«Balalarǵa jaqsylyq jasaý – armanym edi»

«Ýlybka» qaıyrymdylyq qorynyń ataýyna qarap keıbireýler izgilik sharalarmen ǵana aınalysatyn shyǵar dep oılap qalýy múmkin. Olaı dese qatelesedi. Iá, bastapqyda turmysy tómen otbasylardyń kishkentaı búldirshinderine izgilik kómek qolyn sozý maqsatymen qurylǵany ras. Keıin kele jumys aýqymy keńeıip, san-salaly baǵytta órbidi. Ol jóninde qordyń prezıdenti Galına Bondarenko bylaı dep eske alady: – Oblystyq telearnada qyzmet atqaryp júrgende taǵ­­dyry qıly balalarmen, az qamtylǵan otbasylarmen jıi júzdesetinmin. Ár kezdesken saıyn júregim syzdaıtyn. Ásirese, týabitti naýqasqa shaldyqqan búl­dirshinderdi kórgende janymdy qoıarǵa jer tappaıtynmyn. Birde úbirli-shúbirli shańyraqqa barǵanymda aldymnan tórt jastaǵy sábı júgire shyǵyp, «táte, maǵan velosıped ákeldi», dep shattana aıǵaı salǵany. Qat­ty qysyldym. Qolymda tele­vıdenıeniń jabdyǵynan basqa eshteńe joq bolatyn. Sóıt­­se, áldebireýler oǵan ýáde berip, esik qońyraýlatqan saıyn ele­gizedi eken. Oılana-tolǵana kelip, dármensiz jandarǵa qo­lymnan kelgenshe nege qorǵan bolmasqa degen sheshimge kelip, qyr-syry beımálim kásip­pen aınalysýǵa táýekel ettim. Isim á degennen dóńgelenip ketti desem, shyndyqqa janaspas. Kóp qıyndyqtardy bastan ótkerdim. Qoǵamdyq negizde járdem jasaý men kútkennen de kúrdeli bolyp shyqty. Ásirese, demeýshiler tabý óte qıynǵa soqty. Jalǵa al­ǵan mekeme úshin aıyna 200 myń teńgege deıin tólep júrdik. Qaryzdanyp-qaýǵalanyp, bir tanysymnyń qarjylyq qoldaýy, bankten nesıe alyp, ne kerek, alǵa qoıǵan maqsatymyz oryndalyp, «Ýlybka» qaıyrymdylyq qory quryldy. Keıin kópshiliktiń suraýy boıynsha qaladan shet­kerileý ornalasqan 20-shy sha­ǵyn aýdanda «Feıa» degen atpen ınklıýzıvti bilim berý-saýyqtyrý-kóńil kóterý or­ta­lyǵy uıymdastyryldy. Mun­­­­da saý jáne dimkás búl­dirshinderdiń boıynyń da, oıy­­nyń da, kúsh-qýatynyń da oıdaǵydaı qalyptasýyna barlyq múmkindikter qarastyrylǵan. О́risimiz keńeıgennen keıin keseli aýyr balalarǵa materıaldyq qoldaý da kórsetip kelemiz. Búgingi tańda qos ortalyqqa 1 jastan 7 jasqa deıingi 100-ge jýyq balaqaı qatynaıdy. Aralarynda týabitti múgedekter, jazylmaıtyn dertke uryn­ǵandar az emes. Balalardyń shy­ǵarmashylyq qarym-qabile­tin oıatyp, keselden emdelýge eń ozyq ádister men bilikti mamandar jumyldyrylǵan. Tájirıbeli psıholog, logoped, massajshy, anımator, horeograf sekildi 15 adam jumys isteıdi. Iá, Israelıan aǵylshyn tilin oqytsa, Andreı Se­lı­vanov shyǵys jekpe-jegine jattyqtyrady. Endi qazaqtyń ónerin taratý, onyń ishinde, dombyra tartýǵa úıretý sekildi mindet tur. Baǵdarlamada alǵa tartylǵan negizgi áleýmettik ıdeıa­sy – múgedek, jetim jáne ata-ananyń qaraýynsyz qalǵan balalardy barynsha tarta otyryp, jylylyq shýaǵyn