Qıynshylyqqa qaıyspaýdyń qamy qarastyrylǵan

Bıylǵy jyl – qazaq­stan­dyqtar úshin erekshe jyl. Ata-babalar arman etken Táýelsizdigimizge 25 jyl tolady. Aıtýly mere­keni laıyqty qarsy alý otan­dastarymyzdyń qaı-qaı­sysyna da úlken jaýap­kershilik, mindet júkteıdi. Bul týraly Prezıdentimiz óziniń: «Ult Jospary – qazaqstandyq armanǵa bastaıtyn jol» atty maqalasynda: «HHI ǵasyrdyń ortasyna qaraı biz Qazaqstannyń álemdegi asa damyǵan 30 memlekettiń qataryna qosylýyna qol jetkizýdi josparlap otyrmyz», dep atap kórsetti. Kóp kókeıinde bul sózdiń, bizdiń Bolashaǵy Birtutas Ult retinde qalyptasýymyzdyń tııanaǵy ekendigi anyq. Osy baǵytta bes ınstıtýttyq reformany júzege asyrý boıynsha «100 naqty qadam» – Ult Josparyn tereń túsine otyryp, yntymaqty eńbek etý talap etiledi. Aldaǵy mindet aıqyn, ortaǵa tas­talǵan oı salmaqty. Erterekte «bárin de kadr sheshedi» degen qanatty sóz bolatyn. Ol qazirde mánin joıǵan joq, bilikti kadr qashanda kerek, qandaı da bir kúrmeýi qıyn ister tájirıbeli mamandar arqyly júzege asyrylyp, jaqsy nátıjege qol jetkiziledi. Solaı bola tura, shetki aımaqtarda óz ornyna laıyqty emes memlekettik qyzmetshiler, mamandyǵyna saı emes tosyn jandardyń kezdesip qalatyny jasyryn emes. Atalǵan ábestiktiń saldary mańyzy zor memlekettik baǵdarlamalardyń óz dárejesinde oryndalýyna nuqsan keltiredi. Munyń halyq senimine selkeý túsiretin saldary taǵy bar. Osy oraıda, Elbasynyń memlekettik apparatty kásibılendirý jónindegi máselesi oryndy qoıylyp otyr dep oılaımyn. Qyzmetkerdiń tómengi baspaldaqpen birtindep kóterilip, mamandyǵyna saı tájirıbe jınaqtaýy, ortamen til tabysa alatyn qabiletke ıe bolýy onyń kásibı dárejesin kótere túsedi. Sonymen qatar, ar­man­shyl da talantty jas­tardyń talabyn júzege asyryp, bolashaqqa degen úmitin nyǵaıtary anyq. Áıtpese, tamyr-tanys arqyly jumysqa ornalasý, barmaq basty, kóz qystymen qaltalynyń bolymsyz balasynyń ózine saı emes shekpendi kııýi eshkimge de abyroı ápermeıdi. Bul – tek isti shatastyryp qoımaıdy, jalpy júıege zalal keltiretin keseldi sharýa. Prezıdentimizdiń kóregen saıasatynan týyndaǵan baǵyt aldaǵy ýaqytta mundaı óreskeldikke jol bermesi belgili. Elimiz jyldan-jylǵa damý ús­tin­de. Muny Syr óńirindegi aýyl sharýashy­lyǵymen qatar, ónerkásiptiń ósýinen de kórýge bolady. Mys pen myrysh, ýran óndiriletin ejelgi aımaq órkenıet talabyna qaraı qadam basty. Keshegi kúnderi jaramsyz jol men jaryqsyz kóshede júrýge moıynsunǵan aýyl qazaǵy qazir ondaı qolaısyzdyqtardy umytqan. Jańa mektep pen jabdyqty aýrýhanalar qyzmet kórsetedi. Iаǵnı, shetki eldi meken turǵyndarynyń áleýmettik jaǵdaıy jaqsaryp, talapqa saı tirshilik etýge ázir degen sóz. Elbasy usynǵan reformalardy júzege asyrý jolynda eseli eńbek etip, aýyzbirlik tanytý barsha qazaqstandyqtyń armanyn jaqyndatady dep oılaımyn. Árbir Qazaqstan azamaty Elbasy usynǵan reformalardy júzege asyrýǵa belsene atsalysýy kerek. Mine, Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Ult Jospary – qazaqstandyq armanǵa bastaıtyn jol» baǵdarlamalyq maqalasynda osyny naqtylap aıtyp otyr. О́ziniń 2015 jyldyń sáýirinde ótken Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń saılaýy saılaýaldy tuǵyrnamasynda Prezıdent 5 ilkimdi jobasyn jarııalap, ony júzege asyrýda atqarylatyn «100 naqty qadam» – Ult Josparynda aınalyp óte almaıtyn álemdik daǵdarystan shyǵar joldy baǵamdaıtyn is-sharalardy belgilegen bolatyn. Endi, mine, Elbasy sol máselege qaıta aınalyp, mejelengen mindetterdi oryndaýdyń praktıkalyq kezeńin aıqyndap, eldiń kóńilin taǵy aýdardy. Kóptegen kókeıkesti máselelerge jaýap berdi. О́ıtkeni, osy jyl álem úshin ońaıǵa soqpaı turǵanyn bárimiz sezemiz. Qazaqstan – qaryshtap damyp kele jatqan jas memleket. Aldymyzdan