuranymyzdan, «Meniń Qa­zaq­­stanym» shyrqalǵan shar­taraptan ózgege bizdiń eldiń kelbetin kórsetetin mátininen anyq ańǵaramyz. Ras, qazirgi kúni dúnıejúzin sharpyǵan eko­nomıkalyq qıyndyqtar, qashannan irgeleri bekigen alpaýyt elderge de ońaı soǵyp jatqan joq. Biraq alǵa bıik maqsat qoıylmasa, oǵan umtylmasa, sol jolda ter tógilip, eńbek etilmese ańsar bolyp, arman bolyp jetken táýelsizdikti nyq ustaý da qıyn. Osyny eldiń jas-kárisi bar jan-tánimen uǵynyp, umtylǵan tusta alynbas bıik bolmas, sirá. Búginde ińgálaǵan náresteden bas­tap, mektebine bilimge qul­shynǵan alty jasar elimizdiń erteńgi tiregi búldirshininen, basyn aq qyraý shalǵan atalarymyz ben aqjaýlyqty – tutas eldiń anasyna aınalǵan ár aýyl, ár aımaq, ár úıdegi keń peıildi keıýanaǵa deıin «Meniń Qazaqstanym» dep keýdesin kerip erkin tynystaıdy, erkin demalady. Al onyń urpaqtardan urpaqtarǵa jetip, Uly Dalanyń máńgilik muratyna, sónbes shyraǵyna aınalýy bizge baılanysty. Biz ejelden elim dep eńirgen, onyń tizginin berik ustap jarqyn bolashaqtarǵa bastaǵan alyp tulǵalaryn pir tutyp, sonyń artynan laıyqty túrde ere bil­gen elmiz. Al qazirgi qazaq hal­qy qoldap otyrǵan Nursultan Nazarbaevtyń ishki-syrtqy saıa­sattaǵy Abylaıdaı aıbyndy qadamyna árkez qoldaý kórsetýdi paryz sanaıdy. О́ıtkeni, el muraty da, er muraty da bir. Ol – ulttyń armanyna jetýi. Biz osynaý kók baıraqty kópetnostyń birligin berik saq­taǵan onyń túp tamyry – qazaq halqy bolǵanymyzdy ár kez maqtan etemiz. Bul qur maqtan ǵana emes, ol birlik pen tatýlyqta ózgege úlgi bolǵan, eńbekte atqarǵan ár isi tııanaqty tıimdi bola bilgen eldiń tiregi atanǵan halyqpyz. О́ıtkeni, alǵa qoıǵan maqsatymyz aıqyn. Al, osynaý darqan eldiń bir shetindegi tarıhy tereńge tamyr tartqan Torǵaı degen dara ólkeniń ár perzenti táýelsiz eldiń erteńi nurly, búgini jaqutty bolsyn dep eńbekke aralasady. Endeshe, týǵan elim meniń, altyn aımaǵym, Qazaqstanym gúldene bergeı. Bizdiń ózgeden ózgeshe bir enshimiz sóılese qara sózben órnek salǵan, aqyndarsha ár sózin tastúıin órgen sheshendiginde jatsa kerek. О́ıtkeni, meniń tilim – qazaq tili, ol ananyń aq sútimen boıymyzǵa taraǵan. Sondyqtan keýdemizdegi ár júrekten tasqyn atqan taza qanymyz ben ana tilimiz ardaǵymyzǵa aınalyp otyr. Tili bar halyq tiri halyq degen naqyl sóz de qalyptasty. Bul shynaıy aqıqat. Endeshe, tobyqtaı túıin túı­sek, meniń elim alyp dalasy, sán-saltanatqa bólengen ondaǵan qalasy, kún saıyn qulpyrǵan Astanadaı bas qalasy, ár aýylda berekesi shaıqalmaǵan, qazany ortaımaǵan eli, altyn dáni álemdi moıyndatqan as ataýlynyń atasy – toqtyqty pash etken tátti de nárli toqash nany kól-kósir el. Jeriniń ústi de baılyq, asty da baılyq, ózeni men kólderi el yrysy baılyq bastaýynyń biri balyǵy týlaǵan, tórt túligi myńǵyrǵan qasıetti meken. Mine, biz osynaý ólkeniń urpaǵy ónerde de, bilimde de, salt pen sanada da, eńbekte de tek búginimiz emes erteńimiz nurly bolaryna senimdi urpaq – barymyzdy baǵamdap qasterleı biletin toptanbyz. Al mundaı elde turyp ómir súrý kim-kimge de bolsyn baqyt! Baqyttyń baqshasynda ul-qyz ósirgen ár shańyraqtyń tilegi de, tileýi de osy. Endeshe, elim meniń – Qazaqstanym jasaı ber, jaınaı ber. El rámizderimiz – kókbaıraǵyń alyp búrkit kótergen týyń jyǵylmasyn. Pyraqty qos arǵymaǵyn joǵary órletken Eltańbańnyń eńsesi túspeıdi. Asqan úndi Ánuranyń máńgi sha­ryqtaıdy. О́ıtkeni, bul ózin álemge tanytqan alyp elim. Meniń Qazaqstanym, tilimniń tiregi, elimniń júregi bolǵaı, altyn besik jaqutty mekenim Qazaqstanym!  Janar JUMAǴULOVA, Y.Altynsarın atyndaǵy orta mekteptiń qazaq tili men ádebıeti pánderiniń muǵalimi.  Qostanaı oblysy, Jangeldın aýdany.