«Men qazaqstandyqtardy Ult Josparyn júzege asyrýǵa jáne reformalardy júrgizýge barynsha belsendi qatysýǵa, olar ashatyn múmkindikterdi paıdalanýǵa shaqyramyn. Biz ózimizdiń qazaqstandyq armanymyzdyń oryndalýyna jáne Qazaqstannyń órkendeýine senimdi túrde qol jetkizetin bolamyz!».
Bıylǵy jyly óz Táýelsizdiginiń jıyrma bes jyldyǵynyń tarıhı kezeńine jetken qazaq eliniń aldyna Elbasy Nursultan Nazarbaev «Ult Jospary – qazaqstandyq armanǵa bastaıtyn jol» maqalasy arqyly jaýapty ári asyl mindetter qoıyp otyr. Ár urpaqtyń óz armany bar bolsa, búgingi urpaq armany – HHI ǵasyrda Qazaqstandy álemniń kóshbasshy otyz memleketiniń qataryna jetkizý ekendigin uǵynamyz. «Ata-babalarymyzdyń kóptegen urpaqtary úshin Qazaqstannyń Táýelsizdigi asyl arman bolyp keldi. Biz olardyń azat jáne táýelsiz Otandy ańsaǵan kópǵasyrlyq qııaldaryn is júzine asyrdyq», – degen Prezıdentimizdiń paıymdy oıynda kóz aldymyzdaǵy tarıhı aqıqat jatyr. Qazaqstan Táýelsiz el bolyp qalyptasty, álemdi moıyndatty! Bul, árıne, bizdiń Tuńǵysh Prezıdentimiz Nursultan Nazarbaevtyń Qazaqstannyń damý jolyn kóregendikpen durys tańdap, aıqyndaı bilýiniń arqasynda bolǵan jaı. Bul eshbir talas týdyrmaıtyn aqıqat!
Jıyrma bes jylda júrip ótken qutty jolymyzdaǵy el birligi men el yntymaǵy sııaqty qos qundylyǵymyz bizdiń berik ustanymymyzǵa aınaldy. Álemniń búgingideı berekesiz de dúbirli shaǵynda sol el birligi men el yntymaǵy mańyzynyń arta túseri de bar. Jahandy alańdatyp otyrǵan daǵdarys jaǵdaıynda Qazaqstannyń ósýi men órkendeýin qamtamasyz etýdi Elbasy bizdiń aldymyzǵa teginnen tartyp otyrǵan joq. Bizdiń elimizdiń zor múmkindigi bar. Eń bastysy, bizdiń elimizde Qazaqstan ekonomıkasynyń jyl saıynǵy naqty tabystary men ulttyq baılyq halyq ıgiliginiń ósimimen nyǵaıa túsýde. Árıne, memlekettiń ekonomıkasy men qoǵamdy damytý úshin bizge tyń oılar men tyń qadamdar qajet. О́ıtkeni, ómir bir ornynda turmaıdy. Sát saıyn jańa bir tosyn synaqtaryn alǵa tartar búgingi aılaly zamannyń amalyn taba bilý úshin Elbasy óziniń «5 ınstıtýttyq reformany júzege asyrý boıynsha 100 naqty qadam» – Ult Josparyn alǵa tartty. Bul Ult Jospary barsha qazaqstandyqtardyń álemdegi jahandyq qıyndyqtardy eńserýdiń jáne el men qoǵamdy damytýdyń temirqazyǵyna aınalyp otyr.
Ult Jospary – bizdiń árqaısymyz ózimizdiń búgingi jáne bolashaqtaǵy ómirimizdiń baqýatty da berekeli bolýynyń jáne de elimizdiń tynyshtyǵy men yntymaǵynyń basty kepili. Biz óz elimizdiń ishki berekesin alatyn jáne yntymaǵy uıyp otyrǵan halqymyzdyń tynyshtyǵynyń shyrqyn buzatyn kez kelgen áreketterden saq bolýǵa, oǵan jol bermeýge tıistimiz.
