Sý aıaǵy qurdymǵa ketpeı me?

Qalaı kóktem bastaldy degenshe elimizdiń árbir óńirinde qarǵyn sý tasqynynan zardap shegetin eldi mekender az bolmaıdy. Jyl saıyn qaıtalana beretin osyndaı sý tasqyny byltyr Qaraǵandy oblysy Aqtoǵaı aýdany Qarabulaq aýyldyq okrýg aımaqtarynda da oryn alǵany belgili. Osyndaǵy «Sana bı» sharýa qojalyǵynyń ıesi Qýanyshbek Ospanov óziniń sol sý tasqynynan zardap shekkenin aıtyp, buzylǵan baspanasyn áli kúnge jóndep bermegenine nalyp, redaksııamyzǵa arnaıy hat joldapty. Qazirgi kezde Qýanyshbek aqsaqal zaıybymen, ıaǵnı on bala tárbıelep ósirgen batyr ana Maıramen birge qystaqta sharýashylyq basynda qulaýǵa aınalǵan úıdi jóndep ómir súrip jatqan jaılary bar. Al, qystaqtan 14 shaqyrym jerdegi Qarasý bólimshesinde balasy Igilik Ospanov turady eken. Onyń da óz otbasy, úsh balasy bar. Byltyr kóktemde oryn alǵan qarǵyn sý saldarynan búlingen úılerdiń jaıyn anyqtaý úshin oblys ortalyǵy Qaraǵandydan arnaıy komıssııa kelip, aqsaqaldyń atyna tirkelgen eki úıdi de turýǵa ja­ram­syz dep tapqan. Sodan Qarasý bólimshesindegi qulaýǵa aınalǵan úıler qaıta salynsa, sonyń ishinde Igiliktiń de bas­panasy qalpyna keltirilipti. Alaıda, 14 shaqyrym jerdegi ekinshi bas­pana eskerýsiz qalǵan. Basynda irgetasynyń orny qazylyp qoıylǵanymen, is ári qaraı jyljymapty. Jalpy, byltyr Qarasý eldi mekenindegi úılerdiń jaram­syzdyǵy men qurylys nysandaryn qalpyna keltirýdiń qanshalyqty negizdi ekendigin anyqtaý maqsatynda «Trans­Injenerıng KGD» kompa­nııasynyń mamandary shaqyr­tylypty. Tehnıkalyq saraptama negizinde balshyqtan qalanǵan 26 turǵyn úı qu­latylyp, onyń ornyna bıýdjet esebinen jańa baspanalar turǵyzylǵan. Al, qoldarynda ıelik qujattary joqtaryna qarǵyn sýdan zardap shekkender úshin qurylǵan oblystyq qoǵamdyq qor esebinen 4,4 mıllıon teńge ótemaqy da tólenip berilgen. Tipti, oblys ákimi Nurmuhambet Ábdibekovtiń ózi kelip, jańa qonysqa ıe bolǵandardy quttyqtaǵany basylym betterinde jazyldy da. Onyń ishinde eki jańa qystaq turǵyndary da bar. Sondaı jańa qonysqa ıe bolǵandardyń biri «Jibek joly» JShS sharýa qojalyǵynyń jetekshisi Marat Mınýarov bylaı dep aǵynan jary­lypty: «Kórsetilgen qol­daý úshin rahmet, biz óte ba­qyt­tymyz. О́ıtkeni, jańa bas­panaǵa sýyq túser aldynda kireıin dep otyrmyz. Sonshama qobaljyǵan edik, biraq beker eken». Iá, keıbireýler úshin mundaı qobaljý beker bolsa, ekinshiler úshin qaqaǵan qys­tyń aldynda bul naǵyz synaq bolǵany ras. El-jurt bolyp qıyndyqtan shyǵý úshin qol­ushy berilip jatqanda, «Sana bı» sharýa qojalyǵynyń ıesi Qýanyshbek Ospanov mundaı qoldaýdan syrt qalyp qoıǵany ókinishti, árıne. Ol óziniń eleýsiz qalǵan jaǵdaıyna shaǵymdanyp, burynǵy Májilis depýtaty Raýan Shaekınniń atyna da hat jazady. Artynsha depýtattan aýdan ákimdigine hat kelgen. Onda ne aıtylǵany belgisiz, áıtse de ákim bastaǵan top sharýashylyq basyna baryp, salynýy tıis úıdiń ornyna jóndeý jumystary úshin dep 1 mıllıon 100 myń teńge kóleminde qoldaý kórsetiletindigin málimdepti. «Meniń kelispeýge eshqandaı lajym bolǵan joq. Kelisip, úı qujatynyń barlyǵyn aý­dan­dyq kómek jasaıtyn qor­ǵa ótkizdim, al aýdandyq qor oblysqa jiberipti. Endi eshqan­daı kómek ala almaı otyrmyn. О́z úıimdi úıtip-búıtip jón­dedim de, qystap shyqtym», deıdi Qýanyshbek aqsaqal. Sý shaıyp ketken joldardyń jaıyn, osynda júrgizilip jat­qan qurylystardyń barysyn