álemniń jan-jaqty damyǵan 30 ozyq eliniń qataryna ený mindeti menmundalaıdy. Bul úshin 5 ınstıtýttyq reformany júzege asyrý boıynsha «100 naqty qadam» Ult Jospary qolǵa alyndy. Ony daǵdarys kezinde qalaı júzege asyrý kerektigi maqalada aıqyn kórsetilgen. Memleket basshysy atap ótkenindeı, kez kelgen reforma zańmen qamtamasyz etilýi tıis. Sondyqtan, Úkimet pen Parlament zańnamalardy ózgertý boıynsha aýqymdy jumystar atqardy. Memleketti, ekonomıka men qoǵamdy damytý úshin, jańa quqyqtyq orta qalyptastyratyn 59 zań kúshine endi. Olar bizdiń qazaqstandyq armanymyz – HHI ǵasyrda aldyńǵy qatardaǵy úlgili memleket bolýymyzǵa jol ashpaq. Prezıdent sonymen qatar, qabyldanǵan zańdarda, ásirese, sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres máselesine kóp kóńil bóldi. Sot júıesiniń 5 satylydan 3 satylyǵa kóshkendigin, jurt­shylyqtyń sot tóreligine tez ári ádiletti qol jetkizýine meılinshe zamanaýı turǵyda múmkindik beretindigin jet­kizdi. Munyń da órkenıetti qoǵam­das­tyq qataryna enýge degen óz umtyly­symyzdyń kórinisi ekendigi daýsyz. Ár býynnyń óz armany bar. «Bizge ata-babalarymyzdyń kóptegen urpaqtary úshin Qazaqstannyń táýelsizdigi asyl arman bolyp keldi. Biz olardyń azat jáne táýelsiz Otandy ańsaǵan kóp ǵasyrlyq qııaldaryn is júzine asyrdyq. Biz, qazirgi qazaqstandyqtar úshin Táýelsizdik kópetnosty qoǵamymyzdyń naqty joǵary ómirlik qundylyǵyna aınaldy. Biz osydan bar-joǵy shırek ǵasyr buryn ǵana barlyq aqyl-oıymyz ben júregimizdi baýrap alǵan kóptegen oı-nıetterimizge qol jetkizdik», – deı otyryp, Prezıdent táýelsizdigimizdi odan ári nyǵaıtý jolynda bar kúsh-jigerimizdi salýymyz kerektigin shegelep ótti. Bıyl 25 jyldyǵy atalyp ótilmek táýelsizdikti eldegi barlyq ult ókilderi qasterleýi tıis. Osy oraıda, qoǵamdyq kelisim uıymdary da azattyqtan asqan qasıetti uǵym joq ekendigin, kelisim men birliktiń el damýynyń kepili ekendigin keńinen túsindirýi kerek. Baǵdarlamalyq maqalada aıtylǵan mindetterdi júzege asyrýǵa Qazaqstan halqy Assambleıasy belsene qatysatyny sózsiz. Aldymen, bul – jurtshylyq arasynda nasıhat jumystaryn júrgizý men Elbasy qoıǵan tapsyrmalar boıynsha birigip, «bir jeńnen qol shyǵaryp, bir jaǵadan bas shyǵarý» degen uǵym. Árqaısymyz Elbasy usynǵan reformalardy júzege asyrýǵa, myqty memleketimizdiń qalyptasyp, nyǵaıýyna belsene atsalysqanymyz abzal. Bul úshin biz elimizde beıbitshilik pen ultaralyq tatýlyqty jáne ózara syılastyqty saqtaı otyryp, azamattardyń ómir súrý sapasyn arttyrýǵa kúsh salýǵa tıispiz. О́mirimizdiń san salasyndaǵy túıtkildi máselelerge toqtalǵan Elbasy bul joly da áleýmettik, til, bilim men mádenıet salalaryn aınalyp ótken joq. Úsh jańa Tujyrymdama ázirlengeni – birtektilik pen birtutastyqty nyǵaıtý, Qazaqstan halqy Assambleıasyn, dene tárbıesi men sportty 2025 jylǵa deıin damytý máseleleri baǵdarlamalyq maqalaǵa arqaý bolǵan. «Mádenı saıasat tujyrymdamasyna, memlekettik damý jáne tilderdiń jumys isteýi, bilim berý baǵdarlamasyna mańyzdy ózgerister engizildi. Onyń syrtynda týrıstik salany damytý tujyrymdamasy, 2020 jylǵa deıin úsh tildi bilim berýdi damytýdyń jol kartasy ázirlendi», – dedi Elbasy. Bir sózben aıtqanda, bul baǵdar­lamalyq maqalany el Prezıdentiniń «100 naqty qadam» Ult Jospary men byltyrǵy 30 qarashadaǵy «Qazaqstan – jańa jahandyq naqty ahýalda: ósim, reformalar, damý» atty Qazaqstan halqyna arnalǵan Joldaýynyń jalǵasy dep qabyldaýymyz kerek. Dálirek aıtsaq, bul – sol ıgi isterdi taǵy da bir súzgiden ótkizip, pysyqtap alý. Bul rette barshamyz erinbeı eńbek etip, biz ǵana emes, kúlli tórtkil dúnıeniń basyna túsken qıynshylyqtan qaıyspaı ótýdiń qamyn qarastyrýǵa tıispiz. Nurmahan ELTAI, jazýshy, «Aqparat salasynyń úzdigi». Qyzylorda oblysy.