Qazaqstandyq qoǵam aldyndaǵy ár azamattyń da, ár polısııa qyzmetkeriniń de óz jaýapkershilikteri bar. Soǵan sáıkes endigi arada etıkalyq normalardy buzǵan polısııalardyń ústinen túsirgen azamattardyń aryz-shaǵymdaryn qaraıtyn qoǵamdyq keńester men ózge de konsýltatıvtik-keńestik organdar júıesi de qurylyp jatyr. Sonymen birge, «Qylmystyq quqyq buzýshylyq kartasy» da qurylatyn bolady. Qazirgi kezde álemniń birqatar elderinde bul ınternet-portal tabysty qoldanylyp ta júr. Álemdik osy tájirıbege súıene otyryp, endigi arada osy veb-resýrsqa eldegi barlyq qylmystyq quqyq buzýshylyqtar jedel engiziledi de, bul qalyń jurtshylyqtyń quqyq qorǵaý organdary jumysynyń tıimdiligin tolyq baqylap otyrýlaryna múmkindik beretin bolady. Mine, azamattardyń da, polısııa qyzmetkerleriniń de zań aldyndaǵy jaýapkershilikterin kúsheıtýge baǵyttalyp otyrǵan bul sharanyń qoǵam úshin tıimdiligi aıryqsha bolmaqshy.
Qazaqstanda quqyqtyq memlekettiń ornyqtyrylýyn odan ári óristetip, nyǵaıtý úshin Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń bastamasymen jáne qoldaýymen jasalap ári sheshilip jatqan quqyq qorǵaý organdaryndaǵy qazirgi birtutas jańǵyrtý úderisi men belgilengen sharalar men naqtyly qadamdar azamattardyń quqyq qorǵaý júıesine degen senimderin arttyra túseri de sózsiz ekendiginde daý joq. Sonymen birge, Elbasy asa bir ózekti máselege de qoǵamnyń nazaryn aýdaryp otyrǵandyǵyn da aıtý qajet. «Jańylmaıtyn jaq joq, súrinbeıtin tuıaq joq» demekshi jańsaq basyp, zańnan attap, sonysy úshin jazasyn ótegen adamdarǵa kómek kórsetý men yqpal etýdiń mańyzdylyǵyna mán berilip otyr. «Bul úshin áleýmettik ońaltý keshendi damytylyp, jazasyn ótep jatqan azamattar úshin arnaıy áleýmettik qyzmet kórsetý standarttary engiziletin bolady», degen Elbasynyń «Ult Jospary – qazaqstandyq armanǵa bastaıtyn jol» maqalasynda aıtqany qazirgi ýaqytta jazasyn ótep jatqandardyń ómirge degen jańa bir qushtarlyqtaryn oıatyp, aldaǵy ýaqytta jaqsy ómir bastaı alatyndyqtaryna degen senimderin nyǵaıta tústi.
Jańa qazaqstandyq armanǵa qadam basyp otyrǵan tarıhtyń osy bir asa jaýapty shaǵynda jáne de Qazaqstan ekonomıkasy jahandyq ekonomıkalyq qıyndyqtardyń yqpalyn sezinip otyrǵan qazirgi kezeńde Elbasy bes ınstıtýttyq reformanyń erekshe mańyzdy ekendigin aıta otyryp, barsha qazaqstandyqtar quqyqtyq jańalyqtar negizinde memlekettik basqarý men quqyq tártibiniń júıesi qalaı jańǵyrtylyp jatqandyǵyn tolyq bilýleri kerektigine erekshe nazar aýdaryp otyr. Biz de osy oraıda polısııanyń jeke quramdary men halyqtyń arasynda úgit pen túsinik jumystaryn keńeıte tústik. Sol jumystarymyzdyń barlyǵy da halqymyzdyń azamattyq belsendilikteriniń arta túsýine qýatty serpin beretindigine de senimdimiz.
Ult Jospary boıynsha memleketti kásibılendirýdiń de tyń qadamdary el táýelsizdigin jáne el áleýeti men ekonomıkalyq jaǵdaıyn odan ári nyǵaıta túsýge berik negiz qalaıtyndyǵy da sózsiz. Bul úshin memlekettik apparattyń tıimdiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan «Memlekettik qyzmet týraly» jańa Zań tolyq negizdeme bola alady. Qazaqstanda memlekettik qyzmetshilerdiń jańa kadrlyq korpýsy qalyptasty deýge tolyq negiz bar. Elbasy endi qazaqstandyq memlekettik qyzmetti damytýdyń jańa kezeńin qalyptastyrýdy mindettedi. Osy turǵydan alǵanda Elbasynyń Jarlyǵymen Memlekettik qyzmet isteri jónindegi mınıstrlik, onyń qurylymynda Jemqorlyqqa qarsy is-qımyldyń ulttyq bıýrosynyń qurylýy arqyly memlekettik qyzmet júıesi ǵana emes, sonymen birge jemqorlyq kórinisteriniń aldyn alýǵa baǵyttalǵan júıe de jańǵyrtylyp otyr. Endigi arada jemqorlyqqa qarsy is-qımyl halyqaralyq standarttarǵa saı baǵdarlanǵandyǵyn da aıtqan lázim.