oblys ákiminiń ózi arnaıy kelip kóripti. Jáne de bul máseleni oblys basshysy jiti baqylaýynda ustaǵan. Alaıda, shalǵaıdaǵy qystaq turǵyny Qýanyshbek Ospanov nazardan tys qalyp qoıǵanyn óńir basshysy bile me eken? Aqsaqaldyń úı salý­ǵa qatysty ótinishin qarap shyq­qan QR Ulttyq ekonomıka mınıstrligi Qurylys, turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq isteri jáne jer resýrstaryn basqarý komıtetiniń tóraǵasy M.Jaıymbetov aryzdanýshynyń turǵyn úılerin salý boıynsha jumys júrgizý úshin aýdandyq qurylys bóliminiń tarapynan «Stroıproekt-Karaganda» JShS-na jobalaý-smetalyq qujattama ázirleýge ótinim beril­gendigin habarlapty. Mem­lekettik saraptamanyń oń qo­­rytyndysyna sáıkes ázir­lengen jobalaý-smetalyq qu­jat­tama bolǵanymen, bıýd­jettik ótinim bergen kezde qujattamalardy ázirleý boıyn­sha kórsetilgen qyzmetke aqy tóleýge jáne ınjenerlik-geologııalyq izdestirý júrgizýge berilgen ótinimdi oblystyq qar­jy basqarmasy qabyldamaı tastaǵan. Mundaǵy basty ýáj qujattardy rásimdeý kezinde úıdiń bireýin ótinish ıesi ulyna syıǵa tartqandyǵy anyqtalǵandyǵy. Bir adamnyń atyna eki úı salýǵa bolmaıdy degen sheshimniń sebebin Qaraǵandy oblysy Aqtoǵaı aýdany ákiminiń orynbasary bylaısha túsindiredi: «Sebebi, tótenshe jaǵdaıda zardap shekken adamdarǵa kórsetiletin kó­mek eń tómengi qajettilikti óteý kerek dep aıtylǵan. Bir úıin balasynyń atyna aýys­tyrý maqsatymen maýsym aıy­nyń aıaǵynda syıǵa tartqan. Sondyqtan da ony oblystyq qarjy basqarmasynyń mamandary zańǵa qaıshy dep taýypty. Tótenshe jaǵdaı ótip ketkennen keıin resim jasalǵandyqtan, bul sybaılas jemqorlyqqa jatady deıdi». Sonda deımiz-aý, aıdaladaǵy qystaqta qulaýǵa aınalǵan bas­panada eki qart adamdy qystyń qysyltaıańyna qaldyrý qandaı zańda qaralǵan? Eger Aqtoǵaı aýdany ákimi orynbasarynyń jaýabyna júginsek, onda aýdandyq qu­ry­lys bólimi tarapynan esh­qandaı kedergi keltirilmegen. Qaıta aqsaqaldyń turǵyn úı salýǵa qajetti qujattarynyń barlyǵyn ázirlep te beripti. Bul rette Qýanyshbek Ospanovtyń qystaqtaǵy baspanasyn kúrdeli jóndep berýge qajetti 1 mıllıon 100 myń teńge alý jaıy túsindirilgen. Ony oblystyq qaıyrymdylyq qorynan alý kerek bolsa, oǵan qajetti qu­jat­tar jınaqtalýda eken. Árı­ne, barlyq is-áreketterge naqty qujattar qajet ekeni daýsyz. Alaıda, sol qujattar jınaqtalǵansha, qurylys materıaldary men tasymal quny ósip ketpesine kim kepil. Jalpy, bul jerde oblystyq qaıyrymdylyq qorynan aqsha berile me, joq pa, ony kim sheshetini taǵy belgisiz. О́tkizilgen turǵyn úı qujattary keri qaıtaryla ma, joq álde jańasy resimdele me, ol jaǵy da beımálim kúıinde qalyp otyr. Onyń ústine, qazir taǵy da kóktem kelip, qarǵyn sý keıbir óńirlerdi mazalap otyrǵanyn kórip otyrmyz. Byltyrǵy má­sele «jabýly qazan jabýly» kúıinde qalyp qoıa ma, degen kúdik te joq emes. Áli kúnge ne baspanasynyń jóndelmegenine, ne qaıyrymdylyq qorynan bólinýge tıisti qarjy bólin­begendigine nalyp, Ospanovtyń hat jazatyndaı jóni de bar. О́ıtkeni, úı qujatynyń bar­lyǵyn tıisti oryndarǵa ótkizip te qoıǵan. Osylaısha, Qaraǵandy oblysy Aqtoǵaı aýdanyndaǵy «Sana bı» sharýa qojalyǵynyń ıesi Qýanyshbek Ospanov turǵyn úı qujattarynyń barlyǵyn ob­lystyq qaıyrymdylyq qoryna ótkizip, óńir basshylyǵy tarapynan bir qoldaý bola ma degen úmitpen otyrǵan jaıy bar. Árıne, úmit úzilmeıdi. Asqar TURAPBAIULY, «Egemen Qazaqstan».