Qazaqstan halqy Assambleıasy óziniń 21 jyldyq tarıhynda keshe Beıbitshilik jáne kelisim saraıynda úshinshi ret Parlament Májilisine Konstıtýsııanyń 51-babyna engizilgen 2007 jylǵy ózgeristerge sáıkes 9 depýtatyn saılady.
Saǵat týra 11.00 bolǵanda Qazaqstan halqy Assambleıasynyń Tóraǵasy, Elbasy Nursultan Nazarbaev ta kelip, QHA Keńesi usynǵan kandıdattarǵa daýys berdi. Osydan keıin Prezıdent saılaý barysyn baıqaýǵa kelgen otandyq jáne sheteldik baıqaýshylarmen áńgimelesti. Sonymen qatar, Nursultan Nazarbaev Qazaqstan halqy Assambleıasynyń múshelerimen jáne depýtattyqtan úmitkerlermen kezdesti. Áńgime barysynda Memleket basshysy bul ınstıtýttyń biregeıligin, sonyń arqasynda Qazaqstan 20 jyl boıy tynyshtyq pen tatýlyqta ómir súrip, ósip-órkendep kele jatqanyn atap ótti.

Assambleıa 100-den asa etnos ókilderi atynan ózderiniń múddesin qorǵaıtyn 9 depýtatyn saılaıdy. Respýblıkamyzdyń barlyq oblystarynda Dostyq úıleri jumys isteıdi, bizde 960-qa jýyq etnomádenı birlestik bar. Jastarǵa, balalarǵa óz tilin, mádenıeti men tarıhyn oqyp-úırený múmkindigi berilgen. Sol arqyly biz búkil Qazaqstan halqynyń rýhanı qajettigin baıyta túsemiz. Mundaı tájirıbe esh jerde joq. Álemniń ár túkpirinen kelgen baıqaýshylar Assambleıanyń biregeı tájirıbesin ózge elderge taratý kerektigin aıtýda. Biz memleketimizdi sizdermen birge quryp jatyrmyz, bizdiń ortaq mindetimiz – Qazaqstandy bárimiz úshin jaıly mekenge aınaldyrý, dedi Nursultan Nazarbaev.
Sóıtip, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń kezekten tys HHIII sessııasyna kelgen uıym músheleri eldiń eń joǵarǵy zań shyǵarýshy organyna kezekti ret ózderiniń ókilderin saılady. QHA-nyń barlyq múshesi 446 adam bolsa, keshegi saılaýǵa sonyń 372-si qatysty. Qajetti kvorým bolǵan soń Qazaqstan halqy Assambleıasy Tóraǵasynyń orynbasary Eraly Toǵjanov HHIII sessııany ashyq dep jarııalady.
Aldymen sóz osy jıynǵa qatysyp otyrǵan Memlekettik hatshy Gúlshara Ábdiqalyqovaǵa berildi. Ol óziniń qysqasha sózinde Qazaqstan halqy úshin Assambleıanyń mańyzdy qoǵamdyq ınstıtýt bolyp otyrǵanyn atap ótti. Álemniń eshbir elinde dál Qazaqstandaǵydaı joǵary mártebege ıe bolǵan mundaı uıym joq, bul biregeı ınstıtýt kópetnosty elimizdiń birligin nyǵaıtyp, tutastyǵyn arttyryp otyr.
Ony sheteldik áleýmettanýshy mamandar da kórip, moıyndaýda jáne ózderiniń joǵary baǵasyn berýde. Kóptegen elder bizdiń Assambleıamyzdyń tájirıbesin de úırenýde. Byltyr biz osynaý biregeı ınstıtýttyń 20 jyldyq mereıtoıyn keńinen atap ótip, elimizdiń barlyq túkpirinde onyń qajettiligi zor ekendigine kózimizdi jetkizdik. Sondyqtan da, onyń ómirsheńdigi jyldan jylǵa arta túsýde, dedi óziniń sózinde G.Ábdiqalyqova.