Bir sózben aıtqanda, júzege asyryla bastaǵan Qazaqstannyń búkil quqyq qorǵaý júıesiniń jańa reformalary men jańartylǵan zańnamalar azamattardyń quqyqtary men bostandyqtaryn qamtamasyz etýge, zańdardy qatań oryndaýǵa jáne quqyq tártibin nyǵaıtýǵa baǵyttalyp otyrǵandyǵyn uǵynýǵa tıistimiz. О́ıtkeni, quqyq tártibi jáne zańdylyqty nyǵaıtý arqyly bıýrokrattyq shyǵynsyz ekonomıkaǵa qadam basý búgingi qoǵamnyń basty talaby bolyp otyrǵandyǵyn Elbasy erekshe atap kórsetti.
Búgingi kúnniń bir aqıqaty bar. Ol reformalar tabysy – ult birligine bastar jol ekendigi bolsa kerek. Sondyqtan da, birligi men yntymaǵy jarasyp, bir múddege toptasqan halyq qana damýdyń jańa ári bıik satysyna shyǵa alary anyq. Buǵan qazaqstandyqtardyń shırek ǵasyrlyq tarıhı joly aıqyn mysal bola alady. Bizdiń árqaısymyz turaqtylyq pen kelisimniń mańyzdylyǵyn tereńirek uǵyna túsip, Qazaqstandy mekendep otyrǵan barlyq ulystardyń búgingi jarasqan birligin nyǵaıtýǵa qyzmet etýge tıistimiz. Bul Ult Josparynyń altyn arqaýy bolyp qala bereri de anyq. Elbasy alǵa qoıyp otyrǵan basty da jaýapty mindet jıyrma birinshi ǵasyrda Qazaqstandy álemniń damyǵan otyz memleketiniń qataryna jetkizý jáne de Máńgilik El bolýdyń maqsatty da armandy jolynyń tarıhı jaýapkershiligi zor ekendigin uǵynatyn kez osy tus dep sanaımyz.
Jaılaýbek HALYQULY,
Aqmola oblystyq ishki ister departamentiniń bastyǵy,
polısııa general-maıory.
KО́KShETAÝ.
Nursultan NAZARBAEV.
Bıylǵy jyly óz Táýelsizdiginiń jıyrma bes jyldyǵynyń tarıhı kezeńine jetken qazaq eliniń aldyna Elbasy Nursultan Nazarbaev «Ult Jospary – qazaqstandyq armanǵa bastaıtyn jol» maqalasy arqyly jaýapty ári asyl mindetter qoıyp otyr. Ár urpaqtyń óz armany bar bolsa, búgingi urpaq armany – HHI ǵasyrda Qazaqstandy álemniń kóshbasshy otyz memleketiniń qataryna jetkizý ekendigin uǵynamyz. «Ata-babalarymyzdyń kóptegen urpaqtary úshin Qazaqstannyń Táýelsizdigi asyl arman bolyp keldi. Biz olardyń azat jáne táýelsiz Otandy ańsaǵan kópǵasyrlyq qııaldaryn is júzine asyrdyq», – degen Prezıdentimizdiń paıymdy oıynda kóz aldymyzdaǵy tarıhı aqıqat jatyr. Qazaqstan Táýelsiz el bolyp qalyptasty, álemdi moıyndatty! Bul, árıne, bizdiń Tuńǵysh Prezıdentimiz Nursultan Nazarbaevtyń Qazaqstannyń damý jolyn kóregendikpen durys tańdap, aıqyndaı bilýiniń arqasynda bolǵan jaı. Bul eshbir talas týdyrmaıtyn aqıqat!
