Jastar – eldiń erteńi

Aqtóbe óńirindegi jumys saparynyń ekinshi kúni Mem­lekettik hatshy Gúlshara Ábdiqalyqova men oblys ákimi Ber­dibek Saparbaev aldymen 2013 jyly paıdalanýǵa berilgen 155 kereýettik «Darý klınıkasy» medısınalyq ońaltý orta­lyǵy» JShS-ine bardy. Seriktestiktiń bas dırektory Ǵalymjan Eleýov ortalyq ju­my­symen tanystyrdy. Bul joba­nyń quny – 774154,296 mıl­lıon teńge. Ortalyq osy zaman­ǵy ozyq medısınalyq qondyr­ǵy­larmen jáne apparattarmen ja­raq­tandyrylǵan. Munda balalar men eresekterge kóptegen aýrý túr­leri boıynsha arnaýly ambý­la­torııalyq jáne stasıo­narlyq medısınalyq kómek kór­se­tiledi. Munda Germanııadan, Shveı­sarııadan, Izraılden, Chehııa­dan, Túrkııadan, Koreıadan kási­bı biliktiligin jetildirip kel­gen maman dárigerler jumys isteı­di. Ońaltý ortalyǵynda eńbek ete­tin 303 qyzmetkerdiń 102-si dári­ger, onyń on tórti medısına ǵy­lym­darynyń doktory men kandı­daty, otyz altysy joǵary sanat­ty dáriger bolyp tabylady. Orta­lyq paıdalanýǵa berilgennen beri 4277 adam medısınalyq ońal­tý­dan ótken. Bul memleket-jeke­menshik áriptestigi negizinde iske qosylǵan medısına mekemesi. Aldaǵy ýaqytta osyndaı taǵy eki emdeý mekemesi memleket-je­kemenshik áriptestik negizinde paıdalanýǵa berilmek. О́ńirde medısınalyq klaster qurý jáne medısınalyq týrızmdi damytý kózdelýde. Sodan keıin Memlekettik hat­shy «Kaspıı plıýs» JShS-i­ne atbasyn tiredi. Kásiporyn taý-ken jáne óndirý ónerkásibi úshin ártúrli bekitkish buıymdar óndirisimen aınalysady. Serik­testik dırektory Jandos Pangereevtiń málimdeýinshe, kásip­oryn jylyna 10 myń tonna bekit­kish buıymdar shyǵarady, 1000 tonna metall óńdeıdi. Joba­ǵa 500 mıllıon teńge qarjy sa­lynǵan. Qazir munda 30 adam eńbek etedi. Kásiporyndaǵy zama­naýı stanoktardyń árqaısysy onnan astam temir óńdeý jáne joný operasııalaryn atqarady. Qazir kásiporynnyń qýaty qandaı da kúrdeli qosalqy bólshekterdi shyǵarýǵa, metall óńdeý salasynda Qazaqstannyń aýmaǵynda básekege qabilettilikti jáne ımport almasýdy ulǵaıtýǵa múmkindik beredi. Memlekettik hatshy men óńir basshysy Q.Jubanov atyn­daǵy óńirlik memlekettik ýnıver­sıtetiniń Stýdentter saraıynda ótken «Meniń jetistigim – Táýel­sizdiktiń jetistigi» atty aı­maq­aralyq jastar forýmyna qatysty. Forýmǵa elimizdiń batys aımaqtarynan, kórshiles Qy­zyl­orda, Reseıdiń Orynbor oblystarynan delegattar keldi. Aımaqaralyq jastar kezdesýlerin ótkizý – jas­tar saıasaty baǵytyndaǵy Qa­zaqstan men Reseıdiń ekijaqty ınte­grasııasynyń jarqyn úlgisi deýge bolady. Jastar jıynynyń shymyldyǵy egemen elimizdiń táýelsizdik alǵan 25 jyl ishinde júrip ótken joly men qol jetken tabystary týraly beınefılmmen ashyldy. Onda álem moıyndaǵan Qazaqstannyń ekonomıkalyq-saıası damý baǵyttary baıandalǵan. Forýmdy kirispe sóz sóılep ashqan oblys ákimi Berdibek Saparbaev búgingi jastar jıynyn Nursultan Nazarbaev aıqyndap bergen basym baǵyttardy oryndaý, aımaqtardyń ekonomıkasyn da­mytý, aımaqtar arasynda yn­tymaqtastyqty nyǵaıtý maqsa­tynda jasalǵan mańyzdy qadam retinde baǵalady. Elbasynyń bas­tamasymen qolǵa alynǵan «100 naqty qadam» Ult Josparynyń bes ınstıtýttyq reformasyn júzege asyrýǵa jastardy belsendi tartý jáne olardyń shyǵarmashylyq áleýetin damytýǵa