Sonymen qatar, Memlekettik hatshy Assambleıa músheleri qatarynan Parlament Májilisiniń tórtinshi jáne besinshi saılanymdarynda depýtat bolǵandar zań shyǵarý isine belsene aralasyp, etnosaralyq birlikti kúsheıtip, tatýlyqty damytý baǵytyndaǵy zańnamalyq qujattar daıyndaýda paıdaly ister atqarǵanyn atap ótti. Sóziniń sońynda Memlekettik hatshy Assambleıa atynan depýtat bolyp saılanatyn úmitkerlerge zor tabystar tilep, olardyń kásibı biliktiligi men zor bilimderi zań shyǵarý isterine belsene aralasýǵa múmkindik beretininen úmitti ekenin jetkizdi.
Gúlshara Ábdiqalyqovadan keıin sóz Astana qalalyq saılaý komıssııasynyń tóraǵasy Igilik Jalbyrovqa berildi. Ol Assambleıa múshelerine saılaý prosesin júrgizýdiń tártibi, daýys berý bıýlletenderin qalaı toltyrý kerektigi týraly aıtyp berdi.
Aıta ketetin jaıt, ústimizdegi jyldyń 26 aqpanynda Memlekettik hatshy Gúlshara Ábdiqalyqovanyń qatysýymen bolǵan QHA Keńesinde uıym atynan Májilis depýtattyǵyna 14 adam úmitker retinde atalǵan bolatyn. Sonyń ishinde Knıaz Mırzoev, Aleksandr Baron, Zııatdın Kasanov, Talǵat Mamashev jáne Pavel Feodorıdı beseýi kandıdatýralaryn depýtattyqqa usynýdan óz erikterimen bas tartqan. Sóıtip, QHA Keńesi músheleriniń daýys berýimen kelesi 9 adam úmitker retinde tirkelýge usynylǵan: 1.Roman Kım – Parlament Májilisi V saılanymynyń depýtaty; 2.Ahmed Mýradov – Parlament Májilisi V saılanymynyń depýtaty; 3.Iýrıı Tımoshenko – Parlament Májilisi V saılanymynyń depýtaty; 4.Saýytbek Abdrahmanov – «Egemen Qazaqstan» respýblıkalyq gazeti» AQ prezıdenti; 5.Vladımır Bojko – Qazaqstan Respýblıkasy Ishki ister mınıstriniń orynbasary; 6.Natalıa Jumadildaeva – Qyzylorda qalasyndaǵy oqýshy-jasóspirimder mektebiniń dırektory, oblystaǵy Analar keńesiniń tóraıymy; 7.Shaımardan Nýrýmov – Respýblıkalyq uıǵyr etnoortalyǵynyń tóraǵasy; 8.Shakır Hahazov – Dúngen etnomádenı ortalyqtary assosıasııasy basqarmasynyń múshesi; 9.Narıne Mıkaelıan – Almatydaǵy armıan etnomádenı birlestiginiń tóraıymy.
Endi osy azamattardyń esimderi saılaý bıýlletenderine engizilip, daýys berý úderisine usynylyp otyr.
Astana qalasy saılaý komıssııasy tóraǵasynyń sózinen keıin Qazaqstan halqy Assambleıasynyń músheleri Beıbitshilik jáne kelisim saraıynyń úshinshi qabatyndaǵy «Atrıým» zalyna 150 adamnan turatyn toptarmen daýys berýge shaqyryla bastady. Al «Opera zalynda» qalǵan Assambleıa múshelerine uıymnyń 20 jyldaǵy jumystary týraly túsirilgen derekti fılm kórsetilip turdy. Barlyq saılaý úderisin osynda kelgen otandyq jáne sheteldik baıqaýshylar ózderiniń nazarynda ustady. Daýys berý úderisi aıaqtalǵan soń úlken sheberlikpen uıymdastyrylǵan saılaý prosesi boıynsha olar eshqandaı zań-buzýshylyq bolmaǵanyn aıtty.
Sonymen, Májilis depýtattyǵyna Qazaqstan halqy Assambleıasy atynan saılaýǵa túsken úmitkerler tómendegideı daýystar aldy: Saýytbek Abdrahmanuly Abdrahmanov – 345; Vladımır Karlovıch Bojko – 349; Natalıa Vasılevna Jumadildaeva – 343; Roman Ýhenovıch Kım – 346; Narıne Gamletovna Mıkaelıan – 336; Ahmed Seıdarahmanovıch Mýradov – 339; Shaımardan Ýsaınovıch Nýrýmov – 337; Iýrıı Evgenevıch Tımoshenko –
341; Shakır Hýsaınovıch Hahazov – 342 daýys jınady.