Jıyrma bes jylda júrip ótken qutty jolymyzdaǵy el birligi men el yntymaǵy sııaqty qos qundylyǵymyz bizdiń berik ustanymymyzǵa aınaldy. Álemniń búgingideı berekesiz de dúbirli shaǵynda sol el birligi men el yntymaǵy mańyzynyń arta túseri de bar. Jahandy alańdatyp otyrǵan daǵdarys jaǵdaıynda Qazaqstannyń ósýi men órkendeýin qamtamasyz etýdi Elbasy bizdiń aldymyzǵa teginnen tartyp otyrǵan joq. Bizdiń elimizdiń zor múmkindigi bar. Eń bastysy, bizdiń elimizde Qazaqstan ekonomıkasynyń jyl saıynǵy naqty tabystary men ulttyq baılyq halyq ıgiliginiń ósimimen nyǵaıa túsýde. Árıne, memlekettiń ekonomıkasy men qoǵamdy damytý úshin bizge tyń oılar men tyń qadamdar qajet. О́ıtkeni, ómir bir ornynda turmaıdy. Sát saıyn jańa bir tosyn synaqtaryn alǵa tartar búgingi aılaly zamannyń amalyn taba bilý úshin Elbasy óziniń «5 ınstıtýttyq reformany júzege asyrý boıynsha 100 naqty qadam» – Ult Josparyn alǵa tartty. Bul Ult Jospary barsha qazaqstandyqtardyń álemdegi jahandyq qıyndyqtardy eńserýdiń jáne el men qoǵamdy damytýdyń temirqazyǵyna aınalyp otyr.
Ult Jospary – bizdiń árqaısymyz ózimizdiń búgingi jáne bolashaqtaǵy ómirimizdiń baqýatty da berekeli bolýynyń jáne de elimizdiń tynyshtyǵy men yntymaǵynyń basty kepili. Biz óz elimizdiń ishki berekesin alatyn jáne yntymaǵy uıyp otyrǵan halqymyzdyń tynyshtyǵynyń shyrqyn buzatyn kez kelgen áreketterden saq bolýǵa, oǵan jol bermeýge tıistimiz.
Qazaqstandyq qoǵam aldyndaǵy ár azamattyń da, ár polısııa qyzmetkeriniń de óz jaýapkershilikteri bar. Soǵan sáıkes endigi arada etıkalyq normalardy buzǵan polısııalardyń ústinen túsirgen azamattardyń aryz-shaǵymdaryn qaraıtyn qoǵamdyq keńester men ózge de konsýltatıvtik-keńestik organdar júıesi de qurylyp jatyr. Sonymen birge, «Qylmystyq quqyq buzýshylyq kartasy» da qurylatyn bolady. Qazirgi kezde álemniń birqatar elderinde bul ınternet-portal tabysty qoldanylyp ta júr. Álemdik osy tájirıbege súıene otyryp, endigi arada osy veb-resýrsqa eldegi barlyq qylmystyq quqyq buzýshylyqtar jedel engiziledi de, bul qalyń jurtshylyqtyń quqyq qorǵaý organdary jumysynyń tıimdiligin tolyq baqylap otyrýlaryna múmkindik beretin bolady. Mine, azamattardyń da, polısııa qyzmetkerleriniń de zań aldyndaǵy jaýapkershilikterin kúsheıtýge baǵyttalyp otyrǵan bul sharanyń qoǵam úshin tıimdiligi aıryqsha bolmaqshy.
Qazaqstanda quqyqtyq memlekettiń ornyqtyrylýyn odan ári óristetip, nyǵaıtý úshin Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń bastamasymen jáne qoldaýymen jasalap ári sheshilip jatqan quqyq qorǵaý organdaryndaǵy qazirgi birtutas jańǵyrtý úderisi men belgilengen sharalar men naqtyly qadamdar azamattardyń quqyq qorǵaý júıesine degen senimderin arttyra túseri de sózsiz ekendiginde daý joq. Sonymen birge, Elbasy asa bir ózekti máselege de qoǵamnyń nazaryn aýdaryp otyrǵandyǵyn da aıtý qajet. «Jańylmaıtyn jaq joq, súrinbeıtin tuıaq joq» demekshi jańsaq basyp, zańnan attap, sonysy úshin jazasyn ótegen adamdarǵa kómek kórsetý men yqpal etýdiń mańyzdylyǵyna mán berilip otyr. «Bul úshin áleýmettik ońaltý keshendi damytylyp, jazasyn ótep jatqan azamattar úshin arnaıy áleýmettik qyzmet kórsetý standarttary engiziletin bolady», degen Elbasynyń «Ult Jospary – qazaqstandyq armanǵa bastaıtyn jol» maqalasynda aıtqany qazirgi ýaqytta jazasyn ótep jatqandardyń ómirge degen jańa bir qushtarlyqtaryn oıatyp, aldaǵy ýaqytta jaqsy ómir bastaı alatyndyqtaryna degen senimderin nyǵaıta tústi.
