Qomaqty máseleler qamtyldy

Keshe ortalyq kommýnıkasııa­lar qyzmetinde «Ult Jospary sheńberindegi sot júıesiniń ju­mysy jáne sot tóreligin júze­ge asyrýdyń 2015 jylǵy qorytyn­dylary» taqyrybynda brıfıng ótti. Oǵan Joǵarǵy Sottyń qyl­mystyq ister jónindegi sot alqasynyń tóraǵasy Abaı Rah­metýlın men Joǵarǵy Sottyń ma­mandandyrylǵan sot alqasynyń tóraǵasy Aıgúl Qy­dyrbaeva jáne Joǵarǵy Sot sýdıasy Baǵlan Maqulbekov qatysty. Quqyq qorǵaý salasyndaǵy qu­zyrly organ ókilderiniń aıtýyn­sha, búgingi tańda Ult Josparynyń ekinshi reformasy boıynsha Jo­ǵarǵy Sotqa bekitilgen 11 qa­dam­nyń barlyǵy zańnamalyq tur­ǵydan iske asyrylyp keledi eken. Sonymen qatar, bul baǵyttaǵy jumystar tıisti merzimde jáne laıyqty deńgeıde júrgizilýde deıdi. Naqtylaı túser bolsaq, jýyrda ǵana Azamattyq prosestik kodeks pen «Joǵary Sot Keńesi týraly» jańa zań qabyldanyp, «Sot júıesi jáne sýdıalardyń már­tebesi týraly» Konstıtýsııalyq zań men Qylmystyq-prosestik kodekske jáne Ákimshilik quqyq buzýshylyqtar týraly kodekske tıisti deńgeıde ózgerister engizildi. Oraıy kelgende Ult Jospa­rynyń 16-qadamynda kózdelgen sot júıesin ońtaılandyrý máse­lesin atap ótken Abaı Rahmetýlın, bıyldan bas­tap halyqaralyq standarttarǵa sáıkes sot isin júr­gizýdiń úsh satyly júıesi engi­­zilgendigin egjeı-tegjeıli baıandady. Birinshi saty – aýdan­dyq sottar, apellıasııalyq saty – oblystyq sottar jáne kassa­sııalyq saty – Joǵarǵy Sot. Bul sot sheshimderiniń tezirek kúshine enýine yqpal etedi jáne prosesti ádeıi sozý múmkindigin azaıtady, – dedi Abaı Jambyluly. Onyń aıtýynsha, Ult Josparynyń sheńberinde sapaly sot korpýsyn qalyptastyrý máselesine de aıryqsha nazar aýdarylýda. «Sot korpýsy joǵary moraldyq qa­sıetke ıe eń laıyqty kásibı mamandardan quralýy tıis. Osyǵan oraı Joǵary Sot Keńesi túbegeıli reformalandy, Sot tóreligi ınstıtýtyn Joǵarǵy Sottyń basqarýyna berý máselesi zańnamalyq turǵydan sheshimin tapty» deıdi ol. Brıfıng barysynda sóz alǵan Joǵarǵy Sottyń maman­dan­dyryl­ǵan sot alqasynyń tóraıymy Aıgúl Qydyrbaeva 23-qadamda kórsetilgen Joǵar­ǵy Sot janynan qurylǵan maman­dandyrylǵan sot alqasy týrasynda oı órbitti. Sot alqasy iri ınvestorlardyń qatysýymen ınvestısııalyq daý­lar jónindegi azamattyq ister­di birinshi satydaǵy sottyń tár­tibimen qaraıtyndyǵyn tilge tıek etti. Onyń sózinshe, son­daı-aq, atalǵan alqa Astana qala­lyq sotynyń sottylyǵyna jatatyn ınvestısııalyq daýlar boıynsha sot aktilerin de apellıasııalyq tártipte qaıta qaraýǵa qaýqarly kórinedi. Sonymen qatar, ol osy sottyń janynan qurylǵan Ha­lyq­aralyq keńestiń jumysyn da aıryqsha atap ótti. Atalǵan keńes sot tóreliginiń otandyq júıe­sin jetildirý máselelerine qa­tys­ty sarapshylyq konsýltasııalar beredi. Onyń quramyna qa­zaqstandyq ǵalymdarmen qatar, sheteldik bedeldi sýdıalar men zańgerler kiredi jáne Keńesti Jo­ǵarǵy Sot Tóraǵasy basqarady. Sot jıýrıiniń qaıta qurylýy men Sýdıalardyń jańa Ádep ko­deksiniń ázirlenýine toqtalǵan Jo­ǵarǵy Sot sýdıasy Baǵlan Ma­qulbekov birinshi qańtardan bas­tap Sot jıýrıi biliktilik jáne tár­tiptik baǵyttaǵy eki komıssııadan turatyndyǵyn aıtady. Mundaı júıe Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl jónindegi Ystambul jos­paryn oryndaý maqsatynda iske asyrylatyn bolsa, ondaǵy árbir komıssııanyń quramyna aýdandyq, oblystyq jáne Joǵarǵy Sottyń sýdıalary kiredi. Maman pikirinshe, sýdıalardyń kásibı qyzmetine baǵa alǵash ret sýdıa laýazymynda atqarǵan birinshi jylǵy jumysynyń nátıjeleri boıynsha beriletin kórinedi. Keıinnen baǵa árbir bes jyl saıyn, sondaı-aq, sýdıa joǵary turǵan sottyń sýdıasy laýazymyna, sot tóraǵasy, sot alqasynyń tóraǵasy laýazymdaryna jarııalanǵan konkýrstarǵa qatysqan jaǵdaıda beriledi dep bekitilgen. Al sýdıalyq qyzmette jıyrma jáne odan da kóp jyldyq ótili bar sýdıalar sýdıanyń kásibı qyzmetin merzimdik baǵalaýdan bosatylady. Al endi bıyl qoldanysqa en­gizilgen, áńgime basynda atap ótil­gen jańartylǵan Azamattyq ister kodeksi boıynsha, eger sot pro­sesinde memlekettiń múddesine qarsy daýlar, óziniń quqyqtary men bostandyqtaryn óz betimen qorǵaı almaıtyn azamattar jáne sot nemese prokýratýra sol proseske qatysýy qajet dep tapqan jaǵdaıda ǵana prokýrorlar qatysatyn bolady», – dep naqtylady Joǵarǵy Sot sýdıasy. Nurlybek DOSYBAI, jýrnalıst.