Astana qalalyq saılaý komıssııasynyń tóraǵasy I.Jalbyrov barlyq 9 úmitker de tıisti daýystar jınap, uıym atynan Qazaqstan Parlamenti Májilisiniń depýtaty bolyp saılanǵany týraly hattama toltyrylǵanyn jarııalady.
«Qazaqstan Respýblıkasynyń saılaý týraly» Konstıtýsııalyq zańynyń 94-1-babyna sáıkes, QHA músheleri daýys bergen Parlament Májilisiniń depýtattaryn saılaý nátıjeleri Ortalyq saılaý komıssııasyna joldanady. Parlament Májilisiniń depýtattyǵyna saılanǵan úmitkerlerdiń tizimin Ortalyq saılaý komıssııasy 27 naýryzǵa deıin resmı túrde jarııalaıdy.
«Aldyn ala nátıjeler jarııalandy. Úmitkerlerimizdiń bári de Májilis depýtaty bolyp saılandy. Alaıda, negizgi qorytyndyny Ortalyq saılaý komıssııasy shyǵaryp, olarǵa depýtattyq mandat beretin bolady», – dedi Qazaqstan xalqy Assambleıasy Tóraǵasynyń orynbasary Eraly Toǵjanov jýrnalısterge.
Osy arada biz Qazaqstan halqy Assambleıasynyń bir-eki múshesin áńgimege tartyp, ózderiniń saılaý úderisi týraly pikirlerin bilgen edik. Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasynyń tóraǵasy, Bas múftı Erjan qajy Malǵajyuly elimizdegi túsinistik pen tatýlyqtyń túbegeıli bolýyn ózderi Alladan únemi tileıtinin aıtty. Sonymen qatar, Jaratýshy adamnan áreket bolýyn qalaıtynyn da jetkizip, Qazaqstan halqy Assambleıasy sonyń ishindegi eń tıimdisi ekenin málimdedi. «Elbasynyń jeke bastamasymen qurylǵan bul qoǵamdyq ınstıtýt óziniń ómirsheńdigin kórsetip keledi. Qazir ol Qazaqstandaǵy etnostar arasynda zor bedelge ıe bolyp otyr. Al onyń qatarynan elimizdiń eń joǵarǵy zań shyǵarýshy organyna depýtat saılanýy bul uıymnyń bedelin asyra túsedi. Bul tatýlyq týynyń berik tuǵyrda ekendiginiń belgisi»,– dedi ol.
Qazaqstandaǵy Ázerbaıjan mádenı ortalyqtary odaǵynyń prezıdenti Vıdadı Salahov Parlament Májilisiniń depýtattyǵyna Qazaqstan halqy Assambleıasy saılaǵan 9 úmitkerdiń bári de laıyqty tulǵalar ekenin aıtty. «Aldaǵy ýaqytta bul otandastarymyz óz saılaýshylarynyń úmitin aqtaıdy dep oılaımyn. Memleket basshysynyń qoldaýyna ıe bolyp kele jatqan Assambleıa – elimizdegi ózindik orny bar bedeldi uıym. Onyń aldyna qoıylyp otyrǵan mindetterdiń aýqymy keń. Halqymyzdyń birligin kúıttep, qoǵamymyzdaǵy turaqtylyqty nyǵaıta túsý maqsatynda qurylǵan Assambleıa jyl saıyn damý ústinde. Bul qoǵamdyq ınstıtýttyń búgingi qyzmeti talaıǵa úlgi bolýda. Kezinde jan-jaqtan taǵdyrdyń taýqymetin arqalap kelip jetken, talaıǵa pana bolyp, kóptegen ult ókilderin baýyryna basqan Qazaq dalasy barshamyzǵa qut-meken bolsyn desek, bárimiz de yntymaqty bolýymyz kerek. Sonda ǵana biz Qazaqstandy kórkeıtip, ilgeri jyljytamyz»,– dedi V.Salahov.
Jaqsybaı SAMRAT,
Joldybaı BAZAR,
«Egemen Qazaqstan».