Reformanyń basty arqaýy – kásibı memleket qurý

Táýelsizdik alysymen elimiz ózindik damý jolyna tústi. Elbasymyzdyń syndarly saıasatynyń, uıysqan bir­ligimizdiń arqasynda álem­ge tanyldyq. Búgingi tańda jahandyq qarjylyq daǵdarys pen dúnıejúzindegi saıası ahýal barlyq memleketterge óz salqy­nyn tıgizýde. Qym-qýat kezeńdegi daǵdarys­tan shyǵyp, odan ári qaraı damýymyz­da Memleket basshysynyń «Qazaq­stan-2050» Strategııasy, «Nurly Jol» ınfraqurylymdyq damý memlekettik baǵdarlamasy, Indýstrııalandyrýdyń eki besjyldyǵy, 5 ınstıtýttyq reforma men ony iske asyrýdyń «100 naqty qadam» Ult Josparynyń alatyn orny aıryqsha. Ásirese, Elbasymyz «Ult Jospary – qa­zaqstandyq armanǵa bastaıtyn jol» baǵdarlamalyq maqalasynda 2016 jyldyń 1 qańtarynan 5 ınstıtýttyq reformany júzege asyrý boıynsha «100 naqty qadam» – Ult Josparyn oryn­daýdyń praktıkalyq kezeńi bastal­ǵanyn atap ótti. Shynynda da, Ult Jos­parynda memlekettiń damýyn joǵary álemdik standarttarǵa sáıkes belgileý, onyń ishinde memleketti kásibı­lendirý, shyǵynsyz ekonomıkaǵa qadam basý, ınnovasııalyq ındýstrııalan­dyrý negizinde elimizdi tereńdete jańǵyr­týdyń negizgi baǵyttary júıelenip, atqarylatyn naqty qadamdar kórsetilgen. Elbasymyz memleketti, ekonomıka men qoǵamdy damytý úshin qaǵıdatty jańa quqyqtyq orta qalyptastyratyn 59 zań kúshine engenin jáne olardyń bizdiń qazaqstandyq armanymyz – HHI ǵasyrda kóshbasshy otyz ulttyń biri bolýǵa qol jetkizýimizge jol ashatynyn atap kórsetti. Alǵa maqsat etken reformamyzdyń birinshisi «Memlekettik qyzmet týraly» jańa Zań negizinde memlekettik apparattyń tıimdiligin arttyrý ekenin kóldeneń tartty. Qazir memlekettik qyzmetti damy­tý­dyń jańa kezeńi bastalyp ketti. Elba­synyń Jarlyǵymen Memlekettik qyzmet isteri jónindegi mınıstrlik, onyń qurylymynda – Jemqorlyqqa qarsy is-qımyldyń ulttyq bıýrosy quryldy. Osylaısha, tek memlekettik qyzmet júıesi ǵana emes, sondaı-aq, jemqorlyqqa qarsy is-qımyl jasaıtyn, ıaǵnı jemqorlyq kórinisteriniń baryn­sha aldyn alýǵa baǵdarlanǵan júıe de jań­ǵyrtylyp otyr. Bul jerde jemqor­lyqpen kúrestiń ózi barynsha dáıekti bola túspek jáne júıeli sıpatqa ıe bolmaq. Júrgizilip jatqan reformalardyń basty maqsaty – kásibı memlekettiń, appa­rattyń, memlekettik basqarýdyń ha­lyqqa adal qyzmet etýge baǵyttalǵan úlgisin qalyptastyrý. О́ıtkeni, damýymyz el basqaratyn, elge qyzmet etetin memle­kettik apparattyń kásibıligine tikeleı baılanysty. Ákimshilik memle­ket­tik qyzmetshiniń mansaby onyń bilik­tiligi jáne jınaqtaǵan tájirıbesi esepke alyna otyryp, memlekettik qyzmet­ke ornalasý tek keshendi irikteý men ju­mysty tek tómengi laýazymdardan bas­taýdyń nátıjeleri boıynsha júrgi­ziledi. Munymen qatar, memlekettik qyz­metshiniń jumys tájirıbesi mansaptyq ilgerileýiniń basty sharty bolady jáne munda da qyzmette kóterilý tek konkýrstyq negizde júzege asyrylady. Memlekettik qyzmetke ashyq konkýrs arqyly jáne Kadr saıasaty jónindegi ulttyq komıssııanyń sheshimi boıynsha kelisimsharttyq negizde memlekettik emes sektordaǵy basqarýshylar