syılaý. Galına balalarǵa qatysty kóptegen sharalarǵa uıytqy bolyp keledi. Qazaqstan halqy Assambleıasynyń oblystyq  bólim­shesimen birigip ótkizgen «Jaqsylyq jasa!» atty aksııa ózgeler tarapynan keń qoldaý tapty. Bul bastamaǵa bilim oshaqtary da qyzý ún qosyp, shoý-oıyndar, qaıyrymdy­lyq konsertter, jármeńkeler uıym­dastyryldy. Onyń sońy qalalyq mádenıet úıindegi ótken taǵylymdy sha­ramen túıin­deldi. Mundaı ıgi isterden «Kans­­­market», «Apel­sın», «Radýjnyı» sııaq­ty shaǵyn jáne orta bıznes sýbek­tileri shet qalǵan emes. Al, «Rahmet», «Medeý», «Aport», taǵy basqa saýda ortalyqtarynda kıim-keshekter men qarjy jınaý­ǵa arnalǵan arnaıy jáshikter qoıylyp, birinshi kezekte az qam­­tylǵan otbasylarǵa tabys etiledi. Jýyrda qomaqty qarajat Nastıa Sharapovaǵa berildi. Eki jastaǵy sábı súıek týberkýlezine shaldyqqan. Kelesi kezekte úsh jastaǵy Mılena Temrık tur. She­telde medısınalyq tekserýden ótken onyń búıregin aýystyrý qajet. Úsh jyldyń bederinde 9 balaǵa em-dom kórsetilip, ota jasalýynyń ózi tógilgen terdiń, jumsalǵan eńbektiń zaıa ketpegenin ańǵartsa kerek. Solardyń biri týabitti júrek aýrýyna ushyra­ǵan 6 jastaǵy Kırıll Sýhomlı­nov Sankt-Peterbýrg qalasynda ja­­­salǵan otadan soń keselden qulantaza aıyǵyp ketken. – Qaıyrymdylyq qoryna tús­ken qarajat tek óz maqsatymen jumsalýy tıis. Sondyqtan, meke­meni jalǵa alýda áli de birshama qıyndyqtar bar. Máselege qala­lyq ákimdik túsinis­tikpen qarap, oń sheshilýine yqpal jasaıdy degen senimdemin. Ázirge de­meýshilerdiń kómegine júginip júrmiz. Solardyń birine «Kaz­gradstroı» JShS-niń basshysy Aleksandr Avdeevti erekshe súıispenshilikpen atar edim. Ol «Mechta» turǵyn úı kesheninen balalar ortalyǵy úshin 170 sharshy metr oryn bóletin boldy. Meni aýtızm sııaqty aýyr ke­­­­selge shaldyqqan balalar sa­ny­­­nyń kóbeıip kele jatqany qatty alańdatady. Bul aýrý ne­ǵurlym tezirek anyqtalsa, em-dom da soǵurlym tıimdi bolmaq. Ondaılar kóbine turmysy tómen otbasylardan shyqqandyqtan, ata-analarynyń múmkindigi kele bermeıdi. Úıde otyryp qalsa, qa­tar­lastarymen aralaspasa, bala eshqashan damymaıdy. Sondyq­tan, osy sanattaǵy búldirshinderdi qam­­qorlyqqa alyp, taǵy bir orta­lyq ashýdy josparlap otyrmyn, – deıdi Galına Anatolevna ózine tán batyldyq minezben. Bul oraıda, ol respýblıkalyq «Asyl bala» assosıasııasyna úlken senim artyp otyr. Elimizdegi belsendi kásipker áıelderdiń bas­tamasymen balalarǵa moraldyq, materıaldyq jáne medısınalyq kómek kórsetý maqsatymen qu­rylǵan qurylymnyń oblysta­ǵy bólimshesin basqarý Galınaǵa júkteldi. Demek, búldirshinderge jaqsylyq jasaýdy arman etken qaıyrymdy jannyń úmiti úzilmeıdi degen sóz.  О́mir ESQALI, «Egemen Qazaqstan». Soltústik Qazaqstan oblysy.  Sýretterdi túsirgen Talǵat TÁNIBAEV.