Tyń serpin – biliktilikten

Elbasy N.Nazarbaev óziniń «Qazaqstan jańa jahandyq naqty ahýalda: ósim, reformalar, damý» atty jańa Joldaýynda jastardy bilimdi, eńbekqor, bastamashyl, belsendi bolýǵa qazirden bas­tap daǵdylanýǵa, ju­mys pen suranys bar óńir­lerge batyl barýǵa sha­qyrdy, qazirde tehnıkalyq mamandyqtardyń, ǵylym men ın­novasııanyń kúni týǵan zaman ekenin, erinbeı eńbek etken, talmaı ǵylym izdegen, jalyqpaı tehnıka meńgergen adam ozatynyn qadap aıtty. Elimizde júzege asyrylyp jatqan túbegeıli reformalar men atqarylyp jatqan qyrýar isterdiń bári jastar úshin, bolashaq úshin jasalyp jatqanyn da eskertti. Memleket basshysy bizdiń qoǵamda adal eńbekti tereń bilimmen ushtastyrǵandar ǵana tabysqa jete alatyny týraly osydan úsh jyldaı buryn Nazarbaev Ýnıversıtette oqyǵan «Qazaqstan bilim qoǵamy jolynda» atty dárisinde de aıtqan bolatyn. Sodan beride elimizdiń bolashaǵy jas urpaqtyń boıynda otansúıgishtik hám eńbekqorlyqpen qatar bilim, ǵylymǵa umtylys sııaqty jaqsy qasıetterdi qalyptastyrý oqý-tárbıe jumystarynyń negizgi baǵdary bolyp keledi. Ásirese, qazirgideı álemniń eń damyǵan 30 eliniń qataryna qosylý maqsatyna qadam basqan kezeńde básekege qabiletti, álemdik jańa tehnolo­gııalardy tolyq meńgergen joǵary bilikti mamandar daıarlaý erekshe mańyzǵa ıe bolyp otyr.Osyny aıqyn túsine otyryp, M.H.Dýlatı atyndaǵy Taraz memlekettik ýnıversıtetiniń matematıka kafedrasynyń ujymy da oqytý sapasyn arttyrý isine óz úlesterin qosyp keledi. Ádette, matematıkany erek­she qudiretti ǵylymǵa teńeıdi. «Ma­tematıka – ǵy­lym­dar patshaıymy» degen qanatty sóz de beker aıtylmasa kerek. Qandaı mamandyq salasyn almańyz, mate­matıkanyń qatysy bar bolyp shyǵady. Muny ǵylym, tehnıka, ekonomıka jáne basqarý salalary úshin mamandar daıarlaı bastaǵanyna on jyldan jańa asqan bizdiń matematıka kafedrasynyń mysalynan aıqyn kórýge bolady. Atap aıtqanda, kafedrany bitirýshige matematıka bakalavry dárejesine qosa, matematık-oqytýshy, matematık-qoldanýshy, matematık-ekonomıst, matematık-aktýarıı, matematık-júıeli-baǵdarlamashy (matematıka salalary boıynsha) biliktilikteri qosa beriledi. Buǵan qosa, oqý baǵdarlamasyn úzdik meńgergender «Matematıka» baǵyty boıynsha oqýyn magıstratýrada jalǵastyrý arqyly ǵylym jolyna túse alady. Ýnıversıtet qabyrǵasynda matematıkadan júıeli bilim alǵan­dardyń bári de jumysqa tez ornalasyp júrgenin de aıtýǵa turady.Ártúrli deńgeıdegi ákimshilik basqarý qurylymdarynda maman, jetekshi maman, bas maman, son­daı-aq óndiris oryndarynda, kásip­kerlik qurylymdarda matematık-ınjener, matematık-baǵ­darlamashy, matematık-ekonomıst, ǵylymı-zertteý ortalyqtary men ınstıtýttarda, orta arnaýly jáne orta mektepterde ǵylymı qyzmetker, matematıka, ınformatıka pánderiniń oqytýshysy, kompıýterlik jelilerdiń júıelik basqarýshysy bolyp qyzmet at­qaryp júrgen túlekterimiz az emestigin maqtanysh ete alamyz. Kafedra túlekterine suranystyń jyldan-jylǵa artyp otyrǵany oqytýshy-professorlar qura­mynyń bilim berý sapasyn arttyrý jolynda jasaǵan izdenisteriniń de qaıtarymy bolyp tabylady. Barshaǵa belgili, Elba­synyń qamqorlyǵymen elimiz­de ınno­vasııalyq jáne ıntellektýaldyq baǵytta bilim berý baǵdarlamalary jańa talapqa saı barynsha jetildirilip, oqýshylardyń bilim sapasyn joǵary deńgeıge kóterýge erekshe mańyz berilip, qajetti jaǵdaılar týǵyzylyp jatyr. Ka­fedra ujymy mektepterdiń muǵalimderimen baılanys ornatyp, matematıkaǵa erekshe beıimdilik tanytqan oqýshylardy aıqyndap, olardyń óz boılaryndaǵy qa­biletterin barynsha jetildirýine qolǵabys tıgizip keledi. Bul kafedraǵa matematıka pánin jaqsy oqyp, qabiletin tanytqan zerdeli talapkerlerdiń kelýine kómegin tıgizedi. Deı turǵanmen de, orta oqý oryndarynda, mektepterde bilik­­ti matematık oqytýshylar jetis­peıtindigi, osynyń saldarynan keı jerlerde oqýshylardyń matematıka pánin meńgerý deńgeıi tómen ekeni ómir shyndyǵy. Al, bul bi­rinshi kezekte sol óńirlerden oqýǵa kelgenderden kásiptik-pedago­gıkalyq daıyndyǵy joǵary mate­matıka páni muǵalimderin kóp­tep daıarlaýdy talap etedi. Bizge oqýǵa qabilettilerdiń kelýin qalaı­tyndyǵymyzdyń syry da osynda. Qoryta aıtqanda, Elbasy óz Joldaýynda eldik máselelerdi sheshýde bilimniń atqarar róli óte zor ekendigin, tehnıkalyq mamandyqtarǵa suranystyń arta beretinin aıtqany bilim berý qyzmetkerlerine zor jaýapkershilik júkteıdi. О́z shákirtterimizdiń sapaly bilim alyp, ekonomıka salalaryna tyń serpin ákele alatyn joǵary bilikti maman bolyp qalyptasýy úshin izdenisterge baryp, ustazdyq sheberlikterimizdi jetildire beremiz. Aınur TOLQYNBAEVA, TarMÝ-diń matematıka kafedrasynyń aǵa oqytýshysy, matematıka magıstri.  TARAZ.