Jańa qazaqstandyq armanǵa qadam basyp otyrǵan tarıhtyń osy bir asa jaýapty shaǵynda jáne de Qazaqstan ekonomıkasy jahandyq ekonomıkalyq qıyndyqtardyń yqpalyn sezinip otyrǵan qazirgi kezeńde Elbasy bes ınstıtýttyq reformanyń erekshe mańyzdy ekendigin aıta otyryp, barsha qazaqstandyqtar quqyqtyq jańalyqtar negizinde memlekettik basqarý men quqyq tártibiniń júıesi qalaı jańǵyrtylyp jatqandyǵyn tolyq bilýleri kerektigine erekshe nazar aýdaryp otyr. Biz de osy oraıda polısııanyń jeke quramdary men halyqtyń arasynda úgit pen túsinik jumystaryn keńeıte tústik. Sol jumystarymyzdyń barlyǵy da halqymyzdyń azamattyq belsendilikteriniń arta túsýine qýatty serpin beretindigine de senimdimiz.
Ult Jospary boıynsha memleketti kásibılendirýdiń de tyń qadamdary el táýelsizdigin jáne el áleýeti men ekonomıkalyq jaǵdaıyn odan ári nyǵaıta túsýge berik negiz qalaıtyndyǵy da sózsiz. Bul úshin memlekettik apparattyń tıimdiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan «Memlekettik qyzmet týraly» jańa Zań tolyq negizdeme bola alady. Qazaqstanda memlekettik qyzmetshilerdiń jańa kadrlyq korpýsy qalyptasty deýge tolyq negiz bar. Elbasy endi qazaqstandyq memlekettik qyzmetti damytýdyń jańa kezeńin qalyptastyrýdy mindettedi. Osy turǵydan alǵanda Elbasynyń Jarlyǵymen Memlekettik qyzmet isteri jónindegi mınıstrlik, onyń qurylymynda Jemqorlyqqa qarsy is-qımyldyń ulttyq bıýrosynyń qurylýy arqyly memlekettik qyzmet júıesi ǵana emes, sonymen birge jemqorlyq kórinisteriniń aldyn alýǵa baǵyttalǵan júıe de jańǵyrtylyp otyr. Endigi arada jemqorlyqqa qarsy is-qımyl halyqaralyq standarttarǵa saı baǵdarlanǵandyǵyn da aıtqan lázim.
Bir sózben aıtqanda, júzege asyryla bastaǵan Qazaqstannyń búkil quqyq qorǵaý júıesiniń jańa reformalary men jańartylǵan zańnamalar azamattardyń quqyqtary men bostandyqtaryn qamtamasyz etýge, zańdardy qatań oryndaýǵa jáne quqyq tártibin nyǵaıtýǵa baǵyttalyp otyrǵandyǵyn uǵynýǵa tıistimiz. О́ıtkeni, quqyq tártibi jáne zańdylyqty nyǵaıtý arqyly bıýrokrattyq shyǵynsyz ekonomıkaǵa qadam basý búgingi qoǵamnyń basty talaby bolyp otyrǵandyǵyn Elbasy erekshe atap kórsetti.
Búgingi kúnniń bir aqıqaty bar. Ol reformalar tabysy – ult birligine bastar jol ekendigi bolsa kerek. Sondyqtan da, birligi men yntymaǵy jarasyp, bir múddege toptasqan halyq qana damýdyń jańa ári bıik satysyna shyǵa alary anyq. Buǵan qazaqstandyqtardyń shırek ǵasyrlyq tarıhı joly aıqyn mysal bola alady. Bizdiń árqaısymyz turaqtylyq pen kelisimniń mańyzdylyǵyn tereńirek uǵyna túsip, Qazaqstandy mekendep otyrǵan barlyq ulystardyń búgingi jarasqan birligin nyǵaıtýǵa qyzmet etýge tıistimiz. Bul Ult Josparynyń altyn arqaýy bolyp qala bereri de anyq. Elbasy alǵa qoıyp otyrǵan basty da jaýapty mindet jıyrma birinshi ǵasyrda Qazaqstandy álemniń damyǵan otyz memleketiniń qataryna jetkizý jáne de Máńgilik El bolýdyń maqsatty da armandy jolynyń tarıhı jaýapkershiligi zor ekendigin uǵynatyn kez osy tus dep sanaımyz.
Jaılaýbek HALYQULY,
Aqmola oblystyq ishki ister departamentiniń bastyǵy,
polısııa general-maıory.
KО́KShETAÝ.
