Mádenıet úıi qashan salynady?

Aýyldaǵy qordalanyp qalǵan máseleni tótesinen qoıyp, áńgimemizdiń álqısasyn Almaty oblysy, Alakól aýdany, Dostyq beketinen, oǵan ýaqyt talabyna saı Sport jáne mádenıet saraıy kerek ekeninen bastaǵandy jón kórdik. Búginde onyń, ıaǵnı óziniń aýyl­dyq ákimdigi, eki aýysymdaǵy mektep, eki júz oryndyq bala­baqshasy, temirjol salalary men keden qyzmetkerleri, munaı, gaz termınaldary jumysshylary, temirjol jáne polısııa bólimshesi, ıaǵnı bes myńnan asa turǵyny bar Dostyq beketiniń aýdan bıýdjetine qosar tabysy az emes. Halyqaralyq mártebe alǵan temirjol men av­tobekettegi turǵyndar sany da jyl sanap óse túsýde. Sońǵy jyl­dary jańa mektep, jańa aýrýhana, keden qalashyǵy, temirjol, ákimshilik ǵımarattary, úsh-tórt qabatty turǵyn úıler boı kóterdi. Berekeli beket turǵyndarynyń bir ereksheligi – jastarynda. Olardyń orta jasy otyz ben qyryqtyń arasynda. Alpysty alqymdap zeınetke shyqqandar birli-jarym. Eńbek kórigin qyz­dyryp júrgen beket jastary jumystan soń qoldary bos kez­derinde salamatty mádenı jer tap­paı qınalady. Bul jerdiń aýa-raıy da ózgeshe. Jazy aptap ystyq, qysy qytymyr sýyq. Jyl on eki aıda aptalap toqtaýsyz soǵatyn jeli taǵy bar. Qys álegi taýsylmas jyrǵa aınalǵan. Iá, munda dál osyndaı aýma­ly-tókpeli aýa raıyna kón­dik­ken Jońǵar qaqpasyndaǵy jurt­shylyqty ári kelimdi-ketimdi qo­naqtardy qarsy alyp, shyǵaryp salyp, tamaqtandyryp, basqa da túrli qyzmet kórsetý salalarynda eńbektenip júrgen ardaqty jandar jeterlik. Qymbatshylyq ta osy Dostyqta. Aýa raıynyń qolaısyzdyǵy men aryq sýynyń joqtyǵy saldarynan bul jerde baý-baqshasyn jaıqaltyp otyrǵan eshkimdi kórmeısiz. Tasymalmen kelgen azyq-túlik, kıim-keshektiń báriniń de baǵasy aspandap tur. О́ıtkeni, sonaý jetpisinshi jyldarda salynǵan tas joldyń aýdan irgesinen shyqqannan keıingi 80 shaqyrymnan astamyna áli kúnge jóndeý júrgizilmegen... Ákim-qaralardyń aıtýynsha, shırek ǵasyrdan beri ol josparda bar. Sonyń ózi kóńil toǵaıtady. Al sport kesheni she? Bul da atqaminerlerdiń sózine senseń, kún tártibinen túspegen másele. Buqaralyq sportty jandandyrý jaıly Elbasynyń ózi únemi aıtyp júr emes pe? Shekaralyq bekettegiler bul jaǵynan kenjelep qalǵan. Sport dese ishken asyn jerge qoıyp, jankúıerlik tanytatyndar qanshama! Jazda mektep janyndaǵy alańda dop tebetinder de jeterlik. Kópqabatty úılerdiń astyndaǵy jertólede túrli sport túrimen aınalysatyndar kezdesedi. Biraq bularmen buqaralyq sport jandanyp ketti deýge kelmeıdi. Voleıbol, shaǵyn fýtbol oınaıtyn, ústel tennısi sııaqty sport zaldar joq. Osyǵan sáıkes aıtarymyz, kór­shige qarap boı túzegenniń de keıde aıyby joq sekildi. Dostyqpen shekaralas QHR-dyń Alashankoýi de osy shırek ǵasyrda kóz aldymyzda kóterildi. Júk tasymalynan túsetin paıdanyń bir paıyzy ǵana abattandyrýǵa jaratylatyn Qytaıdyń bul beketi búginde gúldenip tur. Baryp qaıtqandar aýyzdaryn ashyp «juldyzdy qonaq úıler, kópqabatty ásem bank ǵımarattary, avto jáne temirjol vokzaldary bar, asfalttary aı­nadaı, tap-tuınaqtaı», dep, ta­zalyqtaryna tańdaı qaǵa tamsanady. Olarda sport kesheni jumys isteıdi. Keshende voleıbol, bas­ketbol, ústel tennısi, shaǵyn fýt­bol, túrli trenajerlermen jab­dyqtalǵan bólmeleri jeterlik. Mundaǵy jumysshylarǵa arnalyp jáne bir úlken sport ǵımaraty salynýda, onda júzý basseınine deıin bolmaq. Bapkerlerdiń baptaýymen osy shaǵyn Dostyqtaǵy jertóle men mektep zaldarynan sambodan álem chempıonatynyń kúmis, qola júl­degerleri, Azııa birinshiliginiń altyn, kúmisi men qolasyn en­shilegen balýandar da shyqqan. Keıde qııalǵa berilip, oıǵa ketesiń. Jastar eńsesi bıik tamasha sport zaldarynda daıyndalsa, budan da zor kórsetkishterge qol jeter me edi dep. Sport sańlaqtarynyń sany artar ma edi. «Salynady, josparda tur, muny qozǵap ne qajeti bar?» dep, jumsaq kresloda otyrǵandardyń aıtar ýájderi bir. Jıyndarda batylyń jetip aıtsań, jaryq kúnde sham alyp artyńnan túsip, shańyńdy qaǵady. Jyl on eki aıda bir taýsylmaıtyn komıssııalardy meıramhanalarǵa súıregenshe, sport keshenine aparyp, mádenıet saraıynda mándi keshterge qatystyrsa, buqaralyq sportqa búkil jurtshylyqty tartsa, budan asqan pátýáli is bolar ma edi? Sonymen taǵy aıtarymyz, Dostyq beketindegilerge sony serpin beretindeı qazirgi ýaqyt talabyna saı sport ǵımaraty men mádenıet úıi aýadaı qajet bolyp tur. Oıdym-oıdym jol ońalsa tipten kelisip ketpek. Synaptaı syrǵyp óte shyqqan shırek ǵasyr­dyń kóktemi de keldi, jazy da jaqyn, al úmit shirkin úzilmeıdi! Seıit OMAROV.  Almaty oblysy, Dostyq beketi.