yqpal etý- memlekettik organdardyń bas­ty mindeti ekenin atap ótti. Mem­leket basshysy Nursultan Nazar­baevtyń «Qazaqstan jańa ja­handyq naqty ahýalda: ósim, reformalar, damý» atty Qazaqstan halqyna Joldaýynda atap kór­setilgenindeı, jastarǵa zor jaýap­kershilik júkteletinin alǵa tarta sóıledi. Sondaı-aq, el kelesheginiń kemeldiligi jastardyń tereń bilim alyp, bilikti maman bolyp shyǵýy, sóıtip, Táýelsizdiktiń tuǵyrly bolýyna eleýli úles qosýy arqyly qalyptasatynyn jetkizdi. Bul baǵytta elimizde jastarǵa qolaıly jaǵdaılar týǵyzylyp otyrǵanyn atap ótti. Sonyń bir kórinisi retinde «Bolashaq» memlekettik baǵ­darlamasyna toqtalyp, kóp­tegen jastardyń shetelderde bilim alyp kelgenin, jastardyń qo­ǵamǵa qajetti azamat bolyp qalyptasýyna alǵyshart jasaıtyn basqa da baǵdarlamalardyń júzege asyrylyp jatqanyn tilge tıek etti. –Táýelsizdik jyldary egemen elge aıanbaı qyzmet etetin, alǵyr da júrekti jastardyń tutas tolqyny ósip-jetildi. Sondyqtan da álemdegi órkenıetti elder qa­tar­ynda bolý úshin jigerli, jańa­shyl ıdeıalarmen qarýlanǵan, bilim­ge qushtar, ulttyq qundylyq­tardy boıyna sińirgen jastardy tárbıeleý qajet. Bul elimizdi álem­degi damyǵan 30 eldiń qa­tary­nan oryn alýǵa jetkizedi, – dedi óńir basshysy. Memlekettik hatshy G.Áb­di­qalyqova memleket tarapynan óskeleń urpaqty tárbıeleýge basa nazar aýdarylyp otyrǵanyn, elimizde jastardyń jan-jaqty damýy úshin qolaıly jaǵdaılar men tıimdi jumys isteý úlgisi jasalǵanyn, qala men aýdandarda jastardyń resýrstyq orta­lyqtary qurylǵanyn atap ótti. Ol elimizde «Bolashaq», «Jasyl el», «Dıplommen –aýylǵa!», «Jastar táji­rıbesi» «Serpin» jobalary tabys­ty júzege asyrylǵanyn, Elba­synyń qoldaýymen 2017 jyly tegin kásiptik-tehnıkalyq bilim berýdi kózdeıtin jańa joba­nyń bastaý alatynyn málimdedi. – Elbasy adamı kapıtaldy damytý – Qazaqstannyń qazirgi zaman­ǵa saı qalyptasýy men ósýiniń basty sharty retinde ár­daıym jastardyń rólin erekshe ataýda. Básekege qabiletti ada­mı kapıtaldy tárbıeleý, ásire­se, jastardyń belsendiligi arqy­ly «Qazaqstan-2050» Strategııa­synda belgilengen maqsattar­ǵa qol jetkize alamyz. 25 jyl­dyq Táýelsizdik tarıhynda Qazaq­stan halqynyń áleýmettik-ekono­mı­kalyq ál-aýqaty artyp, ishki saıası, ultaralyq, dinaralyq turaqtylyq qamtamasyz etilip, halyqaralyq qaty­nastardy nyǵaıta otyryp, bilim, ǵylym, mádenıet salalaryn­da tolaǵaı tabystarǵa qol jet­kizdik, – dedi Gúlshara Naýshaqyzy. Forýmda stýdenttik, jumysshy jáne aýyl jastarynyń, etno­mádenı birlestikterdiń ókil­deri, jas kásipkerler men táýel­siz­dik qurdastary sóz alyp, Táýel­sizdik jyldary qol jetken jetis­tikter jaıly áńgime órbitti. Táýel­siz­dik­tiń 25 jyldyǵyna arnal­ǵan shara­da el, Otan, týǵan jer tý­raly pat­rıottyq ánder shyrqa­lyp, jastar júregine jol tapty, otanshyldyq sezimge jigerlen­dirdi. Shara barysynda respýb­lıka­­lyq deńgeıde ótkiziletin «Sport­­syz bir kún joq» sport­tyq, «Bola­shaqtyń 25 ıdeıasy» ǵyly­mı, «25 qaıyrymdy is» qaıyrym­dylyq, «Ekotrend-04» ekolo­gııalyq jáne «Babalar izimen» ult­tyq mádenı shyǵarmashylyq mara­fon­dary bastaý aldy. Alqaly jıyn sońynda forýmǵa qatysý­shylar elimizdiń jastaryna Úndeý qabyldady. Satybaldy SÁÝIRBAI, «Egemen Qazaqstan». Aqtóbe oblysy.