qatarynan azamattar jáne sheteldik menedjerlerdi tartý múmkin bolady. So­ny­­men qatar, mem­leket­tik qyzmetshige eńbek­aqy tó­leýdiń jańa júıesi onyń bi­liktiligi men atqa­ratyn ju­mysynyń sıpa­tyna, kóle­mi men nátı­jesine baıla­nysty zań tur­ǵysynan bekitiledi. Asa nátıjeli qyz­met úshin bonýstar tóleý qarastyrylyp otyr. Mundaı júıeni 2017 jyldyń 1 qańtarynan bastap engizý josparlanǵany barshamyzǵa belgili. Ústimizdegi jyldyń qańtar aıynan bastap «B» korpýsyndaǵy memlekettik qyzmetshilerdiń eńbekaqysy 30%-ǵa joǵarylady. Zańda saıası memlekettik qyzmetshiler aýysqan kezde memlekettik appa­rattyń avtonomdyǵy men turaqty­lyǵy qaǵıdaty naqty jazyldy. Sheneý­nikter ortasynda etıkalyq normalardy buzýǵa ákeletin jáne jemqorlyq quby­lystar týyndatatyn jaǵdaılardyń aldyn alý boıynsha qatań sharalar qaras­tyrylyp otyr. Memlekettik qyzmet­shilerdiń jumys pen turmystaǵy júris-turysynyń qalyptary reglamenttelgen Memlekettik qyzmetshilerdiń jańa Etıkalyq kodeksi qoldanysqa engizildi. Sondaı-aq, Elbasymyz jańa ınstıtýt – etıka boıynsha ókiletti ókilder ınstıtýtyn qurýdy kózdep, olar azamattar men memlekettik qyzmetshilerge keńes berip, olardyń quqyqtaryn qorǵaýdy qamtamasyz etetini zańnamada kórinis tapty. «Memlekettik qyzmet týraly» jańa Zańnyń mańyzdy qyry onyń quqyq qorǵaý organdaryna da qatysty bolatynymen baılanysty. Jańa zań negizinde eńbekke aqy tóleýdiń jańa júıesi engizilgennen keıin «B» korpýsynyń ákimshilik memlekettik qyzmetshilerin jańa biliktilik talaptaryna sáıkestigi boıynsha keshendi attestattaýdan ótkizý josparlanyp otyr. Qyzmetshilerdiń biliktiligin 3 jylda bir retten kem bolmaıtyndaı etip mindetti túrde arttyryp otyrý zań turǵysynan bekitildi. Jalpy, búgingi tańda memlekettik qyzmetshi –túrli sala qyzmetin iske asyratyn táýelsiz memleketimizdiń negiz quraýshy bóligi. «Qazir biz ekonomıkanyń, memleket pen qoǵam damýynyń eń tabysty jahandyq modelderin ólshem retinde alamyz... Men qazaqstandyqtardy Ult Josparyn júzege asyrýǵa jáne reformalardy júrgizýge barynsha belsendi qatysýǵa, olar ashatyn múmkindikterdi paıdalanýǵa shaqyramyn. Biz ózimizdiń qazaqstandyq armanymyzdyń oryndalýyna jáne Qazaqstannyń órkendeýine senimdi túrde qol jetkizetin bolamyz!», – dedi Memleket basshysy. Qa­zir­gi jahandyq daǵdarystyń saldarynan ekonomıkamyz tap bolǵan búkil qıyn­dyq­tarǵa qaramastan, halyqtyń jaǵdaıyn jaqsartýǵa baǵyttalǵan áleýmettik qoldaý tolyǵymen kórsetilýde. О́ńir­ler­di da­mytý, jańa jumys oryndaryn ashý, báse­kege qabiletti ónimder shyǵarý jo­lyn­da aý­da­nymyzda da kóptegen jumys­tar atqa­rylýda. Jalpy, Elbasynyń baǵdarlamalyq maqalasy alda turǵan qıyndyqtardy jeńý úshin irgeli isterdi atqarýǵa, týǵan Otanymyz úshin eseli eńbek etýge úndeıdi. Sondyqtan, azamattardyń qajettilikteri men suranystaryna jaýap bere alatyn kásibı apparatty qurý boıynsha aldymyzda turǵan asa aýqymdy mindetter iske asqan mezette memlekettik basqarý júıesine degen halyqtyń senimi ulǵaıa beretindigi aqıqat. Murathan ShÚKEEV, Baızaq aýdanynyń ákimi. Jambyl oblysy.